Derbent Muharebesi (1922) Arkaplan

Anadolu'daki Kemalist hareketin Musul'a ilgisi Mondros Mütarekesi'nden sonraki Musul'un işgaline kadar dayanmaktaydı. Mîsâk-ı Millî bildirisi ile bölgeye olan ilgi daha da belirgin olmuştu.

3 Kasım 1918'de Musul İngilizler tarafından işgal edilmişti. Bu işgalden beri yerel halk ve İngiliz askerleri arasında irili ufaklı çatışmalar yaşanmıştı fakat ilk büyük ayaklanma Mayıs 1919'da Mahmud Berzenci tarafından başlatılmıştı. Bu ayaklanma Atatürk tarafından da fark edilmişti, örnek olarak Atatürk, Şeyh Mahmud Berzenci'ye birer mektup yazmıştı. Ancak ayaklanma kısa süre içinde bastırılmıştı ve Şeyh Mahmud Berzenci, Britanya Hindistanı'na sürgüne gönderilmişti.

Sonraki büyük ayaklanma, yerel Türkmenler tarafından 3 Haziran'ı 4 Haziran'a bağlayan gece 1920'de Telafer ilinde yaşanmıştı. Şehir 1920'de Türkmenlerin eline geçmişti, bu olay 1920'deki Irak'taki çıkacak olan diğer isyanlar için birer ön sinyaldi. Ayaklanma Birleşik Krallık için Birinci Dünya Harbinden sonra tek başına en ölümcül olan olaydı: ikisi subay olmak üzere toplamda 16 İngiliz askeri öldürülmüştü. İsyan Cemil Muhammed Halil bey tarafından yönetilmekteydi, isyanı Ankara Hükûmeti desteklemişti. Fakat desteklerin gecikmesi nedeniyle 4 Eylül 1920'de isyan bastırılmıştı ve yerel halka katliamlar uygulanmıştı. 1920'de Irak'taki Tel Afer dışında yaşanan diğer büyük ayaklanmalar da bölgedeki Türk ajanlar tarafından desteklenmekteydi.

Büyük Irak İsyanı'nın Ekim 1920'de sona ermesine rağmen Revandiz'de İngiliz yönetimine karşı ayaklanmalar devam etmekteydi. Bu ayaklanmaları desteklemek için El-Cezire Cephesi komutanlığı bölgeye 3 subay ve 100 erlik bir piyade bölüğünü göndermişti. 9 Ağustos 1921'de bu bölüğün komutanlığına Binbaşı Şevki Bey atanmıştı. Bu bölüğe kuvvet mevcudunun azlığı ve teknik yetersizliklerden dolayı zorda kalmadıkça İngilizlerle çatışmamaları emredilmişti. Revandiz'de yaşanan çatışmalardan birisi 12 Eylül'de olmuştu: Erbil'den gelen 150 süvari, 50 kadar piyade jandarması, iki makineli tüfek ve beş uçaktan oluşan İngiliz birliği Revandiz'in batısındaki Harrin kasabasına taarruza kalkışsalar da Şeyh Yakup bey ve gönderilen bölüğün karşısında yenilgiye uğratılmışlardı; bu çatışma sonucunda iki İngiliz uçağı düşürülmüş, üç İngiliz jandarması öldürülmüş, üç İngiliz uçağı ve iki makineli tüfek de ele geçirilmişti. 26 Eylül 1921'de Erbil'de yaşanan başka bir ayaklanma da İngilizleri zor duruma düşürmüştü. Askeri müdahalelerle bölgedeki aşiretleri kontrol altına alamayacaklarını fark eden İngilizler, strateji değiştirerek aşiretleri birbirlerine düşürmeye çalışacaklardı. Bazı aşiretleri yanlarına çeken İngilizler, bölgede toparlanabilmişlerdi. Bölgeye harekât yapacak olan Özdemir müfrezesi de tam da bu zamanlarda kurulacaktı.