Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Ahmet Edip Akbayram (d. 29 Aralık 1950, Gaziantep - ö. 2 Mart 2025, İstanbul), Türk rock müziği sanatçısı ve bestecidir. Türkiye'nin ilk rock gruplarından biri olan Dostlar'ın kurucusu ve solistidir.
Dokuz aylıkken geçirdiği çocuk felci hastalığı nedeniyle çocukluğu boyunca dışlanmaya maruz kaldı. Sanat hayatı boyunca sosyalist tavrı nedeniyle sansür ve baskı gördü. Sağ bacağındaki felç sonucu sınırlı hareket kabiliyeti nedeniyle bazı gruplar ve organizatörler tarafından reddedildi. Bu duruma, "Ben gırtlağımla şarkı söylüyorum, ayağımla şarkı söylemiyorum ki, niye ayağıma bakıyorsun kardeşim!" diyerek tepki gösterdi.
Küçükken bacağını tedavi etmek için doktor olmak isteyen Akbayram, aynı zamanda müziğe de ilgi duyuyordu. Bundan dolayı lise yıllarında Siyah Örümcekler grubu ile Pir Sultan ve Karacaoğlan'ın türküleri üzerine şarkılar yapıp söyledi. İlk plağı Kendim Ettim Kendim Buldum'u lise yıllarında yaptı. Gaziantep'ten sonra Adana, grubuyla sahneye ilk çıktığı ikinci adres oldu. Orada Beyaz Saray adlı bir gece kulübünde çalışmaya başladı.
Liseden mezun olduktan sonra üniversite sınavı için İstanbul'a gitti ancak kazanamadı. Daha sonraki yıllarda tekrar sınava girdi ve İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'ni kazandı. Fakat müziğe olan tutkusundan dolayı üniversiteyi bırakıp kendini müziğe adadı. Altın Mikrofon'a katıldı ve ilk bestesi Kükredi Çimenler ile birincilik kazandı. 1973'te Vecdi Ören ile Dostlar'ı kurdu ve Aldırma Gönül Aldırma, Gidenlerin Türküsü gibi plaklarıyla satış rekorları kırdı. Altın Plak gibi 250'den fazla ödül aldı.
1980'ler, Akbayram ve diğer sosyalist müzisyenler için yasaklı yıllardı. 1981 ve 88 yılları arasında, döneminin tek medya kuruluşu olan TRT'de Akbayram'ın müzik çalışmalarının yayınlanması yasaklandı. Ancak 90'ların ortalarından itibaren özellikle Türküler Yanmaz albümüyle yeni bir çıkış yaptı ve bu albümü Sivas Katliamı'nda ölenlere adadı. Böylece çizgisinden sapmadığını ve kendi yolunda yürümeye devam ettiğini kanıtlamaya çalıştı. 2 Mart 2025'te çoklu organ yetmezliği nedeniyle öldü.
Kişisel hayatı
—Kişisel hayatı
Edip Akbayram, Gaziantep Şahinbey'de Türkan ve Nedim çiftinin ilk çocuğu olarak dünyaya geldi. Altı çocuklu ailenin ilk üyesi olan Akbayram'ın babası oto tamircisiydi. Annesini 81 yaşında yaşlılıktan dolayı doğal nedenlerle, kız kardeşi Gül Akbayram'ı ise kanser nedeniyle kaybetti.
1974'lü yıllarda, çalıştığı plak dükkanına sık gelen Ayten ile tanıştı. Beş yıl süren dostluğun ardından, 15 Ocak 1979 tarihinde seramik sanatçısı Ayten Akbayram ile evlendi. Ardından 1980'de Ozan ve 21 Kasım 1985'te Türkü dünyaya geldi. Ozan Akbayram konservatuvar eğitimi aldı ve bas gitar çalmayı öğrendi. Kızı Türkü Akbayram ise İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Piyano Bölümü'nden mezun oldu ve müzik kariyerine devam etti.
Sanat yaşamından elde ettiği gelirle geçimini sürdüren Edip Akbayram, aynı zamanda ticari alanda da faaliyet gösterdi. Kaset satışları ve konserlerinden elde ettiği gelirlerin yanı sıra, iki ortaklı bir inşaat şirketi de bulunuyordu. Bu şirket; çevre düzenlemesi, tır taşımacılığı ve küçük ölçekli bina yapımı gibi alanlarda faaliyet gösterdi.
Edip Akbayram · diğer bölümler
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1950
Doğum ve Erken Yıllar
1950 yılında dünyaya geldi.
Eğitim tek kaynak -
1968
Bir keresinde 1968 yılında TPAO Batman Orkestrası'nın Altın Mikrofon yarışması için sahnede olduğu sırada elindeki bağlamasını havaya kaldırarak onlar gibi çalabilmek istediğini bağırdı.
Önemli eserler tek kaynak -
1969
Albüm kapağı, illüstrasyon tekniğiyle hazırlanmış olup, tasarımı ve kuklalarıyla Jethro Tull'un 1969 tarihli Stand Up albümünden esinlenerek oluşturuldu.
Önemli eserler tek kaynak -
1970
Akbayram, 1970'te Adana'ya gitti.
Önemli eserler tek kaynak -
1971
Burada Nejat Taylan Orkestrası'yla ve Seç Plak desteği sonucu orkestra ile tekrar stüdyoya giren Akbayram, 1971'de İşte Hendek İşte Deve teklisini yaptı.
Önemli eserler tek kaynak -
1972
Finalde, aralarında Cem Karaca'nın da olduğu on iki jüri üyesinin önünde yarıştı ve halk tarafından verilen 3350 oyla 1972 Altın Mikrofon yarışmasında açık ara farkla birinci oldu.
Önemli eserler tek kaynak -
1973
1973'te Vecdi Ören ile Dostlar'ı kurdu ve Aldırma Gönül Aldırma, Gidenlerin Türküsü gibi plaklarıyla satış rekorları kırdı.
Önemli eserler tek kaynak -
1974
Kısa sürede ses getiren grup ikinci plağı İnce İnce Bir Kar Yağar'ı ise 1974 yılında yayımladı.
Önemli eserler tek kaynak -
1975
1975 yılında yayımlanan Kolum Nerden Aldın Zinciri teklisi, dönemin toplumsal ve siyasi atmosferine eleştiriler yönelten sözleriyle dikkat çekti.
Önemli eserler tek kaynak -
1976
Bu parçayı 1976 yılında çıkan ve halk ozanı Mahzuni Şerif'in eserine dayanan Mehmet Emmi plağı izledi.
Önemli eserler tek kaynak -
1977
Bu kayıtlar, Ocak 1977'de yayımlanan Nedir Ne Değildir?
Önemli eserler tek kaynak -
1978
Aynı ekip 1978'de Kıymayın Efendiler'i ve teklinin arka yüzünde bulunan kendi besteleri Adiloş Bebe'yi yaptı.
Önemli eserler tek kaynak -
1979
Ardından 1979'da kaydettiği Gidenlerin Türküsü 45'liğinin beş yüz bini geçen satışıyla Altın Plak kazanıldı.
Önemli eserler tek kaynak -
1980
1980'ler, Akbayram ve diğer sosyalist müzisyenler için yasaklı yıllardı.
Önemli eserler tek kaynak -
1981
1981 ve 88 yılları arasında, döneminin tek medya kuruluşu olan TRT'de Akbayram'ın müzik çalışmalarının yayınlanması yasaklandı.
Önemli eserler tek kaynak
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Edip Akbayram hayat hikâyesinde anıyor Adnan Ergil
“Bu etkinlikte Adnan Ergil, Metin Özülkü ve Mehmet Oylumlu'dan oluşan bir lise grubu dikkat çekici bir performans sergiledi.”
-
Edip Akbayram hayat hikâyesinde anıyor Ahmet Kaya
“Fakat Ahmet Kaya'nın Yakamoz şarkısının birinci olmasından dolayı Güzel Günler Göreceğiz, ikinci oldu ve ödül kazanamadı.”
-
Edip Akbayram hayat hikâyesinde anıyor Ahmet Koç
“Bu geçiş sürecinde, gruba müzisyenler Ahmet Koç ve Tuncer Tunceli dahil oldu.”
-
Edip Akbayram hayat hikâyesinde anıyor Ali Sunal
“Törene Zülfü Livaneli, Onur Akın, Kubat, Ali Sunal, Ferhat Göçer, Muharrem İnce, Özgür Özel ve Kemal Kılıçdaroğlu gibi isimler katıldı.”
-
Edip Akbayram hayat hikâyesinde anıyor Banu Kırbağ
“Akbayram, albümde bulunan Vay Bebem, Büyü ve ikinci kez seslendirdiği Kıymayın Efendiler parçalarında pop müziği sanatçısı Banu Kırbağ ile vokal yaptı.”
-
Edip Akbayram hayat hikâyesinde anıyor Cahit Berkay
“Akbayram, gruptan Cahit Berkay'a kendisini göz ardı etmemelerini söylediğinde Berkay, düşüneceklerini söyledi.”
-
Edip Akbayram hayat hikâyesinde anıyor Cemal Reşit Rey
“Son yolculuğuna uğurlanmak için 4 Mart 2025'te Cemal Reşit Rey Konser Salonu'nda anma töreni düzenlendi.”
-
Edip Akbayram hayat hikâyesinde anıyor Ender Doğan
“Yarışmaya katılanlar arasında Salim Dündar, Ömer Aysan, İskender Doğan, Nur Yoldaş, Kartal Kaan gibi profesyonel isimlerin olması onu tedirgin etmişti.”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Edip Akbayramtr.wikipedia.org · erişim 29.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıAll Music'te Edip Akbayram 8 Mart 2025 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Erişim tarihi:20 Mayıs 2025allmusic.com · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·03Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Türk müziğinin usta ismi Edip Akbayram hayatını kaybetti". Anadolu Ajansı. Anadolu Ajansı. 3 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mart 2025.arşiv · www.aa.com.tr · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·04Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Edip Akbayram & Dostlar". 31 Aralık 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2025.arşiv · www.last.fm · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·05Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıBeşer, Murat (3 Mart 2025). "Engeller arasında... Edip Akbayram - Fikir Turu". fikirturu.com. 21 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2025.fikirturu.com · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·06Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Hep böyle kal". 1+1 Express. 3 Mart 2025. 3 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Haziran 2025.arşiv · birartibir.org · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·07Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıadmin (27 Eylül 2023). "SİYAH ÖRÜMCEKLER". orkestralargruplartarihi.com. 14 Şubat 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2026.arşiv · orkestralargruplartarihi.com · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·08Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıTürkiye, Sputnik. "Edip Akbayram'ın ölüm nedeni belli oldu, son görüntüleri ortaya çıktı: Doğum gününü erken kutlamış". Sputnik Türkiye. 8 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2025.anlatilaninotesi.com.tr · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·09Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağıKaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; ":113" isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: Kaynak gösterme)erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
-
K·10Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Usta sanatçı Edip Akbayram hayatını kaybetti! Katıldığı yarışma hayatını değiştirdi". Milliyet. 2 Mart 2025. 18 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2025.milliyet.com.tr · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗ -
K·11Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Belki de tanınmış bir hekim olacaktı... Katıldığı yarışma hayatını değiştirdi..." Hürriyet. 2 Mart 2025. 26 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2025.hurriyet.com.tr · erişim 29.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Edip Akbayram” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
11 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.