biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Bilim & Akademi
  3. Teoman Duralı
Biyoloji felsefesi · Felsefe tarihi · 1947–2021

Teoman Duralı Akademik ve edebi çalışmaları

Şaban Teoman Duralı (7 Şubat 1947, Zonguldak - 6 Aralık 2021, İstanbul), Türk filozof, mütefekkir ve akademisyendir. Felsefe tarihi, biyoloji felsefesi, dilbilim, siyaset felsefesi ve savaş felsefesi gibi alanlarda çok sayıda kitap ve makale yazmıştır. Erken C...

Hayat çizgisi 11 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
194719802021
Eğitim Önemli eserler Öğretmenlik Eğitim Miras
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Şaban Teoman Duralı (7 Şubat 1947, Zonguldak - 6 Aralık 2021, İstanbul), Türk filozof, mütefekkir ve akademisyendir. Felsefe tarihi, biyoloji felsefesi, dilbilim, siyaset felsefesi ve savaş felsefesi gibi alanlarda çok sayıda kitap ve makale yazmıştır. Erken Cumhuriyet döneminde seküler ve pozitivist temelli millî kimlik inşasına karşı eleştirel bir yaklaşım geliştiren önemli düşünürlerden biridir. İstanbul Üniversitesi'nde felsefe ve biyoloji eğitimi almıştır.

Teoman Duralı, Türk felsefe literatüründe önemli bir yere sahip bir filozoftur ve felsefe tarihi, medeniyet felsefesi, biyoloji felsefesi, ahlak, tarih ve siyaset felsefesi gibi çeşitli alanlarda özgün eserler vermiştir. Hem entelektüel kimliği hem de tarihî tanıklıklarıyla Türkiye'nin modern tarihindeki kırılma anlarını özgün bir bakışla belgeleyen bir düşünür olarak dikkat çeker. Dil, kültür, felsefe ve bireysel meselelere olan derinlikli yaklaşımı, eserlerini hem akademik hem de tarihsel açıdan önemli kılar.

02

Akademik ve edebi çalışmaları

—Akademik ve edebi çalışmaları

Teoman Duralı'nın Biyoloji Felsefesi adlı eseri, Türkiye'de biyoloji felsefesi alanında kaleme alınmış ilk çalışmalardan biri olarak akademik literatürde önemli bir yer tutar. Disiplinler arası özgün ve yerli bir akademik çalışma olarak öne çıkar. Felsefe, biyoloji, dil ve kültürü bir araya getirir. Kitapta canlılık, evren ve oluş gibi temel felsefi-bilimsel sorular ile evrim teorisi ve kültürel etkileşim kavramları derinlemesine tartışılır. Böylece bilim ve felsefe arasındaki bağ vurgulanır.

Kitabın ikinci bölümünde evrim teorisi etrafındaki tartışmalar değerlendirilirken, biyolojik kavramların sosyal ve kültürel boyutlarla ilişkilendirilmesi ön plana çıkar. Yazarın biyoloji alanındaki özgün yaklaşımı, tekâmül ve biyolojik süreçlerin kültür ve kimlik ile ilişkisini araştırır.

Dilin kültürün aktarım aracı olduğu vurgulanır; dil ya da alfabenin değişmesinin kültürel hafıza ve kimliğin dönüşümüne yol açabileceği belirtilir. Kitapta "etkileşim", "iletişim" ve "bildirişim" kavramları ayrıntılı biçimde incelenir; bildirişimin yalnızca insana özgü çok katmanlı bir kültürel iletişim olduğu vurgulanır. Bu kavramsal ayrımlar kültürel süreklilik açısından önem taşır.

Felsefe ve bilimi biyolojik ve anatomik bir duyarlılıkla incelemiş, özellikle Sorun Nedir adlı eserinde kavram ve anlam karmaşasını gidermeye çalışmıştır.

Duralı, felsefi eserlerinin yanı sıra Deniz ve Kâşiflik adlı bir şiir kitabı yayımlamış, şiirlerinde otobiyografik ögeler, duygusal ifadeler ve seyahat notlarına yer vermiştir; şiire büyük ilgi duyduğunu söylemiştir.

Duralı'nın Kutadgubilig Türkçenin Felsefe-Bilim Sözlüğü adlı çalışması yalnızca bir sözlük değil, aynı zamanda felsefi ve kültürel bir manifestodur. Bu sözlükte kavramların Almanca, Fransızca, Arapça gibi dillerle karşılaştırmalı açıklamaları yer almakta; maddeler uzunluk ve içerik açısından çeşitlilik göstermektedir. Duralı, şüphe ile kuşku, hayat ile yaşam, iletişim ile bildirişim gibi kavramlar arasında felsefi temelli ayrımlar yaparak dilin hassasiyetle kullanılmasının düşünsel netlik açısından önemini ortaya koyar. Sözlük çalışması, yalnızca bilgi verme amacı taşımayan, aynı zamanda bir felsefe yapma tarzı ve kültürel bilinç örneği olarak değerlendirilmelidir.

Teoman Duralı, seyahatlerini bilinçli bir keşif olarak değerlendirmiştir. İbn Haldun ve İbn Batuta gibi seyyahların izinden giderek yerel kültürleri felsefi bir bakışla incelemiştir. Düşüncesi teorik olmaktan ziyade çağını ve insanı anlama çabasıdır.

Teoman Duralı · diğer bölümler

← Teoman Duralı profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1947

    Doğum ve Erken Yıllar

    1947 yılında dünyaya geldi.

    Eğitim tek kaynak
  2. 1973

    1973 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nin felsefe bölümünden mezun oldu.

    Eğitim tek kaynak
  3. 1975

    Teoman Duralı, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nde öğrenciyken, Nermi Uygur'un teklifiyle 1975 yılında mezun olduğu bölümde asistan olarak göreve başladı.

    Eğitim tek kaynak
  4. 1977

    1977 yılında biyoloji felsefesi hakkındaki teziyle felsefe doktoru unvanını aldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1978

    1978 yılında NATO bursuyla Paris'te biyoteknoloji seminerlerine katıldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1982

    Mayıs 1982'de yardımcı doçent, Ekim 1982'de biyoloji felsefesi üzerine yazdığı tezle doçent oldu.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 1985

    1985 yılında ABD'deki Pennsylvania State University'de tamamladığı Kant'ın A Priori Bilgi İstidâdı başlıklı çalışmasının ardından 1988 yılında profesör unvanını aldı.

    Öğretmenlik tek kaynak
  8. 1992

    1992-1993 yıllarında Malezya Uluslararası İslam Üniversitesi'nde, 1994 ve 2003 yıllarında Viyana Üniversitesi bilim felsefesi bölümünde, 1995-1997 ile 1999 yıllarında Kuala Lumpur'daki International Institute of Islamic Thought and Civilisation'da misafir öğretim üyesi olarak bulundu.

    Eğitim tek kaynak
  9. 1996

    1996 yılında, İstanbul Üniversitesi Araştırma Fonu'nun mâli desteğiyle Orta Asya Türk cumhuriyetlerinde araştırma gezisine çıktı.

    Eğitim tek kaynak
  10. 2016

    Bülent Ecevit Üniversitesi senatosunun 2016 yılında aldığı karar uyarınca, Teoman Duralı'ya verilen fahrî doktorluk pâyesinin takdim töreni, Sezai Karakoç Kültür Merkezi'nde gerçekleştirildi.

    Eğitim tek kaynak
  11. 2021

    Kanser tedavisi nedeniyle iki kez ameliyat geçiren Teoman Duralı, 6 Aralık 2021'de İstanbul'daki evinde öldü.

    Miras tek kaynak
04

Üretimleri

Hakkında yazılanlar

—xxxx: Biyoloji Felsefesi, ISBN 978-9757568858
1995Felsefe-Bilimin Doğuşu: Aristoteles'te Canlılar ve Bilim Sorunu, ISBN 978-9759956967
1999Felsefe - Bilim'e Giriş, ISBN 978-975700
2006Çağdaş İngiliz-Yahudi Küresel Medeniyeti, ISBN 978-9759959838
2006Çağdaş Küresel Medeniyet, ISBN 978-9759955564
2006Felsefe-Bilim Nedir, ISBN 978-975-995-532-8
2006Sorun Nedir?, ISBN 978-625-7660-79-2
2007Gılgamış Destanı, ISBN 978-975-995-536-6
2009Sorun Çağının Anatomisi: Çağımızın Felsefece Teşrihi, ISBN 978-6054056125
2010Aklın Anatomisi: Salt Aklın Eleştirisinin Teşrihi, ISBN 978-9759953935
2013Kutadgubilig Türkçenin Felsefe Sözlüğü, ISBN 978-975-995-406-2
2017Omurgasızlaştırılmış Türklük, , ISBN 978-9759955472
2018Canlılar Sorununa Giriş: Biyoloji Felsefesiyle İlgili Araştırımı, ISBN 978-9751491138
2018Hayatın Anatomisi: Canlılar Bilimi Felsefesi Evrim ve Ötesi, ISBN 978-9759959050
2019Felsefe Bilimin Odağında Metafizik, ISBN 978605880
2019Felsefe Bilimin Odağında Metafizik, ISBN 978-605880
2020Hayatın Anatomisi: Canlılar bilimi felsefesi, evrim ve ötesi, ISBN 978-9759959050
2020Öyle Geçer ki Zaman: Teoman Duralı kitabı, ISBN 978-6057717443
05

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Teoman Duralı Erol Güngör Nermi Uygur Sezai Karakoç Ziya Gökalp Ayhan Bıçak
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Teoman Duralı hayat hikâyesinde anıyor Erol Güngör

    “Erol Güngör ve Ziya Gökalp gibi isimlerin görüşlerinden de yararlanarak, insanı ruh, irade ve ahlaka dayalı değerlerle tanımlayan bir medeniyet inşası önerilir.”

  • Teoman Duralı hayat hikâyesinde anıyor Nermi Uygur

    “Teoman Duralı, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nde öğrenciyken, Nermi Uygur'un teklifiyle 1975 yılında mezun olduğu bölümde asistan olarak göreve başladı.”

  • Teoman Duralı hayat hikâyesinde anıyor Sezai Karakoç

    “Bülent Ecevit Üniversitesi senatosunun 2016 yılında aldığı karar uyarınca, Teoman Duralı'ya verilen fahrî doktorluk pâyesinin takdim töreni, Sezai Karakoç Kültür Merkezi'nde gerçek...”

  • Teoman Duralı hayat hikâyesinde anıyor Ziya Gökalp

    “Erol Güngör ve Ziya Gökalp gibi isimlerin görüşlerinden de yararlanarak, insanı ruh, irade ve ahlaka dayalı değerlerle tanımlayan bir medeniyet inşası önerilir.”

  • Teoman Duralı kendi hikâyesinde anılıyor Ayhan Bıçak

    “Teoman Duralı'nın danışmanlığında Platon'un Tarih Kavrayışı teziyle 1992 yılında tamamlamıştır.”

06

Kaynaklar

11kaynak kaydı
7farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
11zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Teoman Duralı
    tr.wikipedia.org · erişim 28.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Teoman Duralı (1987). Canlılar Sorununa Giriş. Remzi Kitabevi. s. 10. Bu, ilkin Sayın Profesör Dr. Nermi Uygur'un yönetmiş olduğu bir doktora çalışması olarak kaleme alınmış olmakla birlikte...
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "24 Portre'de bir 'Filozof'". 6 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Haziran 2020.
    youtube.com · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Ergüç, Veysel (2023). "ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİ TÜRK MODERNLEŞMESİNE ELEŞTİREL BİR YAKLAŞIM: ŞABAN TEOMAN DURALI ÖRNEĞİ". İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi. 12 (2). DergiPark. ss. 205-221. doi:10.542...
    dergipark.org.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Genç, Mehmet Sabri (2025). "Teoman Duralı'da Felsefe ve Edebiyat İlişkisi". Külliye. 6 (1). DergiPark. ss. 84-98. doi:10.48139/aybukulliye.1626287. 29 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi4 Temmuz 2025.
    dergipark.org.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Göçer, Güngör (2023). "ŞABAN TEOMAN DURALI'NIN TÜRKİYE NOTLARI". Gazi Türkiyat, 32. DergiPark. ss. 101-1194 Temmuz 2025.
    dergipark.org.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Değermenci, Ali (2020). Öyle geçer ki zaman : Teoman Duralı kitabı. Birinci baskı. Teoman Duralı. Kartal, İstanbul. ISBN 978-605-7717-44-3. OCLC 1250646330.
    worldcat.org · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Prof. Dr. Ş. Teoman DURALI '67 (Ekim 2010). "Mürşit - 1" (PDF). Kolejliler, 103. s. 32-34. 18 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF)29 Haziran 2022.
    kolej.org · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Dağ, Ahmet (2016). "Ş. TEOMAN DURALI DÜŞÜNCESİNDE METAFİZİKTEN MAKİNAYA BATI MEDENİYETİ". FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, 22. DergiPark. ss. 241-2624 Temmuz 2025.
    dergipark.org.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Teoman Duralı, CV'de Olmayan Hayatını Anlattı". 23 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Haziran 2020.
    ihu.edu.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Teoman DURALI, Prof. Dr. 19 Mart 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., kultursurasi.ktb.gov.tr. Erişim Tarihi: 19.03.2020.
    kultursurasi.ktb.gov.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Teoman Duralı” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

07

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 11 olayla ilk kayıt.

08

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
09

Buradan nereye?

aynı alan · bilim & akademi

Kullanıcı:Taner altunok/deneme tahtası

Akademisyen, makine mühendisi

aynı alan · bilim & akademi

Alinur Büyükaksoy

Akademisyen · d. 1955

aynı alan · bilim & akademi

Tosun Terzioğlu

Matematikçi, akademisyen · 1942–2016

Bilim & Akademi alanındaki tüm profiller →