Stanislas Saint Clair Osmanlı İmparatorluğu'ndaki yaşamı

Ayaklanmanın bastırılmasının ardından Saint Clair, Osmanlı'ya bağlı bir devlet olan Romanya Prensliği'ndeki Yaş'ta kardeşi Aleksander ile bir süre yaşadı. Daha sonra Osmanlı Bulgaristanı'na yerleşti ve 1865'ten 1877'ye kadar Akdere'de satın aldığı bir çiftlik'te yaşadı. Bu sırada Ali Suavi'yle arkadaşlık edindi.

1869'da Charles Brophy ile birlikte A Residence in Bulgaria [Bulgaristan'da İkamet] adlı bir kitap yayınladı. William Ewart Gladstone'un Liberal hükûmeti, sözde ezilen "vahşi, inatçı ve medeniyetsiz" Slavlar lehine harekete geçmek için artan baskıyla karşılaşırken, Brophy ve Saint Clair'in yayınları bu tutuma karşı çıktı. Eserde, Türklere karşı kin tutmasıyla bilinen Gladstone kabinesinin, dönemin modası olan Osmanlı'yı kötüleme eğilimine kapılmamalarını ve hem Osmanlı İmparatorluğu'na destek olacak hem de "dünya çapında medeniyetin gerçek menfaatlerine hizmet edecek" bir politika izlemesi çağrısında bulundular. Ayrıca Slavların meşhur paranoyasının, aşılanmış korkaklıktan kaynaklandığını öne sürdüler. Bu kitap, Hristiyanların Osmanlı'yı Bulgarlara karşı savunmasının ender bir örneği olarak dikkat çekti.

93 Harbi'nin patlak vermesiyle Bulgaristan cephesinde çatışmak üzere Mehmed Ali Paşa'nın ordusuna nakledildi. Ferîk-i evvel Hidâyet Paşa olarak anılmaya başladı. Mehmed Ali Paşa'nın azlinden sonra Süleyman Hüsnü Paşa'nın kuvvetlerinde bulundu. Kara Lom Operasyonu, Eski Zağra Muharebesi ve birkaç tane daha çarpışmaya katıldı. Savaş sırasında bir Polonya Lejyonu kurmak istedi fakat beceremedi; yine de Yosef Yagmin önderliğinde Polonyalılardan oluşan bölükler mevcuttu.

Türk târihçi Nurullah Aydın'ın araştırmalarının sonucunda Saint Clair'in Yıldız Sarayı'na sızmış bir Britanya ajanı olduğu öğrenildi. Sultan II. Abdülhamid, onun câsusluk faaliyetlerini fark ederek gece vakti gizlice görüşür ve Yıldız İstihbârat Teşkilâtı'nda görev teklif eder; Saint Clair, Sultan'ın şartlarını kabul etti. Kuruluşun lideri sıfatıyla, Sultan'ın emriyle diğer ajanlarla birlikte Rodop Dağları'na gönderildi. Rusya'nın Balkanlar'da asırlarca yaptığı gibi, bölgedeki yerel kuvvetleri örgütleyerek Rus ve Bulgar askerlerine karşı gerilla saldırıları düzenlemekle sorumlandırıldılar.