Sevim Belli

Sevim Belli 27 Nisan 1925'te İstanbul'da doğdu. Köklü ailelerinden birine mensup olan Belli, 1924-1947 arası başkomiserlik ve emniyet müdürlüğü yapmış olan (serkomiser) İsmail Hakkı Tarı ile Ayşe (Kalkavan) Tarı'nın kızı, Rizeli armatör Rıza Kalkavan'ın torunudur. Beylerbeyi semtindeki Nazım Kalkavan Yalısında büyüdü.

1949'da İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesini bitirdikten sonra ABD'ye gidip ardından Paris'te uzmanlık eğitimine başladı. Buradan katıldığı 3. Dünya Gençlik ve Öğrenci Festivali sırasında, Ağustos 1951'de Berlin'de Nâzım Hikmet ile tanıştı ve TKP'nin yurt dışı ve yurt içi yöneticileri arasında kuryelik görevi üstlendi. Bu şekilde Türkiye'ye gittikten sonra, İstanbul'dan Paris'e dönerken üzerinde 36 sayfalık bir raporla yakalandı. Bu rapor TKP liderlerinden Şefik Hüsnü Deymer ve Reşat Fuat Baraner'in Sevim Tarı'dan istedikleri yazılı faaliyet raporu idi. Böylece TKP'ye yönelik geniş çaplı "1951 Tevkifatı" başladı.

Komünistlikten hükümlü hekimlerin tababet etme hakkı alındığı için, 1960'lı yıllarda yeni devrim yapmış Cezayir'de doktorluk yapmak üzere 1964'te çocuklarını da alıp yurt dışına çıktı.

1966'da Türkiye'ye geri döndü. TİP yönetiminin Sosyalist Devrim (SD) tezine karşı Millî Demokratik Devrim (MDD) tezini savunan muhalefet hareketi içinde yer aldı ve bu dönemde Marksist klasiklerin birçoğunun Türkçe çevirisini yaptı. 12 Mart döneminde tekrar tutuklandı ve 3 yıl cezaevinde kaldı.

14 Ekim 1979'daki senato seçimlerinde Tokat bağımsız senatör adayı oldu. 12 Eylül Darbesi'nin ardından tekrar yurt dışına çıktı. Anılarını "Boşuna Mı Çiğnedik" adında bir kitapta yazdı.

1957'de cezaevinde TKP yöneticilerinden Mihri Belli ile evlendi. 16 Ağustos 2011 tarihinde eşi Mihri Belli öldü. Sevim Belli 24 Şubat 2025'te İstanbul'da 99 yaşında hayatını kaybetti. 27 Şubat 2025'te Şişli Camii'nde düzenlenen törenin ardından Feriköy Mezarlığına defnedildi.

1. KİTAP · ÇEVİRİ Karl Marx, Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı Sevim Belli Karl Marx, Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı Çeviri
2. 2005 · ÇEVİRİ Charles Darwin, Türlerin Kökeni Sevim Belli Charles Darwin, Türlerin Kökeni 2005 · Çeviri
3. 2002 · ÇEVİRİ Charles Darwin, İnsanın Türeyişi Sevim Belli Charles Darwin, İnsanın Türeyişi 2002 · Çeviri
4. 2011 · ÇEVİRİ İbn-i Haldun, Mukaddime (3 cilt) Sevim Belli İbn-i Haldun, Mukaddime (3 cilt) 2011 · Çeviri
5. KİTAP · ÇEVİRİ Karl Marx, Louis Bonaparte'ın 18 Brumaire'i Sevim Belli Karl Marx, Louis Bonaparte'ın 18 Brumaire'i Çeviri
6. 1848 · ÇEVİRİ Karl Marx, F Sevim Belli Karl Marx, F 1848 · Çeviri
7. KİTAP · ÇEVİRİ Karl Marx, Ücretli Emek ve Sermaye Sevim Belli Karl Marx, Ücretli Emek ve Sermaye Çeviri
8. KİTAP · ÇEVİRİ F. Engels, Ludwig Feuerbach ve Klasik Alman Felsefesinin Sonu Sevim Belli F. Engels, Ludwig Feuerbach ve Klasik Alman Felsefesinin Sonu Çeviri
9. KİTAP · ÇEVİRİ Vladimir İlyiç Lenin, Materyalizm ve Ampiryokritisizm Sevim Belli Vladimir İlyiç Lenin, Materyalizm ve Ampiryokritisizm Çeviri
10. KİTAP · ÇEVİRİ Georges Politzer, Felsefenin Başlangıç İlkeleri Sevim Belli Georges Politzer, Felsefenin Başlangıç İlkeleri Çeviri
11. KİTAP · ÇEVİRİ Zubritski Mitropolski, İlkel, Köleci ve Feodal Toplum Kapitalist Öncesi Biçimler Sevim Belli Zubritski Mitropolski, İlkel, Köleci ve Feodal Toplum Kapitalist Öncesi Biçimler Çeviri
12. KİTAP · ÇEVİRİ Zubritski Mitropolski, Kapitalist Toplum Sevim Belli Zubritski Mitropolski, Kapitalist Toplum Çeviri

Künyeler Vikipedi maddesindeki eser listesinden ayrıştırıldı. Kapağı bulunamayan kitaplar künyesinden dizildi.