biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Kültür & Sanat
  3. Şeyh Mahmud Zokaydî
Tasavvuf, sufi metafiziği, fıkıh, akaid, hadis · 1877–1945

Şeyh Mahmud Zokaydî Eserleri

Bilinen diğer adları: El-Vefiyyi bi‟l-Uhûd

Şeyh Mahmud Zokaydî ya da Seyda Şeyh Mahmud Zokaydî (Kürtçe: Seydayê Şêx Mahmudê Zokaydî) (D.1877 Bağtepe[anlam ayrımı gerekli], Siirt Ö.5 Nisan 1945 Kayabağlar, Siirt) Nakşibendi Tarikatı şeyhi, Şafii fıkıh alimi ve mutasavvıf. Nakşibendî silsilesinde,“el-Vef...

Hayat çizgisi 4 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
187719101945
Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Şeyh Mahmud Zokaydî ya da Seyda Şeyh Mahmud Zokaydî (Kürtçe: Seydayê Şêx Mahmudê Zokaydî) (D.1877 Bağtepe[anlam ayrımı gerekli], Siirt Ö.5 Nisan 1945 Kayabağlar, Siirt) Nakşibendi Tarikatı şeyhi, Şafii fıkıh alimi ve mutasavvıf. Nakşibendî silsilesinde,“el-Vefiyyi bi‟l-Uhûd” (sözünün eri, vefalı) şeklinde sıfatlandırılmaktadır. Garzan ve Botan Bölgesinde etkin irşad faaliyetlerinde bulunmuş olan Şeyh Mahmud Zokaydî Siirt bölgesinde ilim otoritesi olarak kabul gören Molla Halil Siirdî'nin torunudur. Neseb olarak Molla Halil Siirdî ise Mardin'de defnedilmiş olan Sultan Şeyh Musa ez-Zûlî kolundan İslam'ın ikinci halifesi olan Ömer'in soyuna nisbet edilir. Dolayısıyla soy itibarıyla Şeyh Mahmud Zokaydî, Ömerî olarak kabul görmüştür. Arapça, fıkıh, akaid, tefsir, hadis ve tasavvuf alanında başarılı bir eğitim gören Şeyh Mahmud Zokaydî Arapça pek çok eser kaleme almıştır.Ayrıca bunların haricinde Türkçe, Arapça, Kürtçe ve Farsça çok sayıda şiir, hutbe ve mektup kaleme almıştır. 5 Nisan 1945 yılında Kayabağlar'da ölmüş ve bu yerleşim yerinde defnedilmiştir.

02

Eserleri

—Eserleri 22 eser · katalog fişleri
  1. № 001 Şeyh Mahmud Zokaydî, irşad ve müderrislik faaliyetlerinin dışında farklı alanlarda pek çok eser telif etmiş ve hatıratlar kaleme almıştır. Eserleri çoğunlukla fıkıh, hadis usulü, tarih, edebiyat ve tecvid gibi konuları ele alır. Kaleme aldığı eserler şu şekildedir
  2. № 002 Hulâsatü'l-edeb fî mekârimi'l-ahlâki'l-me'sûre min seyyidi'l-‘acem ve’l- ‘arab
  3. № 003 ed-Dâve’d-devâ
  4. № 004 Şerhu’l-ma’fuvvât
  5. № 005 Şerh ‘alâ Diyâ basîreti’l-kalbi’l-‘arûf fi’t-tecvîd ve’r-resm ve ferşi’l-hurûf
  6. № 006 İzâletü’ş-şübeh fî tezkiyeti’l-luhûm fi’l-İslâm
  7. № 007 Hulâsatü’n-nuhbe fî fenni mustalahi’l-hadîs
  8. № 008 Tevdîhu’l-mesâlik fî nesr Elfiyye İbn Mâlik
  9. № 009 Ba’dumesâili’t-talâkive’l-eymân
  10. № 010 Kitâbu âdâbi’l-hukûk ve hüsni’s-suhbe
  11. № 011 Risâle fi’l-ferâiz
  12. № 012 Risâle fi’l-eymân
  13. № 013 Risâle fî resmi’l-hatt
  14. № 014 Risâletu’l-‘arûziyye ve’l-kavâfiyye
  15. № 015 Risâle fi’t-telaffuz bi’d-dâd ve’t-tâ
  16. № 016 Târîhu ensâbi’l-enbiyâ
  17. № 017 Kitâbu’l-hutab
  18. № 018 et-teb’îd ilâ Antalya ve’s-seyâha fî diyâri’l-İslâm
  19. № 019 es-seyâha ilâ Haleb ve Beyrut
  20. № 020 Kitâb fi’l-bahs ‘an mesâili müteferrika
  21. № 021 Risâle fî ilmi’t-tecvîd
  22. № 022 Divan

Şeyh Mahmud Zokaydî · diğer bölümler

← Şeyh Mahmud Zokaydî profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1877

    Şeyh Mahmud Zokaydî ya da Seyda Şeyh Mahmud Zokaydî (Kürtçe: Seydayê Şêx Mahmudê Zokaydî) (D.1877 Bağtepe[anlam ayrımı gerekli], Siirt Ö.5 Nisan 1945 Kayabağlar, Siirt) Nakşibendi Tarikatı şeyhi, Şafii fıkıh alimi ve mutasavvıf.

    Önemli eserler tek kaynak
  2. 1906

    Babası, Norşinli Şeyh Abdurrahman-ı Taği'nin halifesi Şeyh Abdulkahhar efendi'dir (ö.1906).

    Önemli eserler tek kaynak
  3. 1909

    Bu amaçla babası Şeyh Abdulkahhar Efendi ile yakın dost olan Erzurumlu Şeyh Ahmed'in (ö.1909) yanına gitmek için yola çıkar.

    Önemli eserler tek kaynak
  4. 1919

    (13 Ağustos 1335/1919) "Şeyh Mahmûd Efendi Hazretlerine: Faziletlû Efendim; Makamı muallâyı hilâfete ve saltanatı Osmanîyeye olan revâbıtı hakikîyeleri ve vatanı azizimiz hakkındaki alâkai kat’iyeleri cümlenin malûm ve müsellemidir.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1922

    1922 senesinde oğlu Ahmed'in hastalığı sebebiyle Beyrut'a gitmiş burada tanıştığı ilim adamları ve müderrisler ile ilmi müzakerelerde bulunmuş, bu süre zarfındaki izlenimlerini ise es-Seyâḥa ilâ Beyrût adlı eserinde bir araya getirmiştir.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1925

    Annesi ise Saliha hanım'dır (ö.1925).

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 1928

    Üç yıllık sürgün hayatının ardından 21 Aralık 1928 Pazartesi günü Antalya'ya sürgün edilenlerin af listesinin çıkması ile sürgün hayatı son bulur.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1945

    5 Nisan 1945 yılında Kayabağlar'da ölmüş ve bu yerleşim yerinde defnedilmiştir.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1949

    Ancak yol üzeri Bitlis'in Norşin dergahında konakladığı sırada Şeyh Alaeddin Ohinî (ö.1949) ile arasında geçen tasavvufi sohbet sonrasında Norşin'de postnişîn olan Hazret lakabıyla tanınan Şeyh Muhammed Diyauddin Norşinî'ye (ö.1924) intisab eder.

    Önemli eserler tek kaynak
04

Üretimleri

ESER Hulâsatü'l-edeb fî mekârimi'l-ahlâki'l-m...

Hulâsatü'l-edeb fî mekârimi'l-ahlâki'l-me'sûre min seyyidi'l-‘acem ve’l- ‘arab

eser
ESER ed-Dâve’d-devâ

ed-Dâve’d-devâ

eser
ESER Şerhu’l-ma’fuvvât

Şerhu’l-ma’fuvvât

eser
ESER Şerh ‘alâ Diyâ basîreti’l-kalbi’l-‘arûf...

Şerh ‘alâ Diyâ basîreti’l-kalbi’l-‘arûf fi’t-tecvîd ve’r-resm ve ferşi’l-hurûf

eser
ESER İzâletü’ş-şübeh fî tezkiyeti’l-luhûm fi’...

İzâletü’ş-şübeh fî tezkiyeti’l-luhûm fi’l-İslâm

eser
ESER Hulâsatü’n-nuhbe fî fenni mustalahi’l-ha...

Hulâsatü’n-nuhbe fî fenni mustalahi’l-hadîs

eser
ESER Tevdîhu’l-mesâlik fî nesr Elfiyye İbn Mâ...

Tevdîhu’l-mesâlik fî nesr Elfiyye İbn Mâlik

eser
ESER Ba’dumesâili’t-talâkive’l-eymân

Ba’dumesâili’t-talâkive’l-eymân

eser

Diğer eserler

—Kitâbu âdâbi’l-hukûk ve hüsni’s-suhbeEser tek kaynak
—Risâle fi’l-ferâizEser tek kaynak
—Risâle fi’l-eymânEser tek kaynak
—Risâle fî resmi’l-hattEser tek kaynak
—Risâletu’l-‘arûziyye ve’l-kavâfiyyeEser tek kaynak
—Risâle fi’t-telaffuz bi’d-dâd ve’t-tâEser tek kaynak
—Târîhu ensâbi’l-enbiyâEser tek kaynak
—Kitâbu’l-hutabEser tek kaynak
—et-teb’îd ilâ Antalya ve’s-seyâha fî diyâri’l-İslâmEser tek kaynak
—es-seyâha ilâ Haleb ve BeyrutEser tek kaynak
—Kitâb fi’l-bahs ‘an mesâili müteferrikaEser tek kaynak
—Risâle fî ilmi’t-tecvîdEser tek kaynak
—DivanEser tek kaynak
05

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Şeyh Mahmud Zokay… Molla Halil Siirdî Şeyh Said
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Şeyh Mahmud Zokaydî hayat hikâyesinde anıyor Molla Halil Siirdî

    “Garzan ve Botan Bölgesinde etkin irşad faaliyetlerinde bulunmuş olan Şeyh Mahmud Zokaydî Siirt bölgesinde ilim otoritesi olarak kabul gören Molla Halil Siirdî'nin torunudur.”

  • Şeyh Mahmud Zokaydî hayat hikâyesinde anıyor Şeyh Said

    “Şeyh Said İsyanından sonra, daha sonra bir bağlantısı gözlemlenmemesine rağmen isyana destek verdiği veya başka isyanlarda etkinliği olabileceği gerekçesiyle bölgedeki pek çok kana...”

06

Kaynaklar

4kaynak kaydı
1farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
9zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Şeyh Mahmud Zokaydî
    tr.wikipedia.org · erişim 03.10.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Şeyh Mahmud ez-Zokaydî’nin Soyağacı şu şekildedir: Şeyh Mahmud b. Şeyh Abdulkahhar b. Molla Mahmud b. Molla Halil es-Sıirdî b. Molla Hüseyin b. Şeyh Halid b. Haci Hasan b. Şeyh İzeddin b. Haci Hüseyin ağa b. Molla Yusuf...
    erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    " Şeyh Mahmud’un uğradığı yerler şu şekildedir: Cımzerk, Şeyh Yunus, Şeyh Hıvından köyü, Sinan, Ambar köyü, Diyarbakır, Karabahçe, Siverek, Paşalıköy, Çüngüş köyü, Urfa, Suruç, Nizip, Antep, Hurşit Ağa Köyü, Islahiye, Ki...
    erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    " Abid Sevgili Yüksek lisans tezinde, Şeyh Mahmud’un ölüm yılını belirtirken 1945 senesinin mart ayı şeklinde belirtmiştir. "
    erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Şeyh Mahmud Zokaydî” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

07

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    4 kaynak ve 9 olayla ilk kayıt.

08

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
09

Buradan nereye?

aynı alan · kültür & sanat

Mihri Belli

Komünist siyasetçi ve yazar · 1915–2011

aynı alan · kültür & sanat

Hüseyin Agun

Siyasetçi · d. 1913

aynı alan · kültür & sanat

György Klapka

Macar general ve siyasetçi · 1820–1892

Kültür & Sanat alanındaki tüm profiller →