Kısaca kimdir?
Güney Filistin Çıkmazı, I. Dünya Savaşı’nda Britanya Mısır Seferî Kuvveti (EEF) ile Osmanlı 4, 7 ve 8. Ordu'ları arasında altı ay süren bir karşı karşıya kalma durumuydu. İki hasım kuvvet, Sina ve Filistin Cephesi sırasında Gazze’den Birüssebi’ye uzanan hat boyunca mevzilenmiş, ancak taraflardan hiçbiri rakibini geri çekilmeye zorlayamamıştı. Çıkmaz, Nisan 1917’de Mısır Seferi Kuvveti birliklerinin İkinci Gazze Muharebesi’nde Osmanlı Ordusu tarafından mağlup edilmesiyle başlamış ve 31 Ekim 1917’de Birüssebi Muharebesi ile başlayan EEF taarruzuna kadar sürmüştür.
Çıkmazdan önce, Osmanlı 4. Ordu'suna bağlı birlikler, EEF’nin bir dizi zaferi neticesinde Sina Yarımadası’ndan çekilmek zorunda kalmıştı: Ağustos 1916’daki Romani Muharebesi, Aralık’taki Magdabe Muharebesi ve Ocak 1917’deki Rafa Muharebesi. EEF bu zaferlerin ardından Gazze’yi ele geçirmek için iki başarısız girişimde bulundu: Mart’taki Birinci Gazze Muharebesi ve Nisan’daki İkinci Gazze Muharebesi. Bu iki Osmanlı zaferi, EEF’in Güney Filistin’i işgal etme girişimini durdurmuş ve çıkmaza yol açmıştır.
Altı ay süren bu çıkmaz sırasında EEF, Necef Çölü’nün kenarındaki mevzileri elde tutmuş, iki taraf da kesintisiz siper harbi ve doğudaki açık kanatta süvari devriyeleriyle mücadele etmiştir. Her iki taraf da bu süre zarfında kuvvetlerini yeniden düzenleme, komutan değişiklikleri yapma, eğitim icra etme ve gelecekteki büyük muharebelere hazırlık fırsatını değerlendirmiş; bu süreç nihayetinde Aralık 1917’de EEF’nin Kudüs’ü ele geçirmesi ile sonuçlanmıştır.
Yaşam koşulları
—Yaşam koşulları
Yaz boyunca açık arazide kamp yapmak; yiyecek kıtlığı, yaygın tatarcık humması, Negev Çölü’nden esen düzenli sıcak hamsin rüzgârları ve her yere yayılan ince toz bulutları, her iki taraf için de hayatı neredeyse katlanılmaz kılıyordu. Bir yeomanry subayı 16 Mayıs 1917’de “[bir] başka kavurucu gün” diye yazmış, sıcaklığın çadır içinde 49 °C’ye ulaştığı bir sıcak hava dalgasını kaydetmişti.
... Gazze muharebelerinin ardından gelen yaz, [EEF üzerinde] ağır bir yük oldu. Kaçınılmaz sıcak, sık sık esen hamsinler, her yerde hazır bulunan toz, sinekler ve bitlerle mücadele, tehlikenin bile bir ferahlık sağladığı sıkıntı, tekdüze beslenme – tümü orduyu yıprattı. Hafif Süvari’de septik yaralara yakalanmayan azdı; tatarcık humması yaygındı; bir RMO, alayının adamlarını muayene ettikten sonra her üç kişiden birinin kalp genişlemesi yaşadığını saptadı.
EEF’nin tayınları çeşit azlığı ve düşük kaliteyle biliniyordu. Kampta; pirinç, bezelye, hurma, lapa, reçel, ekmek, et ve ekmek pudingi mevcuttu; ordu kantinlerinden sardalya, armut, çikolata, sosis, süt, café au lait, kakao ve bisküvi satın alınabiliyordu. Ancak harekât sırasında askerler uzun süre “demir tayın” ve konserve biftek ile ordu bisküvisinden oluşan bir beslenme düzeniyle yaşıyordu; bu tayın yalnızca ara sıra soğanlı etli konserve yahni ile çeşitlenebiliyordu. Yahni konserveleri genellikle et, şalgam ve havuçtan oluşuyordu. Çay her fırsatta, sabahın erken saatlerinde, yürüyüş molasında ve kampta içiliyordu.
EEF için tek nefes alma imkânı, Akdeniz kıyısında geçirilen istirahat dönemleriydi. Mısır Hecinsüvari Nakliye Kolordusu subayı Joseph W. McPherson, burada bir bivakı coşkulu ifadelerle tasvir etmişti.
Downes’a göre, “Filistin cephesinde Osmanlı Ordusu için moral bir sorundu.” Özellikle Arap birlikleri “mutsuz” olup “düşman propagandasına açık” hale gelmişti. Düşük moral, özellikle 1917’nin “korkunç derecede sıcak” yazında yiyecek ve su sıkıntısı yaratan lojistik sorunlara bağlanıyordu; Downes şöyle yazar: “Posta, eğlence ve sağlık hizmetleri özellikle yetersizdi, çöle gönderilen birliklerde firar yaygındı.”
Yaz boyunca, günlerce sürebilen ve “fırından çıkan alevler gibi” esen sıcak güney Hamsin rüzgârları, çadırları ve barakaları uçuruyor, geride kum ve ince toz yığınları bırakıyordu; bu toz öyle yoğundu ki demiryolu hattını dahi kapatabiliyordu.
Gazze çevresindeki ince toz – kum fırtınasında kızgın iğneler gibi teni yakan ve gözleri, kulakları, burunları ve ağızları dolduran – yumuşak ama ağır kumdan daha kötü kabul ediliyordu. Batı ya da kuzeybatıdan saat 10.00 civarında başlayan deniz meltemi, karanlığa kadar devam ederek bu tozu havalandırıyordu. Askerler bu süreçte nefes alırken, yemek yerken ve uyurken tozla kaplanıyordu. Kum her yere girse de, “her zaman temiz ve kolayca silkelenebilir” olduğu için baş edilebilirdi; buna karşılık “pis ve iğrenç toz sisi” terli cilde yapışıp kalıyordu.
Cephe hattının gerisindeki yoğun trafik yolları ve patikaları bozuyor, bunlar 30 cm’den fazla derin
Güney Filistin Çıkmazı · diğer bölümler
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Güney Filistin Çıkmazı hayat hikâyesinde anıyor Birinci Gazze Muharebesi
“EEF bu zaferlerin ardından Gazze’yi ele geçirmek için iki başarısız girişimde bulundu: Mart’taki Birinci Gazze Muharebesi ve Nisan’daki İkinci Gazze Muharebesi.”
-
Güney Filistin Çıkmazı hayat hikâyesinde anıyor Birüssebi Muharebesi
“Çıkmaz, Nisan 1917’de Mısır Seferi Kuvveti birliklerinin İkinci Gazze Muharebesi’nde Osmanlı Ordusu tarafından mağlup edilmesiyle başlamış ve 31 Ekim 1917’de Birüssebi Muharebesi i...”
-
Güney Filistin Çıkmazı hayat hikâyesinde anıyor Enver Paşa
“Enver Paşa ve Osmanlı Genelkurmayı’nın stratejik öncelikleri, bu kuvveti kullanarak EEF’i Süveyş Kanalı’na geri püskürtmek, Bağdat ve Mezopotamya ile birlikte İran’ı geri almak yön...”
-
Güney Filistin Çıkmazı hayat hikâyesinde anıyor İkinci Gazze Muharebesi
“Çıkmaz, Nisan 1917’de Mısır Seferi Kuvveti birliklerinin İkinci Gazze Muharebesi’nde Osmanlı Ordusu tarafından mağlup edilmesiyle başlamış ve 31 Ekim 1917’de Birüssebi Muharebesi i...”
-
Güney Filistin Çıkmazı kendi hikâyesinde anılıyor Birüssebi-Hafirülavce Demiryolu Hattı Baskını
“Dünya Savaşı’nda Sina ve Filistin Cephesi’nin Güney Filistin Çıkmazı safhası esnasında, 23 Mayıs 1917’de gerçekleşti.”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.