Telafer Ayaklanması Arkaplan

Irak Cephesi'ndeki yenilgiden ve ardılı Mondros Ateşkesi'nden sonra bölge İngiliz yönetimi altındaydı. Musul valisi albay Gerard Leachman, Telafer'deki İngiliz yönetimini etkin kılmaya da çalışmaktaydı. Telafer ayaklanmasından önce Kuzey Irak't çoktan birkaç ayaklanma ortaya çıkmıştı, fakat hepsi de bastırılmıştı. Bunlardan birisi de Şeyh Mahmud Berzenci öncülüğünde çıkan bir isyandı. Kısa süre içerisinde bastırılıp Şeyh Mahmud Britanya Hindistanı'na sürgüne gönderildi. Aynı zamanda İşgal Edilmiş Düşman Toprakları Yönetimi'nin Suriye kolunun Deyrizor bölgesinde İngilizlere karşı isyan çıktı. Bu isyanın Irak'a sıçraması için çalışmalar yapıldıysa da pek başarılı olunamadı.[a]

Tüm bunlar yaşanırken Nisan 1920'de San Remo Konferansı düzenlenip Birleşik Krallık, Fransa, İtalya ile ABD‘nin aldığı kararla birlikte Irak'ın İngiliz mandası olmasına karar verildi. Bu olay, halk içinde karışıklığa ve sert tepkilere yol açtı. İlk zamanlar protestoyla başlayan olaylar, süreç ilerledikçe silahlı direnişe evrilecekti. Manda yönetimine olan eleştirilerinden dolayı basın sansürlendi. Yalnızca Telafer değil, tüm Irak halkı da İngilizlere ayaklanacaktı.

İsyanın ilk hazırlıkları Mayıs 1920 ortalarında yapıldı. Deyrizor'daki ayaklanmanın da tertipçisi olan "El-Ahd" cemiyeti buradaki isyanı da örgütleme gayesiyle Telafer'de şubeler açtı. Burada bulunan diğer bir cemiyet olan "Millî Heyet" ile de işbirliği içindeydiler. Daha sonra Telafer'deki polis güçlerinin komutanı Cemil Muhammed Halil ile yapılan görüşmelerden sonra isyanın hazırlıkları neredeyse tamamlanmış oldu. Ayaklanma yalnızca Irak için değil, İngiliz karşıtı Anadolu'daki direniş ve Irak direnişinin kesiştiği bir nokta olacaktı.