Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Recaizade Mahmud Ekrem (Osmanlıca: رجائی زاده محمود اكرم; d. 1 Mart 1847, İstanbul - 31 Ocak 1914, İstanbul), Türk şair ve yazardır. 19. yüzyıl Osmanlı dönemi Türk edebiyatının önde gelen isimlerindendir. 1860'lı yıllarda Şinâsi ile başlayıp Namık Kemal ve Abdülhak Hamit Tarhan'la gelişen yenileşme hareketinin başlıca temsilcilerinden biridir. Yeni Osmanlılar Topluluğu üyeleriyle yakın ilişki içinde bulunsa da aktif politikaya karışmamış, faaliyetlerini daha çok edebiyatın yenileşmesi yönünde yapmıştır. Mekteb-i Sultânî'de ve Mekteb-i Mülkiyye'deki öğretmenliği sırasında otoriter kişiliğiyle öğrencilerin sevgisini kazanmış, bundan dolayı "Üstat Ekrem" olarak anılmıştır.
Edebî hayatı
—Edebî hayatı
Namık Kemal'le tanışmasının ardından edebiyat çevresine girmiş ve onun Fransa'ya gitmesi üzerine, 1867'de Tasvir-i Efkar gazetesinin yönetimine geçmiştir. Recaizade, üç oğlunun, özellikle de çok sevdiği Necat'ın ölümünden duyduğu acıyı dile getirdiği şiirleriyle daha çok karamsar duygular işledi. Eski edebiyatı savunan Muallim Naci ve çevresiyle girdiği edebiyat tartışmalarıyla Edebiyat-ı Cedide akımının doğmasına zemin hazırladı. Başta Tevfik Fikret olmak üzere döneminin genç şair ve edebiyatçılarını çevresinde topladı. Tanzimat ve Batı düşüncesinin yeni kuşağa benimsetilmesinde önemli rol oynadı.
Kendisinin yetkin tiyatro oyunu olarak bilinen Çok Bilen Çok Yanılır, ölümünden sonra yayımlandı. Sanatta güzellik ilkesine bağlı kaldı. "Sanat sanat içindir" anlayışını savundu. Doğaya dönük, insanı doğa içinde ele alan şiirler yazdı. Aşk ve ölüm temalarını işledi. Eski-yeni edebiyat tartışmalarının merkezinde yer aldı. Tek romanı, Türk edebiyatında realizmin ilk örneklerinden sayılan Araba Sevdası adlı eseridir. Yazar bu eserde ailesinin parasını zevk ve eğlencesine harcayanları eleştirdi. Bu eseri yazdığı dönemde ailesini karşısına almış ve baba mirasından olacağını bile bile eserini yazmaya devam etmiştir.
Recaizade Mahmud Ekrem · diğer bölümler
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1847
Doğum ve Erken Yıllar
1847 yılında dünyaya geldi.
Eğitim tek kaynak -
1858
1858'de ilköğretimini tamamladı, özel öğrenim görerek yetişti.
İlk üretimler tek kaynak -
1860
1860'lı yıllarda Şinâsi ile başlayıp Namık Kemal ve Abdülhak Hamit Tarhan'la gelişen yenileşme hareketinin başlıca temsilcilerinden biridir.
Önemli eserler tek kaynak -
1862
Hariciye Nezareti Mektubi Kalemi'nde memurluğa başladı (1862).
İlk üretimler tek kaynak -
1867
Namık Kemal'le tanışmasının ardından edebiyat çevresine girmiş ve onun Fransa'ya gitmesi üzerine, 1867'de Tasvir-i Efkar gazetesinin yönetimine geçmiştir.
Önemli eserler tek kaynak -
1868
1868'de amcası Arif Efendi'nin kızı Güzide Hanım ile evlenmiştir.
Önemli eserler tek kaynak -
1870
1870'lerden sonra kendisini tümüyle yazılarına verdi.
Önemli eserler tek kaynak -
1874
Tanzimat ve Nafia dairelerinde başmuavinlik (1874), Şura-yı Devlet (Danıştay) üyeliği (1877), Mekteb-i Mülkiye ve Galatasaray Sultanisi'nde öğretmenlik (1880-1888), birkaç ay Evkaf ve Maarif Nazırlığı (1908), Meclis-i Âyân üyeliği (1908-1914) yaptı.
Öğretmenlik tek kaynak -
1914
Vefat ve Mirası
1914 yılında aramızdan ayrıldı.
Miras tek kaynak
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Recaizade Mahmud Ekrem hayat hikâyesinde anıyor Afife Anjelik
“1870'te ilk oyunu Afife Anjelik, 1871'de ilk şiir kitabı Nağme-i Seher yayınlandı.”
-
Recaizade Mahmud Ekrem hayat hikâyesinde anıyor Muallim Naci
“Eski edebiyatı savunan Muallim Naci ve çevresiyle girdiği edebiyat tartışmalarıyla Edebiyat-ı Cedide akımının doğmasına zemin hazırladı.”
-
Recaizade Mahmud Ekrem hayat hikâyesinde anıyor Tevfik Fikret
“Başta Tevfik Fikret olmak üzere döneminin genç şair ve edebiyatçılarını çevresinde topladı.”
-
Recaizade Mahmud Ekrem hayat hikâyesinde anıyor Yeni Osmanlılar
“Yeni Osmanlılar Topluluğu üyeleriyle yakın ilişki içinde bulunsa da aktif politikaya karışmamış, faaliyetlerini daha çok edebiyatın yenileşmesi yönünde yapmıştır.”
-
Recaizade Mahmud Ekrem kendi hikâyesinde anılıyor Ömer Seyfettin
“Ekrem Bey'e (Recaizade Mahmud Ekrem) gelince, Nijad'ı için yazdığı şeylere hâlâ bayılırım.”
-
Recaizade Mahmud Ekrem kendi hikâyesinde anılıyor Ken'an Rifâî Büyükaksoy
“Galatasaray Sultanisi'nde yatılı olarak okumuş; Zihni Efendi ve Recaizade Mahmud Ekrem gibi dönemin önemli isimlerinden ders almıştır.”
-
Recaizade Mahmud Ekrem kendi hikâyesinde anılıyor Abdülezel Paşa
“Bunlardan başlıcaları; Menemenlizade Mehmet Tahir'in "Şehid Abdülezel Paşa", Recaizade Mahmud Ekrem'in "Şehid Ezel" ve İsmail Safa'nın "Şehit Muhterem Abdülezel Paşa (Milona değil,...”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Recaizade Mahmud Ekremtr.wikipedia.org · erişim 03.10.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıTonga, Necati (26 Ekim 2023). "Recaizade Mahmut Ekrem'in Kitaplaşmamış Mektupları". Edebi Eleştiri Dergisi. 7 (2): 318-362. doi:10.31465/eeder.1350113. ISSN 2602-4616. 13 Mayıs 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi13 May...dergipark.org.tr · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıABDULLAH UÇMAN, "RECÂİZÂDE MAHMUD EKREM 21 Şubat 2025 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.", TDV İslâm Ansiklopedisi (15.06.2025).islamansiklopedisi.org.tr · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"RECÂİZÂDE MAHMUD EKREM". TDV İslâm Ansiklopedisi. 21 Şubat 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mayıs 2025.islamansiklopedisi.org.tr · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·05Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıSözlüğü, Türk Edebiyatı İsimler. "Recaizade Mahmut Ekrem". teis.yesevi.edu.tr. 13 Mayıs 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mayıs 2025.teis.yesevi.edu.tr · erişim 03.10.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Recaizade Mahmud Ekrem” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
5 kaynak ve 9 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.