01Kaynak ilkeleri
- Birincil kaynaklar önce: resmî kayıtlar, eser künyeleri, kurum arşivleri, kişinin kendi resmî yayınları.
- Güvenilir ikincil kaynaklar: ansiklopediler (ör. Vikipedi — kendi kaynaklarıyla birlikte), yerleşik yayın kuruluşları, akademik yayınlar.
- Kaynak sayılmayanlar: arama motoru özetleri, birbirini kopyalayan içerik siteleri, doğrulanamayan sosyal medya iddiaları.
- Her kaynak profilin Kaynaklar bölümünde erişim tarihiyle listelenir.
02Mühür sistemi
Yanıltıcı tek bir “doğruluk puanı” yerine, bilgiye yapılan kontrolü şekil ve renkle gösteririz:
- Doğrulandı
- Birbirinden bağımsız en az iki kaynak aynı bilgiyi veriyor.
- Birincil kaynak
- Bilgi resmî kayıttan, eser künyesinden, kurum arşivinden ya da kişinin kendi beyanından geliyor.
- Tek kaynak
- Tek bir dayanağı var; ansiklopedi maddeleri bu mührü taşır. İkinci bir kaynak bulununca yükseltilir.
- Farklılık var
- Kaynaklar çelişiyor (ör. iki farklı doğum yılı). Birini seçmeyiz; farkı ve kaynaklarını açıkça yazarız.
- Doğrulanamadı
- Dayanağı bulunamayan bilgi sayfada yer almaz, yalnızca kayıtta kalır.
Kişinin kendi başvurusuyla oluşturulan profiller “kendi beyanı” mührünü taşır: bilgi kişiden gelir ve editörce okunmuştur, bağımsız kaynaklarla doğrulanmış sayılmaz.
03Bir biyografi nasıl hazırlanır
- Derleme: Kaynaklar toplanır; kimlik bilgileri, hayat olayları, eserler ve bağlantılar ayrıştırılır.
- Karşılaştırma: Aynı bilgiyi veren kaynaklar eşleştirilir, çelişkiler işaretlenir, mühürler buna göre verilir.
- Editör okuması: Metin, dil ve tarafsızlık açısından okunur; hassas bilgiler özel hayat ilkelerine göre süzülür.
- Yayın ve izleme: Profil yayımlanır; yeni kaynaklar ve düzeltmeler geldikçe güncellenir, her değişiklik günlükte kalır.
04Otomatik içerik ve yapay zekâ
Kaynakların ayrıştırılmasında, metinlerin standartlaştırılmasında ve kendi profilini oluşturanlar için taslak yazımında yapay zekâ araçlarından (Google Gemini) yararlanırız. Yapay zekâ bilgi kaynağı değildir: yalnızca var olan kaynaklardaki ya da kişinin verdiği bilgiyi biçimlendirir, olgu uydurmaması için sınırlanır ve çıktısı editör okumasından geçer.
Haber başlıkları, albüm parça listeleri, kapaklar ve maç fikstürleri gibi canlı içerikler kaynaklarından otomatik çekilir; her birinin yanında kaynağı ve bağlantısı gösterilir.
05Özel hayat ve hassas konular
- Sağlık, aile ilişkileri, çocuklar, adres ve iletişim bilgileri gibi konularda yayın eşiğimiz yüksektir: kamusal rolle doğrudan ilgili ve güvenilir kaynakta yer almadıkça yayımlamayız.
- Suç ve yargı süreçlerinde kesinleşmemiş iddiaları kesin bilgi gibi sunmayız.
- Ölüm, hastalık ve kayıp gibi konularda saygılı ve sade bir dil kullanırız.
06Düzeltme politikası
- Bildir: Profilin altındaki düzeltme masasında hatanın olduğu bölümü seç, doğrusunu yaz ve varsa kaynağını ekle. Kaynak eklemek incelemeyi hızlandırır.
- İnceleme: Editör, önerini kaynaklarla karşılaştırır. İlk yanıt en geç 5 iş günü içinde verilir.
- Karar: Öneri onaylanır, farklılık notu olarak işlenir (kaynaklar çelişiyorsa) ya da gerekçesiyle reddedilir. E-posta bıraktıysan sonucu bildiririz.
- Görünürlük: Kabul edilen her değişiklik profilin “Ne değişti?” günlüğünde tarih ve gerekçesiyle görünür; sessiz düzeltme yapmayız.
Kişinin kendisi ya da yetkili temsilcisiysen düzeltme masasında bunu belirt; gerekirse kimlik doğrulaması isteriz.
07Kaldırma talepleri
Bir bilginin kişilik haklarını, gizliliği ya da telif hakkını ihlal ettiğini düşünüyorsan iletişim formundan “İçerik kaldırma talebi” konusuyla yaz; sayfa adresini ve gerekçeni ekle. Talepler öncelikle incelenir; gerekirse bilgi kaldırılır ya da profil yayından alınır. Kendi profilini oluşturduysan onu hesabından istediğin an kaldırabilirsin. Ayrıntılar: Kullanım Koşulları.
08Bağımsızlık
Parayla doğruluk, sıralama ya da editoryal sonuç satın alınamaz. Hiçbir kişi ya da kurum, ödeme karşılığında hakkında yazılanı değiştiremez veya bir profilin öne çıkarılmasını sağlayamaz. Sitedeki reklamlar Google AdSense tarafından otomatik gösterilir, “Reklam” etiketiyle içerikten ayrılır ve editoryal kararlarımızla hiçbir bağı yoktur.