Çapanoğlu Oymağı İktidara Dönüş ve Yayılma

Süleyman Bey’in önderliğinde Çapanoğulları’nın en parlak dönemi yaşandı. Bâb-ı Âli ile ilişkilerinde zeki ve ihtiyatlı bir tutum sergiledi. Onun zamanında aile, Bozok’ta hâkimiyet kurdu ve nüfuz sahasını Suriye’deki Halep ve Rakka dâhil olmak üzere Anadolu geneline yaydı. Süleyman Bey, 1783’ten itibaren Yeni Eyalet voyvodası idi. 1786’da Mısır’daki kargaşayı bastırmak üzere 1000 asker göndermesi gibi adımlarla İstanbul’u memnun etmeyi sürdürdü. 1787’de Çankırı sancağının, ertesi yıl da Ankara sancağının mutasarrıfı oldu.

1787–1792 Osmanlı-Rus Savaşı’na tahıl ve asker desteği sağladı. 1790 yılında 4000 askerle Rumeli cephesine bizzat sefere katıldı. Aileye bağlı birlikler, aynı yıl Tuna cephesine gönderildi. Süleyman Bey’in oğlu Abdülfettah, kapıcıbaşı unvanını aldı. 1794’te, Tarsus ve Adana sancaklarından kendisine ve maiyetine vergi imtiyazı ile Bereketli ve Bozkır madenlerini tahsis ettirdi. Ancak Bâb-ı Âli ile bazı sorunlar da baş gösterdi. Süleyman Bey, bölgesindeki isyanları bastırdı; Rumeli’deki Pazvandoğlu isyanına ve Fransa'nın Mısır ve Suriye seferine asker gönderdi. Yeni kurulan Anadolu Ordusu’nun teşkilinde yardımcı oldu; asker sağladı ve kışlalar inşa ettirdi. III. Selim, 1805 yılına kadar Nizam-ı Cedid’i kurması şartıyla ona Amasya sancağını verdi. Padişah daha sonra Süleyman’ın oğlu Mehmed Celaleddin Paşa’yı da Rûm Eyaleti’nin valiliğine, vezir rütbesiyle tayin etti. Bu görev, Canikli Hacı Ali Paşa’nın torunu Tayyar Mahmud Paşa’nın iki yıl önce elde edemediği bir makamdı.

Tayyar Mahmud Paşa, Çapanoğulları’na karşı harp hazırlığına girişti. Padişah, bu gelişmelerden endişeye kapıldı ve Çapanoğulları’ndan Amasya sancağını aldı. Süleyman Bey, padişahın kararına riayet etti. Fakat Tayyar Mahmud Paşa tatmin olmadı. Îrâd-ı cedîd (önceden vergilendirilmemiş kesimlerden toplanan ve orduyu finanse eden “yeni gelir”) uygulamasını lağvedeceğini ilan etti, ve 1805 yılı Haziran ayında Amasya’yı işgal etti. Ardından Çapanoğulları’na ait Tokat ve Zile’yi ele geçirdi. Bu noktada Çapanoğulları harekete geçmeye karar verdi. Bâb-ı Âli, Tayyar Mahmud Paşa’yı fermanlı (kanun kaçağı) ilan etti. Yenilen Tayyar, Kırım’a kaçtı. Neticede Süleyman Bey Amasya sancağını tekrar elde etti.

Mayıs ayında patlak veren Kabakçı Mustafa İsyanı ile birlikte Nizam-ı Cedid sona erdi. Padişahın tahttan indirilmesinin ardından, Nizam-ı Cedid’i desteklemiş olan Süleyman Bey’den Amasya sancağı geri alındı. Oğlu Mehmed Celaleddin Paşa da Sivas valiliğinden alınıp Diyarbakır valiliğine tayin edildi. Nizam-ı Cedid’e karşı çıkan Tayyar Mahmud Paşa ise affedildi ve Trabzon, Canik ve Şebinkarahisar valiliklerine getirildi. Ancak kısa süre sonra Süleyman Bey’in oğlu tekrar Sivas valisi oldu. Yeni padişah II. Mahmud tahta çıktı. Tayyar Mahmud Paşa bu kez padişah fermanıyla idam edildi.

Süleyman Bey, 1808’de Sened-i İttifak’ı imzaladı. Ardından kendi bölgesinde Sekban-ı Cedid ocağını kurdu ve devam eden Rus Harbi’ne asker gönderdi. Bu savaşta Sivas Valisi olan oğlu Mehmed esir düş