Kısaca kimdir?
Güney Filistin Çıkmazı, I. Dünya Savaşı’nda Britanya Mısır Seferî Kuvveti (EEF) ile Osmanlı 4, 7 ve 8. Ordu'ları arasında altı ay süren bir karşı karşıya kalma durumuydu. İki hasım kuvvet, Sina ve Filistin Cephesi sırasında Gazze’den Birüssebi’ye uzanan hat boyunca mevzilenmiş, ancak taraflardan hiçbiri rakibini geri çekilmeye zorlayamamıştı. Çıkmaz, Nisan 1917’de Mısır Seferi Kuvveti birliklerinin İkinci Gazze Muharebesi’nde Osmanlı Ordusu tarafından mağlup edilmesiyle başlamış ve 31 Ekim 1917’de Birüssebi Muharebesi ile başlayan EEF taarruzuna kadar sürmüştür.
Çıkmazdan önce, Osmanlı 4. Ordu'suna bağlı birlikler, EEF’nin bir dizi zaferi neticesinde Sina Yarımadası’ndan çekilmek zorunda kalmıştı: Ağustos 1916’daki Romani Muharebesi, Aralık’taki Magdabe Muharebesi ve Ocak 1917’deki Rafa Muharebesi. EEF bu zaferlerin ardından Gazze’yi ele geçirmek için iki başarısız girişimde bulundu: Mart’taki Birinci Gazze Muharebesi ve Nisan’daki İkinci Gazze Muharebesi. Bu iki Osmanlı zaferi, EEF’in Güney Filistin’i işgal etme girişimini durdurmuş ve çıkmaza yol açmıştır.
Altı ay süren bu çıkmaz sırasında EEF, Necef Çölü’nün kenarındaki mevzileri elde tutmuş, iki taraf da kesintisiz siper harbi ve doğudaki açık kanatta süvari devriyeleriyle mücadele etmiştir. Her iki taraf da bu süre zarfında kuvvetlerini yeniden düzenleme, komutan değişiklikleri yapma, eğitim icra etme ve gelecekteki büyük muharebelere hazırlık fırsatını değerlendirmiş; bu süreç nihayetinde Aralık 1917’de EEF’nin Kudüs’ü ele geçirmesi ile sonuçlanmıştır.
Mısır Seferî Kuvveti
—Mısır Seferî Kuvveti
EEF’in, Filistin’e ilerlemeye yetecek gücü, Gazze’deki iki muharebede büyük ölçüde kırılmıştı. 52. (Lowland) Tümeni, 53. (Galler) Piyade Tümeni ve 54. (East Anglian) Tümeni, ilk muharebeden önce mevcudundan yaklaşık 1.500 kişi eksik olarak rapor edilmişti, ve iki muharebe sırasında 10.000 ek kayıp vermişti. Üç ay sonra hâlâ 5.150 piyade ve 400 yeomanry eksik durumdaydılar. Güçlü şekilde tahkim edilmiş ve yeni takviyeler almış Osmanlı mevzilerini yenmek için çok daha büyük bir kuvvete ihtiyaç vardı.
Kalıcı savunmalar, Gazze’den deniz kıyısından başlayıp Şellal’a (Gazze Vadisi üzerinde) kadar inşa edildi. Şellal’dan hafif tahkim edilmiş bir hat El Gamli’ye, oradan da 11 km güneydeki Tel el Fara’ya kadar uzanıyordu. Batı sektörü neredeyse Tel el Cemmi’ye kadar ulaşıyor, kuvvetli tahkimat ve tel örgülerle korunuyor ve piyade tarafından savunuluyordu. Çöl Atlı Kolordusu, doğu kanadındaki açık ovada ileri karakollar ve devriyelerden sorumlu olup Osmanlı kuvvetlerini her fırsatta rahatsız etmekle görevliydi; aynı zamanda kuyular ve sarnıçlar haritalandırıldı.
Açık doğu kanadı, yalnızca dört noktadan (kıyıdaki kumsal dışında) geçilebilen Wadi Gazze tarafından kontrol ediliyordu. Bunlar; Deir el Belah–Gazze ana yol geçidi, Birinci Gazze Muharebesi’nde kullanılan Tel el Cemmi geçidi, Han Yunus–Birüssebi yolundaki Şellal geçidi ve Rafa–Birüssebi yolundaki Tel el Fara geçidiydi. Vadinin diğer yerlerinde geçişler, yılda iki–üç kez meydana gelen taşkınlarla Gazze–Birüssebi ovasını yararak oluşturduğu 15-18 metre (49-59 ft) yüksekliğinde dik yamaçlar nedeniyle mümkün değildi. Çıkmaz sırasında birçok ek geçiş inşa edildi.
Şellal yakınındaki “garip şekilli toprak yığınlarının” tepesinden açık doğu kanadının gözlemi mümkün oluyordu. Ovada, olası eski kentlerin kalıntıları olduğu düşünülen iki “tel” yükseliyordu. Düz tepeli ve dik yamaçlı görkemli Tel el Cemmi, bir kenarı Gazze Vadisi’ne inen yapısıyla kilometrelerce öteden görülebiliyordu ve Gazze I. Muharebesi sırasında gözetleme noktası olarak kullanılmıştı. Rafa–Birüssebi yolu üzerindeki Tel el Fara ise konik yamaçlı düz tepeli bir yükseltiydi; yaklaşık 11 kilometre (6,8 mi) daha güneyde, kıyıdan 26 kilometre (16 mi) içeride, Gazze–Birüssebi hattının ortasında bulunuyordu. Shellal yakınında, Wadi Gazze kıyısındaki bu büyük höyük, Haçlılar tarafından 13. yüzyılda gözetleme noktası olarak inşa edilmiş olabileceği düşünülüyordu; “kuzeye ve doğuya doğru birkaç kilometrelik kesintisiz görüş” sağlıyordu. Tel el Fara’nın dibinde, su seviyesinde büyük taş payandalar ve birkaç sıra kesme taş görülebiliyordu.
Gazze Vadisi’nin batısında, eski muharebe hattı boyunca bir piyade tugayı tarafından tutulan yedek hat bulunuyordu. Vadinin doğusunda ise cephe hattı 25 redütten oluşuyordu; her redütte bir manga bulunuyor, yalnızca 2, 11 ve 12 numaralı redütlerde ikişer manga bulunuyordu. Bu redütler, sürekli tel örgülerle çevrilmişti ve Gamli’den kuzeydeki Hiseia’ya kadar 11 kilometre (6,8 mi) uzunluğunda bir ateş hattı oluştu
Güney Filistin Çıkmazı · diğer bölümler
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Güney Filistin Çıkmazı hayat hikâyesinde anıyor Birinci Gazze Muharebesi
“EEF bu zaferlerin ardından Gazze’yi ele geçirmek için iki başarısız girişimde bulundu: Mart’taki Birinci Gazze Muharebesi ve Nisan’daki İkinci Gazze Muharebesi.”
-
Güney Filistin Çıkmazı hayat hikâyesinde anıyor Birüssebi Muharebesi
“Çıkmaz, Nisan 1917’de Mısır Seferi Kuvveti birliklerinin İkinci Gazze Muharebesi’nde Osmanlı Ordusu tarafından mağlup edilmesiyle başlamış ve 31 Ekim 1917’de Birüssebi Muharebesi i...”
-
Güney Filistin Çıkmazı hayat hikâyesinde anıyor Enver Paşa
“Enver Paşa ve Osmanlı Genelkurmayı’nın stratejik öncelikleri, bu kuvveti kullanarak EEF’i Süveyş Kanalı’na geri püskürtmek, Bağdat ve Mezopotamya ile birlikte İran’ı geri almak yön...”
-
Güney Filistin Çıkmazı hayat hikâyesinde anıyor İkinci Gazze Muharebesi
“Çıkmaz, Nisan 1917’de Mısır Seferi Kuvveti birliklerinin İkinci Gazze Muharebesi’nde Osmanlı Ordusu tarafından mağlup edilmesiyle başlamış ve 31 Ekim 1917’de Birüssebi Muharebesi i...”
-
Güney Filistin Çıkmazı kendi hikâyesinde anılıyor Birüssebi-Hafirülavce Demiryolu Hattı Baskını
“Dünya Savaşı’nda Sina ve Filistin Cephesi’nin Güney Filistin Çıkmazı safhası esnasında, 23 Mayıs 1917’de gerçekleşti.”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.