Kısaca kimdir?
Çapanoğlu Oymağı ya da Cebbarzâdeler, Çaparzâdeler veya Çaparoğulları olarak adlandırılırdı. 17. yüzyıldan itibaren Osmanlı İmparatorluğu'nun önde gelen köklü ailelerindendir. 18. yüzyıldan sonra ise en güçlü oymaklardan biri olmuşlardır.
Oymak, Bozok Sancağı'nda Türkmen Ömer Ağa ile oğlu Yozgat şehrinin kurucusu olarak bilinen Ahmet Ağa tarafından kurulmuştur.
Çapanoğlu Ahmed Paşa'nın oğlu Süleyman Bey zamanında aile Bozok diyarından Ankara'ya, Halep'e, Çankırı'ya, Çorum'a, Amasya'ya, Şebinkarahisar'a, Sivas'a, Kayseri'ye, Kırşehir'e, Nevşehir'e, Ereğli'ye, Niğde'ye, Tarsus'a, Adana'ya, Rakka'ya ve Gaziantep'e doğru yayılmışlardır. Çapanoğlu Ahmed Ağa, 1749'ta Saray köyünde camii, 1753'te Yozgat'ta bir medrese inşa etmiştir.
Hacı Mustafa Bey zamanında ise Çapanoğlu Camii'yi barok mimarisine uygun şekilde kubbe ekleyerek camiiyi eklemeler yapmıştır. Aynı zamanda, Yozgat'a 80 dükkan ve bir han inşa edilmiştir. Oymağın güçlü olduğu zamanın Çapanoğlu Süleyman Bey döneminde eriştiğini, bölgenin politik, askerî ve ekonomik üstünlüğünün ellerinde ve İç Anadolu'nun etkin nüfuzlu ailelerinden olduğunu görüyoruz. Canikoğulları ile olan kan davasının bu dönemde Çapanoğulları lehine olduğunu söylemek gerek. Süleyman Bey ayrıca Çapanoğlu Camii'yi genişletmiş, bir okul, hamam ve konak inşa etmiştir, şehirde toplam 60 dükkan ve bir hamam bulunmaktaydı.
Ailenin fertleri, örneğin Abdülfettah Efendi, ilmiye sınıfının bir parçasıyken, günümüzde ailenin soyundan gelenler ya gazeteci ya da oyuncudur. 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı ve 1787-1792 Osmanlı-Rus Savaşı'nda ailenin askerî ve maddi katkıları olmuştur. Çapanoğlu Süleyman Bey bizzat 4000 adamını cepheye sürmüştür.
Canikli Ailesi ile Husumet
—Canikli Ailesi ile Husumet
Anadolu’da topraklarını genişleten her iki aile arasında, Canikli ailesi ile Çapanoğulları arasında bir rekabet mevcuttu. Bu çatışma 1772 yılında şiddetlendi. Canikli ailesinin başındaki Canikli Hacı Ali Paşa’ya verilen unvanlar ve imtiyazlar, Çapanoğulları’nı endişelendirdi; zira bu yeni atamalar sayesinde Canikliler, Çapanoğulları’nın elindeki Çankırı sancağını çevrelemişti. Caniklilerin Kırım’daki kötü idaresi ve başarısızlıkları ile süregelen bu husumet, Bâb-ı Âli’nin Canikli Hacı Ali Paşa’yı tasfiye etme kararına yol açtı. Hacı Ali Paşa, 1779 yılında Sivas valiliğinden azledildi.
Bu durumu fırsata çevirmek isteyen Çapanoğlu Mustafa Bey, 1779’da Mikdad Ahmed Paşa’ya bir mektup gönderdi. Vezir rütbesine sahip olan Mikdad Ahmed Paşa, kendisinden ast konumda bulunan birinden bu şekilde hitap edilmesini hakaret saydı ve öfkeye kapıldı. Bunun üzerine Mikdad, Çapanoğlu topraklarına saldırdı. Ancak, Çapanoğlu kuvvetleri onu mağlup etti. Canikli Hacı Ali Paşa bu olaydan sonra Kırım’a kaçtı; Mikdad ise Bursa’da tevkif edildi.
Ne var ki, 1781 yılı Şubat ayında Canikliler affedildiler. Bu, Padişah’ın bölgede Çapanoğulları’nın gücünü dengelemek adına yaptığı bir hamleydi.
Canikli Hacı Ali Paşa, Erzurum Eyaleti’nin veziri olarak atandı; oğlu Mikad ise aynı eyaletin valiliğine getirildi ve aileye eski mülkleri iade edildi. Mehmed ise Amasya sancağını aldı. Bu noktada iki aile arasındaki husumet yeniden alevlendi; ancak bu defa mesele gizli tutuldu. Canikliler daha ihtiyatlı davrandılar: Açık bir saldırı yerine, Hacı Ali Paşa, rakibinin bazı kullarını kendi tarafına çekti. Ardından bu kollar vasıtasıyla Çapanoğlu Mustafa Bey’i öldürttü. Bu hadise 1782 baharında gerçekleşti.
Çapanoğlu Oymağı · diğer bölümler
Üretimleri
Münir Süleyman Çapanoğlu –, bu aileye mensup önemli bir Türk yazar ve gazeteciydi.
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Çapanoğlu Oymağı hayat hikâyesinde anıyor Ahmed Paşa
“Çapanoğlu Ahmed Paşa'nın oğlu Süleyman Bey zamanında aile Bozok diyarından Ankara'ya, Halep'e, Çankırı'ya, Çorum'a, Amasya'ya, Şebinkarahisar'a, Sivas'a, Kayseri'ye, Kırşehir'e, Ne...”
-
Çapanoğlu Oymağı hayat hikâyesinde anıyor Ali Kılıç
“Ali Kılıç, bölgeyi denetlemek, para toplama faaliyetlerini kontrol altına almak ve aileyi gözetim altında tutmak üzere gönderildi.”
-
Çapanoğlu Oymağı hayat hikâyesinde anıyor Ali Paşa
“Canikli ailesinin başındaki Canikli Hacı Ali Paşa’ya verilen unvanlar ve imtiyazlar, Çapanoğulları’nı endişelendirdi; zira bu yeni atamalar sayesinde Canikliler, Çapanoğulları’nın...”
-
Çapanoğlu Oymağı hayat hikâyesinde anıyor Ankara Sancağı
“1787’de Çankırı sancağının, ertesi yıl da Ankara sancağının mutasarrıfı oldu.”
-
Çapanoğlu Oymağı hayat hikâyesinde anıyor Çapanoğlu Süleyman Bey
“Oymağın güçlü olduğu zamanın Çapanoğlu Süleyman Bey döneminde eriştiğini, bölgenin politik, askerî ve ekonomik üstünlüğünün ellerinde ve İç Anadolu'nun etkin nüfuzlu ailelerinden o...”
-
Çapanoğlu Oymağı hayat hikâyesinde anıyor Erzurum Eyaleti
“Canikli Hacı Ali Paşa, Erzurum Eyaleti’nin veziri olarak atandı; oğlu Mikad ise aynı eyaletin valiliğine getirildi ve aileye eski mülkleri iade edildi.”
-
Çapanoğlu Oymağı hayat hikâyesinde anıyor Hacı Ali
“Canikli ailesinin başındaki Canikli Hacı Ali Paşa’ya verilen unvanlar ve imtiyazlar, Çapanoğulları’nı endişelendirdi; zira bu yeni atamalar sayesinde Canikliler, Çapanoğulları’nın...”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.