Halvetîlik

Halvet'îyye yolu Pîr Ömer Halvetî ile birlikte yaygınlık kazanmaya başlamışsa da sonrasında pek çok kollar zuhur etmiş ve bu nedenle de "tarikatların anası" olarak anılmıştır. Halvet gönlünden Allah'tan gayrısını uzaklaştırmak ya da Allah'tan gayrısından uzaklaşarak ona yaklaşmak üzere yalnız kalmak anlamlarına kullanılır.

Özellikle Osmanlı döneminde Anadolu, Balkanlar, Ortadoğu ve Afrika'da geniş bir yayılma alanı bulmuştur. Kıbrıs'ta Gazimagosa'ya Kutub Osman Efendi gitmiştir. Kurucusu Türk olan Halveti tarikatı, Azerbaycan'ın Şah İsmail tarafından Şiileştirilmeden önce Şirvanşahlar devletinde yaygındı. Merkezi bugünkü Bakü şehrinde bulunan Şirvanşahlar devletinin son hükümdarları Halveti şeyhlerine büyük saygı göstermişler, zaviyelerini saray binasının yanıbaşına açmalarına müsaade etmişlerdir. "Pîr-i Sâni" olarak anılan Seyyid Yahya Şirvanî tarîkatın 15-16 yüzyıllarda Osmanlı coğrafyasında yayılmasını sağlayan en önemli sîmâlarından biridir. Günümüzde de Halveti mensupları tarafından okunan Vird-i Settar ismiyle anılan eser Yahya Şirvani'ye aittir. Yahya Şirvani tarafından yetiştirilen dervişlerin Anadolu'ya halife olarak gönderilmeleri tarikatın Anadolu'da yayılmasında etkili olmuştur.

Halvetilik'nin en yaygın kolu Şâbânîlik koludur. Kastamonu Taşköprü doğumlu Pîr Şeyh Şâban-ı Veli'nin piri olduğu Halvetî-Şâbânî yolu mevcuttur.

İki ana kola ayrılan tarîkatın bazı önemli şubeleri aşağıda belirtilmiştir.

1. Pîr İlyas Amâsî kolu
2. Seyyîd Yâhyâ-yı Şirvânî kolu
3. Molla Hâbib Karamanî şubesi
4. Cemâli’îyye şubesi (Çelebi Hâlife Cemâl-i Halvetî’ye atfedilen)
5. Sünbül'îyye
6. Assâl'îyye
7. Bahş'îyye
8. Şâbân'îyye
9. Karabaş'îyye
10. Bekr'îyye
11. Kemal'îyye
12. Hufn'îyye
13. Tecân'îyye
14. Dırdîr'îyye
15. Sâv'îyye
16. Semmân'îyye
17. Feyz'îyye
18. Nasûh'îyye
19. Çerkeş'îyye
20. İbrahim'îyye/Kuşadav'îyye
21. Halîl'îyye
22. Ahmed’îyye şubesi (Yiğitbaşı Ahmed Şemseddîn bin Îsâ Marmarâvî’ye atfedilen)
23. Ramazanilik
24. Buhûr'îyye Muhammed el-Buhuri er-Rumi el-Edirnevi tarafından 17. yüzyılda kurulmuştur. İstanbul'da yayılmış, bu şehirde birkaç Buhuri tekkesi kurulmuştur
25. Hayât'iyye
26. Cerrah’îyye
27. Raûf'îyye
28. Cihangiri'yye
29. Sinan'îyye
30. Muslih'îyye
31. Zeherr'îyye
32. Hayât'îyye
33. Uşşâk’îyye
34. Câhid'îyye
35. Selâh'îyye
36. Niyâz’îyye/Mısr’îyye
37. Beyûm'îyye
38. Rûşen’îyye şubesi (Dede Ömer-i Rûşenî’ye atfedilen)
39. Gülşen'îyye
40. Sezâ'îyye
41. Hâlet'îyye
42. Demirtâş'îyye
43. Şems’îyye şubesi (Şemseddîn Ahmed Sivâsî’ye atfedilen)
44. Molla Hâbib Karamanî şubesi
45. Cemâli’îyye şubesi (Çelebi Hâlife Cemâl-i Halvetî’ye atfedilen)
46. Sünbül'îyye
47. Assâl'îyye
48. Bahş'îyye
49. Şâbân'îyye
50. Karabaş'îyye
51. Bekr'îyye
52. Kemal'îyye
53. Hufn'îyye
54. Tecân'îyye
55. Dırdîr'îyye
56. Sâv'îyye
57. Semmân'îyye
58. Feyz'îyye
59. Nasûh'îyye
60. Çerkeş'îyye
61. İbrahim'îyye/Kuşadav'îyye
62. Halîl'îyye
63. Ahmed’îyye şubesi (Yiğitbaşı Ahmed Şemseddîn bin Îsâ Marmarâvî’ye atfedilen)
64. Ramazanilik
65. Buhûr'îyye Muhammed el-Buhuri er-Rumi el-Edirnevi tarafından 17. yüzyılda kurulmuştur. İstanbul'da yayılmış, bu şehirde birkaç Buhuri tekkesi kurulmuştur
66. Hayât'iyye
67. Cerrah’îyye
68. Raûf'îyye
69. Cihangiri'yye
70. Sinan'îyye
71. Muslih'îyye
72. Zeherr'îyye
73. Hayât'îyye
74. Uşşâk’îyye
75. Câhid'îyye
76. Selâh'îyye
77. Niyâz’îyye/Mısr’îyye
78. Beyûm'îyye
79. Rûşen’îyye şubesi (Dede Ömer-i Rûşenî’ye atfedilen)
80. Gülşen'îyye
81. Sezâ'îyye
82. Hâlet'îyye
83. Demirtâş'îyye
84. Şems’îyye şubesi (Şemseddîn Ahmed Sivâsî’ye atfedilen)
85. Sünbül'îyye
86. Assâl'îyye
87. Bahş'îyye
88. Şâbân'îyye
89. Karabaş'îyye
90. Bekr'îyye
91. Kemal'îyye
92. Hufn'îyye
93. Tecân'îyye
94. Dırdîr'îyye
95. Sâv'îyye
96. Semmân'îyye
97. Feyz'îyye
98. Nasûh'îyye
99. Çerkeş'îyye
100. İbrahim'îyye/Kuşadav'îyye
101. Halîl'îyye
102. Karabaş'îyye
103. Bekr'îyye
104. Kemal'îyye
105. Hufn'îyye
106. Tecân'îyye
107. Dırdîr'îyye
108. Sâv'îyye
109. Semmân'îyye
110. Feyz'îyye
111. Nasûh'îyye
112. Çerkeş'îyye
113. İbrahim'îyye/Kuşadav'îyye
114. Halîl'îyye
115. Bekr'îyye
116. Kemal'îyye
117. Hufn'îyye
118. Tecân'îyye
119. Dırdîr'îyye
120. Sâv'îyye
121. Semmân'îyye
122. Feyz'îyye
123. Nasûh'îyye
124. Çerkeş'îyye
125. İbrahim'îyye/Kuşadav'îyye
126. Halîl'îyye
127. Kemal'îyye
128. Hufn'îyye
129. Tecân'îyye
130. Dırdîr'îyye
131. Sâv'îyye
132. Semmân'îyye
133. Feyz'îyye
134. Tecân'îyye
135. Dırdîr'îyye
136. Sâv'îyye
137. Feyz'îyye
138. Çerkeş'îyye
139. İbrahim'îyye/Kuşadav'îyye
140. Halîl'îyye
141. İbrahim'îyye/Kuşadav'îyye
142. Ramazanilik
143. Buhûr'îyye Muhammed el-Buhuri er-Rumi el-Edirnevi tarafından 17. yüzyılda kurulmuştur. İstanbul'da yayılmış, bu şehirde birkaç Buhuri tekkesi kurulmuştur
144. Hayât'iyye
145. Cerrah’îyye
146. Raûf'îyye
147. Cihangiri'yye
148. Sinan'îyye
149. Muslih'îyye
150. Zeherr'îyye
151. Hayât'îyye
152. Uşşâk’îyye
153. Câhid'îyye
154. Selâh'îyye
155. Niyâz’îyye/Mısr’îyye
156. Beyûm'îyye
157. Buhûr'îyye Muhammed el-Buhuri er-Rumi el-Edirnevi tarafından 17. yüzyılda kurulmuştur. İstanbul'da yayılmış, bu şehirde birkaç Buhuri tek

1. Muhammed
2. Ali
3. Hasan Basrî
4. Habib Acemî
5. Dâvud et-Taî
6. Marûf el-Kerhî
7. Serî es-Sekatî
8. Cüneyd-i Bağdâdî
9. Mimşâd Dîneverî
10. Muhammed el-Bekrî
11. Kadı Vecîhüddîn Ömer el-Bekrî
12. Ebu'n-Necib Sühreverdî
13. Kutbeddîn el-Ebherî
14. Rükneddîn Necaşî
15. Şehâbeddîn Tebrîzî
16. Hâce Cemâleddîn Şirazî
17. Sultân-ul Halvetî Tac’ed-Dîn İbrahim Zahid el-Geylânî
18. Ahî Muhammed el-Halvetî
19. Pîr Umar (Ömer) el-Halvetî (Halveti Tarîkatı Şeyh Ebû Abdullah Sirac’ed-Dîn Ömer bin Ekmel’ud-Dîn-i Lahicî tarafından Herat'ta kuruldu)
20. Ahî Mîrim el Halvetî
21. Sadreddîn Hayyamî
22. Pîr-i Sânî Seyyid Yahyâ-yı Şirvânî (Yetiştirdiği şeyhler aracılığıyle Halveti Tarîkatını Anadolu'ya yaydı)
23. Muhammed Bahaeddîn-i Erzincanî
24. Çelebi Hâlife Cemâl el-Halvetî
25. Hayreddîn Tokadî
26. Şabân-i Veli Kastamônî
27. Pir-i Sani Mustafa Çerkeşi
28. Mehmet Hilmi Efendi (Hacı Baba)
29. Kutbu'l Cihan İbrahim Hakkı
30. Hasan Muştak Efendi
31. Hacı Cemal Efendi
32. Hacı Nuri Efendi
33. İlyas Efendi El-Kastamonî