Ali Sabri

Ali Sabri, Türk asıllı bir Mısırlıdır. Annesi Devlet Şemsi ve babası Abbas-Balig Sabri Türk-Çerkes kökenli bir aileden gelmekteydi. Türk-Çerkes kökenli aileler o dönemin Mısır'ında imtiyazlı bir sınıfa mensuptular. Ali Sabri de eski dönem milliyetçilerden, eski mebus ve Arabi Paşa'nın maddi destekçilerinden Ali Şemsi Paşa'nın torunuydu. Dedesi Arabi Paşa Ayaklanması sonrasında hapsedilmiş, kefaletle serbest kalması ardından ise meclisteki görevini ölene kadar sürdürmüştü. Sabri ayrıca Vafd Partisi'nin kurucularından, birçok bakanlık görevini üstlenmiş ve merkez bankası gibi çalışan Mısır Ulusal Bankası'nın başkanlığı yapmış Ali Şemsi Paşa'nın yeğeniydi. Baba tarafından büyük amcası Muhammed Faizi Paşa, Hidiv II. Abbas Hilmi devrinde Evkaf Nezareti görevini yürütmüştü.

Bir erkek ve bir kız kardeşi olan Ali Sabri, iyi bir eğitim almış ve yoğun olarak Kahire'nin üst sınıfından insanların yaşadığı Maadi mahallesinde büyümüştür. Tenis ve yüzme sporlarıyla ilgilenen Sabri aynı zamanda üç dil bilmekteydi.

3 Ağustos 1991'de Kahire'de öldü.

Hür Subaylar Hareketi içinde yer alan ikinci kuşaktandır. Genel İstihbarat Müdürlüğü'nün 1955-1957 arasında başında bulundu. Cemal Abdül Nâsır'ın yakın adamlarından olsan Sabri, 1957'den 1962'ye kadar Başkanlık İşlerinden Sorumlu Bakan olarak görev yaptı. Eylül 1962'den 29 Eylül 1965'e kadar Mısır Başbakanı olarak görev yaptı ve Nâsır'la çalışan ilk başbakan oldu. 1970'te Nâsır'ın ölümüne kadar cumhurbaşkanı danışmanı olarak hizmet etti.

Cemal Abdünnasır'ın ölümünden sonra en güçlü başkan adaylarından birisiydi. 1970'te Enver Sedat'ın cumhurbaşkanı seçilmesi sonrası önemli görevler üstlenmesi bekleniyordu ve cumhurbaşkanı yardımcısı olarak atandı. Fakat 1971'de görevinden alındı ve Sovyetler Birliği yanlısı politika izleyerek Sedat'ı devirmeye çalışmakla suçlandı. 25 yıl hapse mahkûm edildi. Enver Sedat'ın "Devrimi Düzeltme" hamlesi sırasında suçlandı ve bazı mallarına el konuldu. 1981'de serbest bırakıldı. Sosyalist görüşlere sahip olmasına rağmen üst sınıftan gelen birisi olduğu için eleştirildi.

• Harris M. Lentz, "Heads of States and Governments Since 1945", Routledge, 2013.