Mete Han’dan bugüne devlet büyüklerimiz
Bozkırdaki kağanlıklardan Selçuklu’ya, altı asırlık Osmanlı’dan Cumhuriyet’e: devleti yönetenlerin silsilesi, görev yılları ve dönemlerinin iz bırakan olaylarıyla.
- devir
- 4
- devlet büyüğü
- 57
- yıl
- 2.235
Köklerimiz
Türk devlet geleneğinin ilk büyük adları: Asya Hun, Göktürk ve Orhun Yazıtları.
-
01
Mete Han
Asya Hun TanhusuMÖ 209–MÖ 174 35 yılAsya Hun Devleti’ni en güçlü dönemine taşıdı; orduyu onlu sisteme göre düzenledi.
-
02
Bumin Kağan
Göktürk Kağanı552 1 yılGöktürk Kağanlığı’nın kurucusu; Türk adını taşıyan ilk devlet.
-
03
Bilge Kağan
II. Göktürk Kağanı716–734 18 yılAdına dikilen Orhun Yazıtları, Türk dilinin bilinen en eski yazılı metinleri arasındadır.
Selçuklu
Dandanakan’dan Malazgirt’e; Anadolu’nun kapısını açan sultanlar.
-
01
Tuğrul Bey
Büyük Selçuklu Sultanı1040–1063 23 yılDandanakan Savaşı (1040) ile Büyük Selçuklu Devleti’ni kurdu.
-
02
Alparslan
Büyük Selçuklu Sultanı1063–1072 9 yılMalazgirt Meydan Muharebesi (1071) ile Anadolu’nun kapılarını açtı.
-
03
Melikşah
Büyük Selçuklu Sultanı1072–1092 20 yılDevlet en geniş sınırlarına onun döneminde ulaştı; veziri Nizâmülmülk’tür.
-
04
Kutalmışoğlu Süleyman Şah
Anadolu Selçuklu Sultanı1075–1086 11 yılAnadolu Selçuklu Devleti’nin kurucusu; İznik’i başkent yaptı.
-
05
I. Kılıç Arslan
Anadolu Selçuklu Sultanı1092–1107 15 yılI. Haçlı Seferi’ne karşı Anadolu’yu savundu.
-
06
I. Alâeddin Keykubad
Anadolu Selçuklu Sultanı1220–1237 17 yılAnadolu Selçuklu’nun en parlak dönemi; kervansaraylar ve Alanya.
Osmanlı
Söğüt’ten üç kıtaya: 36 padişah, 623 yıl.
-
01
Osman Gazi
I. Osman1299–1324 25 yılOsmanlı Devleti’nin kurucusu.
-
02
Orhan Gazi
Orhan Bey1324–1362 38 yılBursa’yı alıp (1326) başkent yaptı.
-
03
I. Murad
Hüdavendigâr1362–1389 27 yılEdirne’yi aldı; I. Kosova Savaşı’nda (1389) şehit düştü.
-
04
I. Bayezid
Yıldırım1389–1402 13 yılNiğbolu zaferi (1396); Ankara Savaşı (1402) ile tahtını kaybetti.
-
1402–1413
Fetret Devri
Ankara Savaşı’nın ardından şehzadeler arasındaki taht mücadelesi.
-
05
I. Mehmed
Çelebi1413–1421 8 yılFetret Devri’ni sona erdirip birliği yeniden sağladı.
-
06
II. Murad
Koca1421–1444 · 1446–1451 28 yılVarna (1444) ve II. Kosova (1448) zaferleri.
-
07
II. Mehmed
Fatih1444–1446 · 1451–1481 32 yılİstanbul’un fethi (1453).
-
08
II. Bayezid
Veli1481–1512 31 yılİspanya’dan sürülen Yahudi ve Müslümanlar Osmanlı topraklarına kabul edildi (1492).
-
09
I. Selim
Yavuz1512–1520 8 yılÇaldıran (1514), Mercidabık (1516) ve Ridaniye (1517); halifelik Osmanlı’ya geçti.
-
10
I. Süleyman
Kanuni1520–1566 46 yılMohaç (1526) ve Preveze (1538); en uzun süre tahtta kalan padişah.
-
11
II. Selim
Sarı1566–1574 8 yılKıbrıs’ın fethi (1571).
-
12
1574–1595 21 yıl
-
13
III. Mehmed
Eğri Fatihi1595–1603 8 yılHaçova Meydan Muharebesi (1596).
-
14
I. Ahmed
Bahti1603–1617 14 yılSultanahmet Camii onun döneminde yapıldı.
-
15
1617–1618 · 1622–1623 2 yıl
İki kez tahta çıktı.
-
16
II. Osman
Genç1618–1622 4 yılHotin Seferi (1621); tahttan indirilip öldürülen ilk padişah.
-
17
IV. Murad
Bağdat Fatihi1623–1640 17 yılBağdat’ı geri aldı (1638); Kasr-ı Şirin Antlaşması (1639).
-
18
1640–1648 8 yıl
Girit Seferi başladı (1645).
-
19
IV. Mehmed
Avcı1648–1687 39 yılII. Viyana Kuşatması (1683) onun döneminde yapıldı.
-
20
1687–1691 4 yıl
-
21
1691–1695 4 yıl
-
22
1695–1703 8 yıl
Karlofça Antlaşması (1699).
-
23
1703–1730 27 yıl
Lale Devri; İbrahim Müteferrika matbaası (1727).
-
24
1730–1754 24 yıl
Belgrad Antlaşması (1739).
-
25
1754–1757 3 yıl
-
26
1757–1774 17 yıl
-
27
1774–1789 15 yıl
Küçük Kaynarca Antlaşması (1774).
-
28
1789–1807 18 yıl
Nizam-ı Cedid ıslahatı.
-
29
1807–1808 1 yıl
-
30
1808–1839 31 yıl
Yeniçeri Ocağı’nı kaldırdı (1826).
-
31
1839–1861 22 yıl
Tanzimat Fermanı (1839).
-
32
1861–1876 15 yıl
Avrupa’ya resmî gezi yapan ilk padişah (1867).
-
33
1876 1 yıl
93 gün tahtta kaldı.
-
34
1876–1909 33 yıl
I. Meşrutiyet (1876); Hicaz Demiryolu.
-
35
V. Mehmed
Reşad1909–1918 9 yılI. Dünya Savaşı onun döneminde yaşandı.
-
36
VI. Mehmed
Vahdeddin1918–1922 4 yılSon padişah; saltanat 1 Kasım 1922’de kaldırıldı.
Cumhuriyet
29 Ekim 1923’ten bugüne cumhurbaşkanlığı görevini üstlenenler.
-
01
Mustafa Kemal Atatürk
1. Cumhurbaşkanı1923–1938 15 yılKurtuluş Savaşı’nın önderi, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu.
-
02
İsmet İnönü
2. Cumhurbaşkanı1938–1950 12 yılÇok partili hayata geçiş onun döneminde gerçekleşti.
-
03
Celâl Bayar
3. Cumhurbaşkanı1950–1960 10 yıl1950 seçimlerinin ardından cumhurbaşkanı seçildi.
-
04
Cemal Gürsel
4. Cumhurbaşkanı1960–1966 6 yıl27 Mayıs 1960 askerî darbesinin ardından devlet başkanı; 1961’de cumhurbaşkanı seçildi.
-
05
Cevdet Sunay
5. Cumhurbaşkanı1966–1973 7 yıl -
06
Fahri Korutürk
6. Cumhurbaşkanı1973–1980 7 yıl -
07
Kenan Evren
7. Cumhurbaşkanı1980–1989 9 yıl12 Eylül 1980 askerî darbesinin ardından devlet başkanı; 1982 Anayasası ile cumhurbaşkanı oldu.
-
08
Turgut Özal
8. Cumhurbaşkanı1989–1993 4 yılGörevdeyken vefat etti (1993).
-
09
Süleyman Demirel
9. Cumhurbaşkanı1993–2000 7 yılDaha önce yedi kez başbakanlık yaptı.
-
10
Ahmet Necdet Sezer
10. Cumhurbaşkanı2000–2007 7 yılAnayasa Mahkemesi eski başkanı.
-
11
Abdullah Gül
11. Cumhurbaşkanı2007–2014 7 yılTBMM tarafından seçilen son cumhurbaşkanı.
-
12
Recep Tayyip Erdoğan
12. Cumhurbaşkanı2014–bugün görevde · 12 yılHalkın doğrudan oyuyla seçilen ilk cumhurbaşkanı.
