Kısaca kimdir?
Yahyâ-yı Şirvânî 15. yüzyılda yaşamış Azerbaycanlı sufi, Halvetiyye tarikatının ikinci kurucusudur. Azerbaycan Türkleri'nden olan Seyid Yahya Bakuvi Azerbaycan'ın tanınmış filozof alim ve şairlerindən biri, Halvetiyye Tarikâtı'nın İkinci kurucusudur. Baküvi aynı zamanda bir Halvetilik virdi olan Virdu-Sattar'ın da yazarıdır. 2013 yılında UNESCO Genel Konferansı'nın 36. oturumunda Seyid Yahya Bakuvin'in 550. yıldönümünün dünya çapında kutlanması kararı alındı.
Biyografi
—Biyografi
- Seyyid Yahya 1403 yılında Azerbaycan'ın Şamahı şehrinde doğdu. Doğduğu sırada Şirvanşahlar devletinin başkenti olan Şamahı şehri, bu bölgede önemli bir ilim, siyaset ve kültür merkeziydi. Seyyed Yahya'nın doğum tarihi hakkında kaynaklarda herhangi bir bilgi yoktur. Ancak 14. yüzyılın sonlarında doğduğuna dair bilgiler vardır. Bunlardan biri Nazmi'nin kırk yılı aşkın bir süre Bakü'de yaşadığını anlatmasıdır. Bu akıl yürütme doğru kabul edilirse Seyyid Yahyan'ın 1466'da vefat etmesi dikkate alındığında Bakü'ye 1426'dan önce geldiği söylenebilir. Pir Muhammed Erzincani, Bakü'ye giderken Erzincan'a gelen ve kendisini karşılayan Çalabi Halife'ye "O artık çok yaşlı, yakında ölecek" söylediyine bakılırsa S. Yahyan'ın uzun bir ömür yaşadığı anlaşılıyor. Bu bilgiler ışığında 14. yüzyılın sonlarında doğduğu söylenmektedir
- Şeyhin tam adı Seyyid Cemaleddin Yahya ibn el-Seyyid Bahaeddin el-Şamahi el-Baküvi'dir. Şamahı'da doğmasına rağmen, güç merkezi olan Şirvan'a aitti. O dönemde Şirvan bölgesindeki ulema ve şeyhlere Şirvani denilmesi yaygındı. Şirvani unvanına ek olarak, hayatının en uzun ve en önemli dönemini Bakü'de geçirmesi, oradaki liderlik faaliyetleriyle dünyada tanınması ve ünlenmesi nedeniyle kendisine Baküvi unvanı verildi ve burada öldü. Azerbaycan kaynaklarında kendisinden daha çok Yahya Bakuvi olarak bahsedilir. Doğduğu Şamahı şehrinin adından alınan Eş-Şamakhi'ye unvanına eserlerinde nadiren rastlanır. Seyyid Yahya ile ilgili kaynaklarda sevgi ve saygıyı ifade eden pek çok güzel sıfatlar ifade edilmektedir:
- Soyluların soylusu, şeyhlerin şeyhi, seyyidlerin ileri geleni
- Şeyh, arifi-billah
- Halvetilik mezhebinin çeşmesi
- Kudvetüs-sani, hakikat mashrabında imamur-rabbani, qutbul-arifin, celalul-millati vel-haqqi vad-din
- Qutbu-vaktihi ve faridi-asrihi
- Gudvai-sani, Govs, Safiya ulemasının büyüklerinden biri
- Halvetilik mezhebinin piri-sanisi
- Piri-sani, en çok S. Yahya için kullanılan ve genellikle ona atfedilen bir terimdir. Pir, tasavvufta mezhebin kurucusu, mezhebin sahibi anlamında kullanılır. Bu anlamda Ömer Halveti halvetiliyin lideridir. Piri-san ikinci hoca demektir. Bir mezhep kurulduktan sonra, mezhebe yeni bir yön veren ve yeni bir hayat veren kişiye mutasavvıf denir. Örneğin, İsmail Rumi, Kadiriye tarikatının piri-sani'sidir (piri, Abdülkâdir Geylani'dir), S. Yahya, Halvetilik tarikatının piri-sani'sidir
- Seyyid Yahya sağlıklı Seyyidlerden biri olarak kabul edilir. Babası yedinci İmam Musa Kazım'ın soyundandır. Şiirlerinde Seyyid mahlasını kullanmış, eserlerinin sonuna Seyyid olduğunu belirtmek için ismini Yahya el-Hüseyni olarak yazmıştır. Dedesi Nagib hanedanındandı. Babası Bahaeddin, Şirvanşahlar devletinin soylularındandı
Yahyâ-yı Şirvânî · diğer bölümler
Üretimleri
Atvarul-kalp
Beyanül-bilim
Asrarut-Talibin
Gazeliyat
Kaşful-gulub
Kiseyi-Mansur
Kitabül-vüdu
Makarimi-ahlak
Diğer eserler
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Yahyâ-yı Şirvânî kendi hikâyesinde anılıyor Halvetîlik
“• Ahî Mîrim el Halvetî • Sadreddîn Hayyamî • Pîr-i Sânî Seyyid Yahyâ-yı Şirvânî (Yetiştirdiği şeyhler aracılığıyle Halveti Tarîkatını Anadolu'ya yaydı).”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.