biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Tarih & Siyaset
  3. 12 Eylül Darbesi
Askerî Müdahale · d. 1980

12 Eylül Darbesi

12 Eylül Darbesi, 12 Eylül 1980 tarihinde Türk Silahlı Kuvvetleri'nin emir komuta zinciri içinde gerçekleştirdiği, Türkiye Cumhuriyeti tarihindeki üçüncü ve son başarılı askerî müdahaledir. Ülkedeki siyasi istikrarsızlık, ekonomik bunalım ve artan şiddet olayl...

Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Kayıt yok1984–2026
19802000bugün
Önemli eserler Miras
01

Kısaca kimdir?

1970'li yıllar Türkiye için siyasi cinayetlerin, ekonomik darboğazın ve hükûmet istikrarsızlıklarının yaşandığı bir dönemdi. 1973 ve 1977 seçimleri sonrası kurulan koalisyon hükûmetlerinin ömrü kısa sürmüş, cumhurbaşkanlığı seçimleri aylarca sonuçlandırılamamıştı. '70 sente muhtacız' söylemiyle özetlenen ekonomik kriz, 24 Ocak kararlarıyla aşılmaya çalışılsa da toplumsal huzursuzluk dinmemişti. Özellikle 1978'den itibaren tırmanan sağ-sol çatışmaları ve PKK'nın ortaya çıkışı, ülkeyi bir 'örtülü iç savaş' ortamına sürüklemişti.

02

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1980

    24 Ocak Kararları

    Ekonomik istikrarı sağlamak amacıyla kapsamlı ekonomik tedbirler açıklandı.

    Önemli eserler kaynak eşleşmedi
  2. 1980

    Askerî Müdahale

    Türk Silahlı Kuvvetleri yönetime el koydu, Millî Güvenlik Konseyi kuruldu.

    İlk üretimler kaynak eşleşmedi
  3. 1982

    1982 Anayasası

    Yeni anayasa halk oylamasıyla kabul edildi.

    Önemli eserler kaynak eşleşmedi
  4. 1983

    Sivil Yönetime Geçiş

    Genel seçimlerin yapılmasıyla sivil parlamenter sisteme geri dönüldü.

    Miras kaynak eşleşmedi
03

Hayat hikâyesi

03.112 Eylül 1980 Harekâtı

12 Eylül 1980 gecesi saat 03.00'te başlayan harekâtla TRT, PTT ve kritik devlet kurumları kontrol altına alındı. Saat 04.00'te radyolardan okunan bildiriyle yönetime el konulduğu duyuruldu. Kenan Evren ve kuvvet komutanlarından oluşan Millî Güvenlik Konseyi, ülkenin bölünmez bütünlüğünü korumak ve kardeş kavgasını bitirmek gerekçesiyle yönetimi devraldıklarını açıkladı. Bu süreçte siyasi partiler kapatıldı, liderler gözetim altına alındı ve sıkıyönetim ilan edildi.

03.2Toplumsal Etkiler ve Sanatsal Yansımalar

Darbenin ardından gelen süreç, Türk toplumunda derin bir sessizlik ve değişim dönemi başlattı. Siyasi yasakların yanı sıra, sanat ve kültür dünyasında da büyük bir dönüşüm yaşandı. 1980 sonrası Türk sineması, darbenin bireyler üzerindeki etkilerini, cezaevi süreçlerini ve toplumsal travmaları işleyen pek çok yapıma ev sahipliği yaptı. 'Yol', 'Uçurtmayı Vurmasınlar' ve 'Babam ve Oğlum' gibi eserler, bu dönemin toplumsal hafızadaki yerini belgeleyen önemli kültürel miraslar haline geldi.

04

Üretimleri

04.1Filmografi 7 film · afişli raf
7 film 1982 → 2007 · 25 yıl

Liste Vikipedi maddesindeki filmografiden alındı. Afişler Vikipedi kaynaklıdır; hakları sahiplerine aittir. Görseli bulunamayanlar künyesinden dizildi.

Eser listesinden

2004 · DIZI Çemberimde Gül Oya

Çemberimde Gül Oya

Dönem dizisi
2009 · DIZI Bu Kalp Seni Unutur mu?

Bu Kalp Seni Unutur mu?

Dönem dizisi
2012 · DIZI Seksenler

Seksenler

Dönem dizisi
05

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

12 Eylül Darbes… Kenan Evren Türk Silahlı Kuvvetler... Fuat Saka Binali Yıldırım Mustafa Bülent Ecevit Saim Bülent Ulusu Erdal İnönü Necmettin Erbakan
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • 12 Eylül Darbesi hayat hikâyesinde anıyor Kenan Evren

    “Kenan Evren ve kuvvet komutanlarından oluşan Millî Güvenlik Konseyi, ülkenin bölünmez bütünlüğünü korumak ve kardeş kavgasını bitirmek gerekçesiyle yönetimi devraldıklarını açıklad...”

  • 12 Eylül Darbesi hayat hikâyesinde anıyor Türk Silahlı Kuvvetleri

    “12 Eylül Darbesi, 12 Eylül 1980 tarihinde Türk Silahlı Kuvvetleri'nin emir komuta zinciri içinde gerçekleştirdiği, Türkiye Cumhuriyeti tarihindeki üçüncü ve son başarılı askerî müd...”

  • 12 Eylül Darbesi kendi hikâyesinde anılıyor Fuat Saka

    “İlan edilen genel afla, 12 Eylül Darbesi yükümlülerinin affedilmesiyle, Zülfü Livaneli, Cem Karaca gibi sanatçılarla birlikte Türkiye'ye çağrılmasına rağmen dönmeyince vatandaşlıkt...”

  • 12 Eylül Darbesi kendi hikâyesinde anılıyor Binali Yıldırım

    “Ayrıca 12 Eylül Darbesi sırasında yazılmış mevcut anayasayla 2023 Hedeflerine ulaşamayacağını belirterek tüm muhalefet partilerine yeni anayasa çağrısı yaptı.”

  • 12 Eylül Darbesi kendi hikâyesinde anılıyor Mustafa Bülent Ecevit

    “Ecevit, 12 Eylül Darbesi sonrası diğer bütün partilerin ileri gelenleriyle birlikte 10 yıl siyaset yasaklıları kapsamına alınmıştır.”

  • 12 Eylül Darbesi kendi hikâyesinde anılıyor Saim Bülent Ulusu

    “Ağustos 1980'de askerlikten emekli olduktan sonra meydana gelen 12 Eylül Darbesi sonrası başbakanlık yaptı.”

  • 12 Eylül Darbesi kendi hikâyesinde anılıyor Erdal İnönü

    “İnönü, 1983 yılında 12 Eylül Darbesi'nin ardından siyasi faaliyet yeniden serbest bırakıldıktan sonra bütün öğretim ve yöneticilik görevlerinden ayrıldı ve aynı yıl haziran ayında...”

  • 12 Eylül Darbesi kendi hikâyesinde anılıyor Necmettin Erbakan

    “Bu mitingin 12 Eylül Darbesi'nin sebeplerinden birisi olduğu söylenmiştir.”

06

Kaynaklar

0kaynak kaydı
0farklı yayıncı
0ansiklopedi maddesi
4zaman çizelgesi olayı

Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

07

Ne değişti?

  1. Profil oluşturuldu

    0 kaynak ve 4 olayla ilk kayıt.

08

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
09

Buradan nereye?

Tarih & Siyaset alanındaki tüm profiller →