Kısaca kimdir?
Cizye, İslam hukukunda gayrimüslimlerin devletin koruması altında yaşamalarının bir bedeli olarak tanımlanır. Tevbe Suresi 29. ayet, bu verginin dini meşruiyetinin temel kaynağını oluşturur. İslam hukukçuları, cizyenin bir 'baş vergisi' olduğunu ve mükelleflerin ekonomik durumlarına göre farklı oranlarda belirlenebileceğini ifade etmişlerdir.
Gündemde
Başlıklar yayın kuruluşlarının RSS akışlarından ve konu sayfalarından otomatik eşlenir; sayfa açıkken kendiliğinden yenilenir. Haberin tamamı kaynağındadır.
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1689
Köprülüzâde Fâzıl Mustafa Paşa Reformları
Osmanlı vergi sisteminde cizye toplama usullerinin yeniden düzenlenmesi ve adaletin sağlanması.
Önemli eserler kaynak eşleşmedi -
1856
Islahat Fermanı
Cizye uygulamasının yerini bedel-i askeriye bırakması ve modern vatandaşlık haklarına geçiş.
Miras kaynak eşleşmedi -
7. Yüzyıl
İslam Hukukunda Ortaya Çıkışı
Cizye uygulamasının İslam hukukunun temel kaynaklarına dayalı olarak sistemleşmesi.
İlk üretimler kaynak eşleşmedi
Hayat hikâyesi
03.1Osmanlı Devleti'nde Cizye Uygulaması
Osmanlı Devleti'nde cizye, imparatorluğun çok kültürlü yapısının bir parçası olarak uygulanmıştır. Cizye mükellefleri, devletin sağladığı güvenlik ve adalet hizmetlerinden yararlanırken, askerlik hizmetinden muaf tutulmuşlardır. 1689 yılında Köprülüzâde Fâzıl Mustafa Paşa tarafından yapılan düzenlemeler, vergi toplama süreçlerinde adaleti sağlamayı ve suiistimalleri önlemeyi amaçlamıştır.
03.2Modern Döneme Geçiş ve Kaldırılması
19. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin modernleşme çabalarıyla birlikte cizye uygulaması sorgulanmaya başlanmıştır. 1856 Islahat Fermanı ve ardından gelen düzenlemelerle, gayrimüslimlerin de askerlik yapabilmesi veya askerlik yerine 'bedel-i askeri' ödemesi esası getirilmiş, böylece geleneksel cizye uygulaması tarihe karışmıştır.
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Cizye kendi hikâyesinde anılıyor Nevesinli Salih Paşa
“Maliye mesleğinde yetişen Salih Paşa; baş-muhasebecilik, cizye muhasebeciliği, matbah eminliği ve tersane eminliği gibi kritik görevlerde bulunmuştur.”
-
Cizye kendi hikâyesinde anılıyor Merdiban
“Osmanlı maliyesinde 'Merdiban usulü', devletin gelir kaynaklarının (mukataa, cizye, öşür vb.) kayıt altına alınmasında standart haline gelmiştir.”
-
Cizye kendi hikâyesinde anılıyor Ahmed Resmî Efendi
“İstanbul'a dönüşünde matbah emaneti, şıkk-ı sani defterdarlığı, cizye muhasebeciliği ve ruznamecilik vazifelerinde bulundu.”
-
Cizye kendi hikâyesinde anılıyor Martolos
“Hizmetleri 10 ilâ 20 yıldı Bazı martoloslar ve aileleri cizye ve âşâr dışındaki avârız benzeri vergilerden muaflardı (bazı bölgelerde cizyeden de bağışıklardı).”
-
Cizye kendi hikâyesinde anılıyor Çemişgezek Emirliği
“Kanuni, ayrıca Çemişgezek kasabasının gelirini, gayrimüslimlerden alınan cizye vergisini (haraç), koyun vergisini (adet-i ağnam) ve zengin köylerin tüm gelirlerini devlet hazinesin...”
-
Cizye kendi hikâyesinde anılıyor Milletler
“Osmanlı mali sisteminde yerleşik Balkan Romanları "Çingene Cizyesi" (Cizye-i Gebrān) öderken, Türkmān Ḳibṭīleri 1858 vergi reformuna kadar Türkmen aşiret cemaatlerinin tabi olduğu...”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 3 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.