biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Kültür & Sanat
  3. Merdiban
Muhasebe Yöntemi

Merdiban Kariyeri ve Yükseliş Dönemi

Merdiban, Osmanlı İmparatorluğu'nun mali idaresinde vergi, gelir ve gider kalemlerinin takibi için kullanılan, basamaklı bir hesap tutma ve denetleme yöntemidir. İsmini Farsça 'merdiven' kelimesinden alan bu sistem, devletin mali disiplinini sağlamada yüzyılla...

Hayat çizgisi 0 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Kayıt yok1840–2026
18391930bugün
Miras
01

Kısaca kimdir?

Merdiban yönteminin kökenleri, Orta Doğu'nun köklü devlet geleneklerine, özellikle Abbasi Halifeliği ve İlhanlılar dönemine kadar uzanır. Osmanlı İmparatorluğu, kuruluşundan itibaren bu mali geleneği devralmış ve kendi ihtiyaçlarına göre uyarlamıştır. Sistemin temel amacı, karmaşık mali verileri basamaklı bir düzenle sadeleştirerek hata payını en aza indirmekti.

02

Kariyeri ve Yükseliş Dönemi

—Kariyeri ve Yükseliş Dönemi

Osmanlı maliyesinde 'Merdiban usulü', devletin gelir kaynaklarının (mukataa, cizye, öşür vb.) kayıt altına alınmasında standart haline gelmiştir. Özellikle 16. ve 17. yüzyıllarda, imparatorluğun genişlemesiyle birlikte artan mali yük, bu sistemin daha da detaylandırılmasını zorunlu kılmıştır. Defterdarlık makamı, bu yöntemi kullanarak imparatorluğun bütçe dengesini sağlamıştır.

Merdiban · diğer bölümler

← Merdiban profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1839

    Tanzimat Reformları

    Modern muhasebe tekniklerinin (usul-i cedid) sisteme girmeye başlaması.

    Miras kaynak eşleşmedi
  2. 13. yüzyıl

    Sistemin Doğuşu

    İlhanlılar döneminde muhasebe yöntemi olarak kullanılmaya başlanması.

    İlk üretimler kaynak eşleşmedi
  3. 14. yüzyıl

    Osmanlı'ya Giriş

    Osmanlı Devleti'nin kuruluş yıllarında mali idarede benimsenmesi.

    Önemli eserler kaynak eşleşmedi
  4. 16. yüzyıl

    Altın Çağ

    İmparatorluğun genişlemesiyle birlikte Tahrir defterlerinde standart yöntem haline gelmesi.

    Önemli eserler kaynak eşleşmedi
  5. 19. yüzyıl sonu

    Sistemin Terki

    Modern mali sistemlerin tam hakimiyetiyle Merdiban usulünün yerini alması.

    Miras kaynak eşleşmedi
04

Üretimleri

14. - 19. yüzyıl · ESER Tahrir Defterleri

Tahrir Defterleri

Mali kayıt ve vergi envanteri

Merdiban usulünün en yoğun kullanıldığı defter türü

15. - 18. yüzyıl · ESER Mufassal Defterler

Mufassal Defterler

Detaylı gelir-gider kayıtları

İdari denetim aracı

16. - 19. yüzyıl · ESER Ruznamçe Defterleri

Ruznamçe Defterleri

Günlük mali işlemler

Merdiban sisteminin günlük uygulaması

05

Kaynaklar

0kaynak kaydı
0farklı yayıncı
0ansiklopedi maddesi
5zaman çizelgesi olayı

Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Profil oluşturuldu

    0 kaynak ve 5 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

aynı alan · kültür & sanat

Şânizâde Atâullah Efendi

Osmanlı hekim, çevirmen, yazar, tarihçi · 1770–1826

aynı alan · kültür & sanat

Sümeyra Çakır

Halk müziği ses sanatçısı · 1946–1990

aynı alan · kültür & sanat

Ali Sabri

Kökenli Mısırlı asker ve devlet adamı · 1920–1991

Kültür & Sanat alanındaki tüm profiller →