biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Müzik
  3. Edip Akbayram
Müzisyen  • şarkıcı  • besteci · 1950–2025

Edip Akbayram İsviçre günleri

Ahmet Edip Akbayram (d. 29 Aralık 1950, Gaziantep - ö. 2 Mart 2025, İstanbul), Türk rock müziği sanatçısı ve bestecidir.

Hayat çizgisi 11 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Kayıt yok1982–2025
195019902025
Eğitim Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Ahmet Edip Akbayram (d. 29 Aralık 1950, Gaziantep - ö. 2 Mart 2025, İstanbul), Türk rock müziği sanatçısı ve bestecidir. Türkiye'nin ilk rock gruplarından biri olan Dostlar'ın kurucusu ve solistidir.

Dokuz aylıkken geçirdiği çocuk felci hastalığı nedeniyle çocukluğu boyunca dışlanmaya maruz kaldı. Sanat hayatı boyunca sosyalist tavrı nedeniyle sansür ve baskı gördü. Sağ bacağındaki felç sonucu sınırlı hareket kabiliyeti nedeniyle bazı gruplar ve organizatörler tarafından reddedildi. Bu duruma, "Ben gırtlağımla şarkı söylüyorum, ayağımla şarkı söylemiyorum ki, niye ayağıma bakıyorsun kardeşim!" diyerek tepki gösterdi.

Küçükken bacağını tedavi etmek için doktor olmak isteyen Akbayram, aynı zamanda müziğe de ilgi duyuyordu. Bundan dolayı lise yıllarında Siyah Örümcekler grubu ile Pir Sultan ve Karacaoğlan'ın türküleri üzerine şarkılar yapıp söyledi. İlk plağı Kendim Ettim Kendim Buldum'u lise yıllarında yaptı. Gaziantep'ten sonra Adana, grubuyla sahneye ilk çıktığı ikinci adres oldu. Orada Beyaz Saray adlı bir gece kulübünde çalışmaya başladı.

Liseden mezun olduktan sonra üniversite sınavı için İstanbul'a gitti ancak kazanamadı. Daha sonraki yıllarda tekrar sınava girdi ve İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'ni kazandı. Fakat müziğe olan tutkusundan dolayı üniversiteyi bırakıp kendini müziğe adadı. Altın Mikrofon'a katıldı ve ilk bestesi Kükredi Çimenler ile birincilik kazandı. 1973'te Vecdi Ören ile Dostlar'ı kurdu ve Aldırma Gönül Aldırma, Gidenlerin Türküsü gibi plaklarıyla satış rekorları kırdı. Altın Plak gibi 250'den fazla ödül aldı.

1980'ler, Akbayram ve diğer sosyalist müzisyenler için yasaklı yıllardı. 1981 ve 88 yılları arasında, döneminin tek medya kuruluşu olan TRT'de Akbayram'ın müzik çalışmalarının yayınlanması yasaklandı. Ancak 90'ların ortalarından itibaren özellikle Türküler Yanmaz albümüyle yeni bir çıkış yaptı ve bu albümü Sivas Katliamı'nda ölenlere adadı. Böylece çizgisinden sapmadığını ve kendi yolunda yürümeye devam ettiğini kanıtlamaya çalıştı. 2 Mart 2025'te çoklu organ yetmezliği nedeniyle öldü.

02

İsviçre günleri

—İsviçre günleri

Yirminci yüzyılın bitmesine bir asırdan az kalmıştı. Fakat hâlen tedavisi bulunamamış birçok hastalık vardı. Bu hastalıklardan birisi de çocuk felci idi. Döneminin Türkiye'sinde henüz bir tedavisi veya aşısı bulunamayan bu hastalık, her yıl birçok küçük çocukta ortaya çıkıyor ve hayatlarında büyük zorluklara sebep oluyordu. Sessiz bir şekilde ortaya çıktığından tespiti de zorlaşıyordu. Hiçbir şeyden haberi olmayan çocukların böylece elleri veya ayakları gelişemiyor, ömür boyunca bunun acısını çekmek zorunda kalabiliyorlardı. Akbayram ise dokuz aylıkken bu hastalığın mağduru oldu.

Henüz küçük yaşında çocuk felcine yakalandığı zaman ailesi, ilk önce anlayamadı. Havale olduğunu ya da geçici başka bir hastalığın başlangıcı olduğunu sandılar ve doktora gittikleri zaman ise artık çok geç olduğunu öğrendiler. Gittikleri doktor, küçük çocuk Akbayram'ın normal bir hayata dönmesinin olanaksız olduğunu söyledi ve ailesini çok üzdü. Bunu duyduktan sonra çare arayan aile, farklı doktorlar dolaştı fakat yine bir sonuç alamadı. Sadece doktorların çabasıyla sağ bacağındaki kısalmanın önüne geçebildiler, buna rağmen tamamen kısalmasını önleyemediler. Bu yüzden Akbayram, sol bacağına kıyasla daha kısa olan bir sağ bacakla yaşamak zorunda kaldı.

Müzik kariyerine atılmış olan Akbayram, hastalığını ilk öğrendiğinde çok üzülmüştü. Arkadaşları ve beş küçük kardeşlerinin sapasağlam olmasına rağmen kendisinin yürümekte zorluk çekmesi nedeniyle çocukken, geceleri sabahlara kadar ağladığını söylüyordu. Fakat kariyerine başladığından başladığından beri müziğe yoğunlaşan Akbayram, artık ayağının eksikliğini kapattığını düşünmeye başladı. Yine de bacağının iyi olması için Akbayram'ın 75 bin lira biriktirmesi gerekliydi. Böylece yurt dışına gidip ameliyat olacaktı. Gaziantep'teki gittiği bir doktorun söylediğine göre yurt dışındayken elektrik tedavisi, soğuk-sıcak banyolar ve masajlarla felçli bacağını iyileştirebilirdi.

Konserlerden kazandığı paralarla birikim yapmaya başlayan Akbayram'a sanatçı arkadaşları da destek oldu. İlk turnesinde, hiçbir sanatçı kendi kazanacağı parayı almadı ve tüm kazanç Akbayram'a hediye edildi. Türkiye'de çare bulamayan Akbayram, Dostlar'la çalıştığı bir dönemde, İsviçreli doktorlardan kendisine umut veren bir haber aldı. Bu doktorlar, yapacakları ameliyatla felçli bacağını normale getirebileceğini söylediler fakat bunun için sağlık durumunu uygun görmeleri gerekliydi. Bu duruma çok sevinen Akbayram, bir an önce ameliyatını olup tekrar yurduna döneceği günleri merakla beklemeye başladı.

Doktorlar tarafından ameliyata uygun görüldü ve 1976 yılında İsviçre'ye gitti. Küçüklüğünden beri iyileşme hayalleri kuran Akbayram, aynı yılın yaz ayında ameliyata girdi. Gerçekleştirilen operasyonlar başarılı geçti ardından taburcu olmadan önce iki ay boyunca hastanede yattı. Ameliyat, hastalıklı bacağa iyi gelse de ömür boyu kısa kalışın ve topallığın önüne geçmedi.

Edip Akbayram · diğer bölümler

← Edip Akbayram profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1950

    Doğum ve Erken Yıllar

    1950 yılında dünyaya geldi.

    Eğitim tek kaynak
  2. 1968

    Bir keresinde 1968 yılında TPAO Batman Orkestrası'nın Altın Mikrofon yarışması için sahnede olduğu sırada elindeki bağlamasını havaya kaldırarak onlar gibi çalabilmek istediğini bağırdı.

    Önemli eserler tek kaynak
  3. 1969

    Albüm kapağı, illüstrasyon tekniğiyle hazırlanmış olup, tasarımı ve kuklalarıyla Jethro Tull'un 1969 tarihli Stand Up albümünden esinlenerek oluşturuldu.

    Önemli eserler tek kaynak
  4. 1970

    Akbayram, 1970'te Adana'ya gitti.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1971

    Burada Nejat Taylan Orkestrası'yla ve Seç Plak desteği sonucu orkestra ile tekrar stüdyoya giren Akbayram, 1971'de İşte Hendek İşte Deve teklisini yaptı.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1972

    Finalde, aralarında Cem Karaca'nın da olduğu on iki jüri üyesinin önünde yarıştı ve halk tarafından verilen 3350 oyla 1972 Altın Mikrofon yarışmasında açık ara farkla birinci oldu.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 1973

    1973'te Vecdi Ören ile Dostlar'ı kurdu ve Aldırma Gönül Aldırma, Gidenlerin Türküsü gibi plaklarıyla satış rekorları kırdı.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1974

    Kısa sürede ses getiren grup ikinci plağı İnce İnce Bir Kar Yağar'ı ise 1974 yılında yayımladı.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1975

    1975 yılında yayımlanan Kolum Nerden Aldın Zinciri teklisi, dönemin toplumsal ve siyasi atmosferine eleştiriler yönelten sözleriyle dikkat çekti.

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 1976

    Bu parçayı 1976 yılında çıkan ve halk ozanı Mahzuni Şerif'in eserine dayanan Mehmet Emmi plağı izledi.

    Önemli eserler tek kaynak
  11. 1977

    Bu kayıtlar, Ocak 1977'de yayımlanan Nedir Ne Değildir?

    Önemli eserler tek kaynak
  12. 1978

    Aynı ekip 1978'de Kıymayın Efendiler'i ve teklinin arka yüzünde bulunan kendi besteleri Adiloş Bebe'yi yaptı.

    Önemli eserler tek kaynak
  13. 1979

    Ardından 1979'da kaydettiği Gidenlerin Türküsü 45'liğinin beş yüz bini geçen satışıyla Altın Plak kazanıldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  14. 1980

    1980'ler, Akbayram ve diğer sosyalist müzisyenler için yasaklı yıllardı.

    Önemli eserler tek kaynak
  15. 1981

    1981 ve 88 yılları arasında, döneminin tek medya kuruluşu olan TRT'de Akbayram'ın müzik çalışmalarının yayınlanması yasaklandı.

    Önemli eserler tek kaynak
04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Edip Akbayram 12 Eylül Darbesi Adalet ve Kalkınma Par... Adnan Ergil Ahmet Kaya Ahmet Koç Ali Sunal Banu Kırbağ Cahit Berkay
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Edip Akbayram hayat hikâyesinde anıyor 12 Eylül Darbesi

    “12 Eylül Darbesi'nden sonra sosyalist olduğundan bazı kesimler tarafından eleştiriye maruz kaldı.”

  • Edip Akbayram hayat hikâyesinde anıyor Adalet ve Kalkınma Partisi

    “Adalet ve Kalkınma Partisi tarafından düzenlenen hiçbir etkinliğe katılmadığını ifade eden Akbayram, yine aynı dönemde başbakanlık tarafından düzenlenen ve bazı sanatçıların davet...”

  • Edip Akbayram hayat hikâyesinde anıyor Adnan Ergil

    “Bu etkinlikte Adnan Ergil, Metin Özülkü ve Mehmet Oylumlu'dan oluşan bir lise grubu dikkat çekici bir performans sergiledi.”

  • Edip Akbayram hayat hikâyesinde anıyor Ahmet Kaya

    “Fakat Ahmet Kaya'nın Yakamoz şarkısının birinci olmasından dolayı Güzel Günler Göreceğiz, ikinci oldu ve ödül kazanamadı.”

  • Edip Akbayram hayat hikâyesinde anıyor Ahmet Koç

    “Bu geçiş sürecinde, gruba müzisyenler Ahmet Koç ve Tuncer Tunceli dahil oldu.”

  • Edip Akbayram hayat hikâyesinde anıyor Ali Sunal

    “Törene Zülfü Livaneli, Onur Akın, Kubat, Ali Sunal, Ferhat Göçer, Muharrem İnce, Özgür Özel ve Kemal Kılıçdaroğlu gibi isimler katıldı.”

  • Edip Akbayram hayat hikâyesinde anıyor Banu Kırbağ

    “Akbayram, albümde bulunan Vay Bebem, Büyü ve ikinci kez seslendirdiği Kıymayın Efendiler parçalarında pop müziği sanatçısı Banu Kırbağ ile vokal yaptı.”

  • Edip Akbayram hayat hikâyesinde anıyor Cahit Berkay

    “Akbayram, gruptan Cahit Berkay'a kendisini göz ardı etmemelerini söylediğinde Berkay, düşüneceklerini söyledi.”

05

Kaynaklar

11kaynak kaydı
10farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
15zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Edip Akbayram
    tr.wikipedia.org · erişim 29.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    All Music'te Edip Akbayram 8 Mart 2025 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Erişim tarihi:20 Mayıs 2025
    allmusic.com · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Türk müziğinin usta ismi Edip Akbayram hayatını kaybetti". Anadolu Ajansı. Anadolu Ajansı. 3 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mart 2025.
    arşiv · www.aa.com.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Edip Akbayram & Dostlar". 31 Aralık 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2025.
    arşiv · www.last.fm · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Beşer, Murat (3 Mart 2025). "Engeller arasında... Edip Akbayram - Fikir Turu". fikirturu.com. 21 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2025.
    fikirturu.com · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Hep böyle kal". 1+1 Express. 3 Mart 2025. 3 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Haziran 2025.
    arşiv · birartibir.org · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    admin (27 Eylül 2023). "SİYAH ÖRÜMCEKLER". orkestralargruplartarihi.com. 14 Şubat 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2026.
    arşiv · orkestralargruplartarihi.com · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Türkiye, Sputnik. "Edip Akbayram'ın ölüm nedeni belli oldu, son görüntüleri ortaya çıktı: Doğum gününü erken kutlamış". Sputnik Türkiye. 8 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2025.
    anlatilaninotesi.com.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; ":113" isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: Kaynak gösterme)
    erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Usta sanatçı Edip Akbayram hayatını kaybetti! Katıldığı yarışma hayatını değiştirdi". Milliyet. 2 Mart 2025. 18 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2025.
    milliyet.com.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Belki de tanınmış bir hekim olacaktı... Katıldığı yarışma hayatını değiştirdi..." Hürriyet. 2 Mart 2025. 26 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2025.
    hurriyet.com.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Edip Akbayram” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

aynı alan · müzik

Orçun Orçunsel

Müzik · d. 1985

aynı alan · müzik

Selçuk Alagöz

Şarkıcı  · besteci  · aranjör · 1944–2025

aynı alan · müzik

Recep Birgit

Şarkıcı · 1920–2005

Müzik alanındaki tüm profiller →