Kısaca kimdir?
Derbent Muharebesi, 31 Ağustos 1922'de Özdemir Bey komutasındaki müfrezenin Raniye'deki Derbent geçidinde İngiliz birliklerini yendiği savaştır. Türk Kurtuluş Savaşı'nda doğrudan Birleşik Krallık yapılan nadir çatışmalardan birisidir. Muharebe sonucunda Raniye, Süleymaniye ve birçok yer Özdemir müfrezenin eline geçmiştir.
Revandiz'deki faaliyetler
—Revandiz'deki faaliyetler
Mayıs 1922'de, aşiret liderleri Kerim Fettah Bey ile Seyid Muhammed bey, yaklaşık 300 kişilik toplam güç ile, Süleymaniye'de çıkan bir ayaklanmaya liderlik etmişti. Temmuz ortalarına kadar süren isyanın bastırılmasında, İngilizlerin hava kuvvetleri üstünlüğü önemli bir rol oynamıştı. Ayaklanmada 1 İngiliz yüzbaşısı ile 6 İngiliz askeri öldürülmüştü ve bölgedeki yirmi üç uçaktan sekizi hasar almıştı. İngilizler'den kaçan isyancılar Özdemir Bey'in müfrezesine dahil olmuşlardı. Bu yeni ayaklanma Özdemir'in Kaladze [en] gibi yerlere saldırmasına olanak tanımıştı.
Özdemir Bey'in bölgedeki en etkili gücü propagandaydı. Propaganda faaliyetleri ile bölgedeki Kürtleri ve Türkmenleri kendi safına çekmişti. İngilizler, Özdemir Bey'in faaliyetlerini engellemek için 10 Temmuz 1922'de Revandiz'i bombaladılar. Bombardımanda ayrıca 400 galonluk petrol ile yangın bombası da atmışlardı. Bombardıman, arazinin engebeliliği nedeniyle başarılı olamamıştı. Gertrude Bell, babasına gönderdiği mektuplarda Kuzey Irak'taki bu olayları şöyle anlatmaktaydı:
Sonuç olarak, Kuzey'de toplanmakta olan kapkara bulutlar var. Türkler Van'da ordu topluyorlar ve yeni subaylar göndererek Revanduz'a takviye sözü vermekteler. Kürt aşiretleri arasında oldukça ama oldukça canlı bir propaganda yürütülüyor ve Genelkurmay Başkanlığımız bu durumun oldukça vahim olduğunu belirtmekte. [...] Hava kuvvetlerimiz son derece sıkıntılı bir arazide isyancıların olduğu köyleri bombalayarak harikalar ortaya koydu fakat yeterli sayıda uçağı aynı anda havada tutmak oldukça zamanlarını alıyor ve eğer ki Revandiz'i yoğun bir şekilde bombalamamız gerekirse kaynaklarımız son derece zorlanacak.
Kürt politikamızın gözden geçirilip yenilenmesi gerekiyor, H.E.'ye verdiğim oldukça gizli memorandumda göreceğin üzere. Ancak Kemalistlerle barış sağlanana dek kalıcı bir çözüm umamayız -ki eğer sağlanırsa-.
Özdemir Bey'e karşı çıkan bazı aşiretler bulunmaktaydı. Örneğin Balik aşireti ile olan çatışmalar 4 gün sürmüş ve 2 Temmuz'da Özdemir Bey'in zaferiyle sonuçlanmıştı, Balik aşireti ise Özdemir Bey'e bağlı kalmaları şartıyla affedilmişti. Bu olaydan sonra Nadoşt ve Piştar Aşiretleri de Özdemir Bey'e bağlılıklarını bildirmişti. 11 Ağustos 1922'de Özdemir Müfrezesi, Van'da bulunan 8. tümene bağlandı. Sonra ise 4973 lira Özdemir'e gönderildi.
Özdemir bey, muharebe öncesinde Revandiz-Süleymaniye arasındaki Raniye ilçesindeki İngiliz birliklerine taarruz edip iki şehir arasında irtibat sağlamak istemekteydi, fakat bunun için öncelikle bölgedeki aşiretleri kendi lehine çekmesi gerekiyordu. Bunun için Revandiz şehrinde bölgedeki aşiretlerden olan Kerim Fettah, seyyit Mehmet ile Ahmet ağa ile toplantı gerçekleştirdi, toplantıda Derbent-i Raniye geçidine saldırılması kararı alındı. Özdemir Bey'den önce gelen 3 subay ile 100 erlik bölük, Özdemir müfrezesinin kendisi ile bölgedeki aşiretlerle birlikte Özdemir Bey'in toplam adam miktarı yaklaşık 8000'lere varmaktaydı. Buna karşın İngilizlerin emrinde olan adam miktarı toplamda
Derbent Muharebesi (1922) · diğer bölümler
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.