Işıkeli nohut kahvesi Tarihçe

Nohut kahvesinin, Birinci Dünya Savaşı yıllarında yaşanan kıtlık nedeniyle, ilk olarak Çanakkale'nin Biga ilçesine bağlı Işıkeli köyünde ortaya çıktığı düşünülmektedir. Yanı sıra, Osmanlı döneminde kahve tüketimine getirilen yasaklar sırasında nohut kahvesi gibi ikame içeceklere talebin arttığının ileri sürüldüğünü; II. Dünya Savaşı yıllarında da kahve ithalatının azalmasının benzer bir yönelimi güçlendirdiğinin iddia edildiğini aktarmaktadır.

Türkiye'de farklı bitkilerden “bitkisel kahve” yapımının bilindiği; özellikle savaş dönemleri ve ekonomik nedenlerle kahve çekirdeğine erişimin zorlaştığı dönemlerde nohut gibi ürünlerin kahve yerine kullanıldığı belirtilmektedir. 2012–2013 yıllarında Işıkeli köyünde yürütülen etnobotanik çalışmalara göre nohut kahvesi geleneğinin köy kahvehanesinde sürdürüldüğünü bildirmiştir. Aynı çalışmada, Işıkeli'nin 1896 yılında Bulgaristan'ın Filibe kentindeki Lokavitsa köyünden gelen Türk göçmenler tarafından kurulduğu ifade edilmektedir. Kahvenin mucidinin ise bu köyde kahvehane işleten 'Emin Kısa' isimli biri olduğu not edilmektedir.

“Işıkeli Nohut Kahvesi” adı, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 1442 tescil numarasıyla mahreç işareti olarak 7 Ağustos 2023 tarihinde tescil edilmiştir; başvuru tarihi 4 Şubat 2022'dir. Tescil ettiren/başvuru sahipleri Biga Ziraat Odası, Biga Ticaret ve Sanayi Odası ve Biga Belediyesi'dir. Çanakkale Ticaret Borsası, tescilin 15 Ağustos 2023 tarihli ve 155 sayılı Resmî Coğrafi İşaret ve Geleneksel Ürün Adı Bülteni'nde yayımlandığını bildirmiştir.