Kısaca kimdir?
Selman-ı Pak Muharebesi, I. Dünya Savaşı'nda Kasım 1915'te Selman-ı Pak'ta (bugünkü Tizpon) Britanyalılar ile Osmanlılar arasında Irak Cephesi'nde yapılan bir muharebedir.
Osmanlı Devleti Ekim 1914'te Rus limanlarını bombalayarak savaşa katılmış ve bunun üzerine İngiltere 5 Kasım 1914'te Fao Adası'na asker çıkartarak Irak cephesini açmıştı. Selman-ı Pak'ta sonuç alamayan İngiliz/Hint birlikleri, 3 Aralık'ta Kut'ül Ammare'ye çekildi. Osmanlı ordusu 7 Aralık'ta Kut'ul Amare şehrini kuşattı. Garnizonun teslim olmasıyla 29 Nisan 1916'da taktiksel bir zafer elde edildi. Sağ kalanlar esir olarak Halep'e gönderildi.
Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na Girişi ve Irak Cephesi'nin Durumu
—Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na Girişi ve Irak Cephesi'nin Durumu
Osmanlı Devleti, 1913 yılından önce gerek ekonomik sıkıntı içinde bulunması ve gerekse Balkan Savaşı'ndan yenik çıkması sebebiyle, Irak'a gereken önemi veremedi. Savaş arifesinde Boğazlar, Kafkasya, Suriye-Filistin Cephelerine ağırlık verilmişti. Osmanlı yönetimini elinde bulunduran İttihatçı kadro, “Türk-İslam Birliği’ni gerçekleştirme” fikrini hayata geçirmek için Orta Asya üzerinde kurulması düşünülen nüfuza hizmet edecek cepheleri daha fazla önemsemiştir. Seferberlik ilan edilince, söz konusu bu cephelerin takviye edilmesi için Irak'taki bazı birlikler bile buradan alınmıştı. Savaş öncesinde askeri kuvvet olarak Irak'ta 4. Ordu Müfettişliği'ne bağlı 12. ve 13. kolordular vardı. Seferberlik ilan edilince; 13. Kolordu, 3. Ordu emrine verildi ve bu kolorduda görevlendirilen askerlerin Erzincan'da toplanmaları istendi. 12. Kolordu ise 2. Orduya bağlandı ve Bağdat'da toplanacaktı. Bölükler, sayı ve yapısı i`tibariyle değiştirilmeden Tabur adını aldı. Bu son değişikliğe göre Irak Cephesi'nde; Basra'da üç, Bağdat'ta dört, Musul'da istenilen nitelikte olmasa da iki jandarma taburunun oluşturulması kararlaştırıldı. Gerektiğinde aşiret güçlerinden de yararlanılabileceği ilgililere tebli` edildi. Ordunun silahları güncel teknoloji ile yenilenmediğinden eski ve birbirinden farklı çaptaki silahlar ile tecyiz edilmişti. Eski marka iki top {O. P} ve seri` ateş eden 4 top ile birlikte çoğunluğu IV. Murad zamanından kalan toplam 36 top, 6500 eski model tüfekten ibaretti. Kolordular genelde yerli halktan oluşturulmuş Anadolu'dan çok az asker bulunmaktaydı. Bu askerler iyi eğitilmemiş olup disiplinden uzak durumdaydı. Birliklerde bulunan askerler, nizami harbe alışık olmayıp gayr-ı nizami {gerilla} düzenine yatkındı. Savaş başlayınca, Irak'a ilk komutan olarak gönderilen Süleyman Askeri Bey'in tercih edilmesi, Trablusgarb Savaşı'nda bu yöndeki başarılarının bilinmiş olmasından kaynaklanıyordu.
I. Dünya Savaşı'nın başlaması üzerine Osmanlı Devleti, Payitaht'ın önemine binaen, Çanakkale'de batı emperyalizmine ve ezeli düşmanı olan Rusya'ya karşı Kafkasya cephelerine ağırlık verdiğinden, savaşın ilk yılında Irak'taki silah gücünü takviye edemedi. Bölgede daha önceden gönderilmiş olan birbirinden farklı çapta ve eski model silahlar, Bağdat, Musul ve Revandûz'da depolanmıştı.
Çanakkale'de olduğu gibi Irak'ta da Osmanlı Devleti'yle savaşacak olan İngiltere, 1903 yılından itibaren İran petrolünü ele geçirip Basra Körfezi çevresinde hakimiyet kurarak bölgede 19. asrın ikinci yarısından itibaren bir nüfuz sahası oluşturmuştu. Körfezdeki ticaretinin güvenliği için, bölge ekonomisinin hakim gücü olan korsanlık ve köle ticaretini yasakladı. Basra Körfezi'nde asayişin temini ve ticaretin artması için güvenlik tedbirleri aldı. Osmanlı Devleti'nden Dicle ve Fırat nehirlerinde gemi işletmesi imtiyazını sağladı. Irak Sahili'ne dökülen bütün nehirlerin ölçüm ve haritalarını çıkardı. İngiltere, 1900 yılının sonlarında Bağdat'ta önemli bir ticaret üssü elde ederek Dicle üzerinde
Selman-ı Pak Muharebesi · diğer bölümler
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Selman-ı Pak Muharebesi hayat hikâyesinde anıyor Enver Paşa
“Bu yenilgiler üzerine Enver Paşa, Irak'ı boş bırakmanın vahametini anlayıp bu cephenin takviye edilmesi zarûretini kabul etmeye başladı.”
-
Selman-ı Pak Muharebesi hayat hikâyesinde anıyor Irak ve Havalisi Genel Komutanlığı
“Cavid Paşa'nın Bağdat Valiliği ve Irak ve Havalisi Genel Komutanlığı döneminde İngilizler 6.”
-
Selman-ı Pak Muharebesi kendi hikâyesinde anılıyor Kût'ül-Amâre Kuşatması
“Poona (Hint) Tümeni, Bağdat'a ilerlemeye çalışırken 22-25 Kasım 1915'te Selman-ı Pak Muharebesi'ni (Tizpon) kazanamayarak geri çekildi ve 3 Aralık'ta Kut'a sığındı.”
-
Selman-ı Pak Muharebesi kendi hikâyesinde anılıyor Felahiye Muharebeleri
“(Poona) Tümeni, Selman-ı Pak Muharebesi'nden sonra güneye doğru çekildi.”
-
Selman-ı Pak Muharebesi kendi hikâyesinde anılıyor Sağ Sahil Muharebesi
“Bu tümen, Selman-ı Pak Muharebesi'nde Osmanlı 6.”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.