Kısaca kimdir?
Kül Tigin Yazıtı veya Kül Tigin Kitabesi, Bilge Kağan'ın kardeşi, İkinci Doğu Göktürk Kağanlığı'nın yöneticisi Kül Tigin'in ölümü üzerine MS 732'de Orhun Vadisinde diktirilmiş yazıt.
Kül Tigin Yazıtı, Kül Tigin'in ağabeyi ve Göktürklerin kağanı Bilge Kağan tarafından, 732 yılında, kardeşi adına, kardeşinin hizmetlerinden dolayı ona duyduğu minneti göstermek amacıyla dikilmiştir. Bu yazıtta Bilge Kağan konuşur.
Türkologların Orhun Yazıtları olarak adlandırdıkları yazıtlardan biri olan Kültigin Yazıtı, Türk dilinin en eski yazıtlarındandır. Moğolistan'da eski Moğol başşehri Karakurum'un 32 km. güneyinde, eski Uygur başkenti Karabalasagun'un 28 km. güneybatısındadır. Boz bir granit kaya üzerinde duran dört yüzlü bir yazıttır. Üç yüzü GökTürkçe metinden, bir yüzü (batı yüzü) ise Çince metinden oluşur.
18 Temmuz 1889'da Rus Etnograf Nikolay Yadrintsev tarafından bulunmuş ve Danimarkalı dilbilimci Vilhelm Thomsen tarafından Danimarka Kraliyet Akademisi'nin Kopenhag'daki 15 Aralık 1893 tarihli oturumunda çözülmüştür.
Boyutları
—Boyutları
Kül Tigin yazıtı mermerden yapılmış dört yönlü bir taştan ibarettir. Bu taşın boyu 3.75 metredir. Üzerindeki yazıların boyu ise 2.75 metre, doğu ve batı yüzleri altta 1.32 metre, üstte 1.22 metredir. Kuzey yüzü 46 cm, güney yüzü ise 31 cm'dir.
Taş, bir kaplumbağa tabanın üzerine oturtulmuşken bu tabanın parçalanması yüzünden 1911'de sunak taşından kesilen granit bir kayanın üstüne yerleştirilmiştir.
Kül Tigin Yazıtı · diğer bölümler
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Kül Tigin Yazıtı hayat hikâyesinde anıyor Bilge Kağan
“Kül Tigin Yazıtı veya Kül Tigin Kitabesi, Bilge Kağan'ın kardeşi, İkinci Doğu Göktürk Kağanlığı'nın yöneticisi Kül Tigin'in ölümü üzerine MS 732'de Orhun Vadisinde diktirilmiş yazı...”
-
Kül Tigin Yazıtı kendi hikâyesinde anılıyor Bumin
“Moğolistan'da Orhun nehri yakınlarında bulunan Kül Tigin Yazıtı'nın doğu yüzünde; "Üstte mavi gök, altta yağız yer kılındıkta, ikisi arasında insan oğlu kılınmış.”
-
Kül Tigin Yazıtı kendi hikâyesinde anılıyor Friedrich Giese
“Orhun Yazıtları'ndan Kül Tigin Yazıtı'nın çözümlenmesine katkı sağladı.”
-
Kül Tigin Yazıtı kendi hikâyesinde anılıyor Bilge Kağan Yazıtı
“Bu yazıtta da konuşan, Kül Tigin yazıtında olduğu gibi Bilge Kağan'dır.”
-
Kül Tigin Yazıtı kendi hikâyesinde anılıyor Eski Türk Yazıtları
“Kül Tigin Yazıtı Bilge Kağan Yazıtı Tonyukuk Yazıtı • Kutluğ Kağan Yazıtı • Sühbaatar Yazıtları • Bömbögör Yazıtı • Çoyr Yazıtı • Köl İç Çor Yazıtı • Altun Tamgan Tarkan Yazıtı • T...”
-
Kül Tigin Yazıtı kendi hikâyesinde anılıyor Tonyukuk Yazıtı
“Bilge Kağan Yazıtı ile Kül Tigin Yazıtının 360 km doğusunda yer alır.”
-
Kül Tigin Yazıtı kendi hikâyesinde anılıyor Ongin Yazıtı
“Tonyukuk Yazıtı, Kül Tigin Yazıtı ve Bilge Kağan Yazıtı'ndan sonra önemli yazıtlardan biri olarak gösterilen yazıtta İlteriş Kağan'ın ve Kapgan Kağan'ın adlarını geçmektedir.”
-
Kül Tigin Yazıtı kendi hikâyesinde anılıyor İlteber
“Kül Tigin'in ölümü üzerine Çin'den getirilen tezyinatçıları, Toygun temsilcisi ilteberin getirttiği 732'de dikilen Kül Tigin Yazıtı'nda şöyle anlatılır: Bunça bedizçig toygun ilte...”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.