Kısaca kimdir?
Kânûn-ı Esâsî'nin temelleri, 1848 Devrimleri'nin Avrupa'da yarattığı etkiler ve Osmanlı aydınlarının Batı tipi parlamenter sistem arayışlarıyla atılmıştır. 1860'lı yıllardan itibaren Namık Kemal ve arkadaşları, devletin kurtuluşunun meşrutiyet rejiminde olduğunu savunmuşlardır. 1876 yılındaki siyasi çalkantılar, Midhat Paşa'nın liderliğinde bir anayasa komisyonunun kurulmasına zemin hazırlamış ve Avrupa anayasalarından esinlenilerek metin kaleme alınmıştır.
Gündemde
Başlıklar yayın kuruluşlarının RSS akışlarından ve konu sayfalarından otomatik eşlenir; sayfa açıkken kendiliğinden yenilenir. Haberin tamamı kaynağındadır.
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1876
İlan Edilmesi
Kânûn-ı Esâsî, 23 Aralık 1876'da resmen ilan edildi.
İlk üretimler kaynak eşleşmedi -
1877
Meclis-i Umûmî'nin Açılışı
Anayasa uyarınca ilk Osmanlı parlamentosu toplandı.
Önemli eserler kaynak eşleşmedi -
1878
Askıya Alınması
II. Abdülhamid tarafından meclis süresiz tatil edildi ve anayasa askıya alındı.
Önemli eserler kaynak eşleşmedi -
1908
Yeniden Yürürlüğe Giriş
II. Meşrutiyet'in ilanıyla anayasa tekrar uygulamaya konuldu.
Önemli eserler kaynak eşleşmedi -
1909
Anayasa Tadilatı
Padişah yetkilerini kısıtlayan ve meclisi güçlendiren değişiklikler yapıldı.
Önemli eserler kaynak eşleşmedi -
1921
Teşkîlât-ı Esâsîye Kanunu
Yeni anayasanın kabulüyle Kânûn-ı Esâsî'nin etkisi azalmaya başladı.
Miras kaynak eşleşmedi
Hayat hikâyesi
03.1Uygulama ve Dönüm Noktaları
1876'da ilan edilen anayasa, 1877'de ilk meclisin toplanmasıyla hayata geçmiştir. Ancak 93 Harbi'nin getirdiği askeri ve siyasi baskılar, II. Abdülhamid'in meclisi tatil etmesine yol açmıştır. 1908'de İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin baskılarıyla yeniden yürürlüğe giren anayasa, 1909 tadilatıyla daha demokratik bir yapıya kavuşmuş ve 1924 yılına kadar farklı derecelerde yürürlükte kalmıştır.
03.2Hukuki Mirası ve Etkisi
Kânûn-ı Esâsî, Osmanlı tebaasına 'Osmanlı' kimliği altında eşitlik ve temel haklar tanıması bakımından devrim niteliğindedir. Padişahın yetkilerini sınırlandırma çabası ve meclis denetimini getirmesi, Türk siyasi hayatında hukuk devleti anlayışının ilk somut adımıdır. Bugün dahi anayasal tarihimizin en önemli referans metinlerinden biri olarak kabul edilmektedir.
Üretimleri
1876 Kânûn-ı Esâsî
1909 Anayasa Değişiklikleri
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Kânûn-ı Esâsî hayat hikâyesinde anıyor İttihat ve Terakki
“1908'de İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin baskılarıyla yeniden yürürlüğe giren anayasa, 1909 tadilatıyla daha demokratik bir yapıya kavuşmuş ve 1924 yılına kadar farklı derecelerde y...”
-
Kânûn-ı Esâsî kendi hikâyesinde anılıyor VI. Mehmed
“16 Mart 1920'de İtilaf Devletleri, İstanbul'u askerî olarak işgal etti ve milliyetçilerin çoğunlukta olduğu Meclis-i Mebûsan'ın kapatılması ve Kânûn-ı Esâsî'nin askıya alınması kon...”
-
Kânûn-ı Esâsî kendi hikâyesinde anılıyor Ahmed Şefik Midhat Paşa
“Osmanlı İmparatorluğu'nun ilk anayasası olan Kânûn-ı Esâsî'nin mimarı ve Tanzimat dönemi reformist devlet adamıdır.”
-
Kânûn-ı Esâsî kendi hikâyesinde anılıyor Ermeni Kırımı'na Türk muhalefeti
“Bu tür bir müsaderenin Kânûn-ı Esâsî'ye aykırı olduğunu belirterek sözlerine şunları ekledi: "Beni silah zoruyla köyümden kov, sonra malımı sat: Bu asla hukuka uygun değildir.”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 6 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.