biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Kültür & Sanat
  3. Yahyâ-yı Şirvânî
Halvetilik

Yahyâ-yı Şirvânî Bakü dönemi

Yahyâ-yı Şirvânî 15. yüzyılda yaşamış Azerbaycanlı sufi, Halvetiyye tarikatının ikinci kurucusudur. Azerbaycan Türkleri'nden olan Seyid Yahya Bakuvi Azerbaycan'ın tanınmış filozof alim ve şairlerindən biri, Halvetiyye Tarikâtı'nın İkinci kurucusudur.

01

Kısaca kimdir?

Yahyâ-yı Şirvânî 15. yüzyılda yaşamış Azerbaycanlı sufi, Halvetiyye tarikatının ikinci kurucusudur. Azerbaycan Türkleri'nden olan Seyid Yahya Bakuvi Azerbaycan'ın tanınmış filozof alim ve şairlerindən biri, Halvetiyye Tarikâtı'nın İkinci kurucusudur. Baküvi aynı zamanda bir Halvetilik virdi olan Virdu-Sattar'ın da yazarıdır. 2013 yılında UNESCO Genel Konferansı'nın 36. oturumunda Seyid Yahya Bakuvin'in 550. yıldönümünün dünya çapında kutlanması kararı alındı.

02

Bakü dönemi

—Bakü dönemi

S. Yahya kırk yılı aşkın bir süre Bakü'de yaşadı. Bakü'deki faaliyetlerine bakarsak, kaynaklarda bu dönemin doğru bir şekilde gösterildiği anlaşılır. Aksi yönde başka bir bilgi yoktur. Bu durumda S. Yahya'nın 15. yüzyılın 20'li yıllarında Bakü'ye geldiği sonucuna varılmaktadır. Bakü'ye gitmesine sebep olan olay, Şeyh Sadreddin'in vefatından sonra Pirzade ile arasında şeyhlik konusunda çıkan anlaşmazlıktır. Şeyh Sadreddin'in vefatından önce müritlerini toplayarak yerine Seyyid Yahya'yı atadı ve onlara kendisine itaat etmelerini söyledi. Ancak şeyhin vefatından sonra yerine Pirzade tahta geçmiş ve S. Yahya Bakü'ye yerleşmiştir.

S. Yahya Bakü'ye taşındığında I. Şirvanşah Halilullah Han idi. Bakü'ye vardıktan sonra Şirvanşah I Halilullah Han'ın yardımıyla burada ilk büyük Halveti manastırını açtı. Seyid Yahya türbesi çevresinde Şirvanşahlar tarafından yaptırılan cami ve diğer yapılardan Bakü'deki hangahın yapımında Şirvanşah I Halilullah Han'ın yardım ettiğini anlamak mümkündür. Şirvanşah I Halilullah'ın kendisine büyük yardım ve hürmet gösterdiği kaynaklarda belirtilmektedir.

I. Şirvanşah ile Halilullah Han arasındaki iyi ilişkinin alametlerinden biri de S. Yahyan'ın Kaşful-gulub'u Şirvanşah'a ithaf etmesidir. Böylece eser şu ifadelerle başlar:"Bu risalenin yazılma sebebi, adaletin hükümdarı, dünyadaki tüm padişahların en şereflisi, el-Malikul Manna'nın hükümdarlığının halefi, Halilur-rahman'ın adaşı Sultan ibn Sultan Amir Halilullah'ın günü nedeniyledir. (Yüce Allah onu bütün âleme ve alemdekilere rahmetiyle en yüksek mertebelere yükseltsin) Onun halinin ılımlılığından (Emirül-adil. Azam, Ekram, Hulasatus) bulduğum emniyet ve emniyetle yazdım. Salatin fil-alam, el-Muayyad, el-Malikul-Ma'annan, Khalilur-rahman, Sultan ibni Sultan, Amir Khaliullah halladallahu Taala Saradika Azamatahu ve Celalulhu adına yazılmıştır".

Seyyid Yahya, müritlerine uzun ömürler vermesi için Allah'a dua ederek, "Halil Bey'e dua edin, çünkü benim hayatım onun hayatıdır" demiştir. Nitekim S. Yahya da Şirvanşah I Halilullah Han'ın ölümünden dokuz ay sonra öldü.

Kaynaklarda S. Yahyan'ın tasavvufi hayatı ile ilgili bilgilerin yanı sıra aile hayatı ile ilgili bilgiler de yer almaktadır. Eşi şeyhin kızıdır. Şeyh Sadreddin, geleceğin en büyük zahit şeyhi olacak yetenekli bir mürit olan S. Yahyan'ı kızıyla evlendirdi.

S. Yahyan'ın çocuklarının sayısı kaynaklarda net olarak belirtilmemektedir. Ancak kaynaklardaki bilgilerden üç oğlu olduğu bilinmektedir. Nazmi M., S. Yahya'nın büyük oğlunun adının Fethullah olduğunu ve babasının vefatından sonra Bakü'de onun yerine secdede oturduğunu bildirir. Fethullah, babasından sonra bir yıl şeyhlik yaptıktan sonra ölmüş ve babasının yanına defnedilmiştir.

Lamazat'taki tablo yazıtından ortanca oğlunun adının Amir Gulla olduğu anlaşılmaktadır. Şeyh'in üçüncü oğlu hakkında bilgi veren Hasan Kırımi'dir. S. Yahyan'ın küçük oğlunun adının Nasrullah olduğunu, Kırım Hanı tarafından Kırım'a davet edildiğini ve bu daveti kabul ederek Kırım'a gittiği

Yahyâ-yı Şirvânî · diğer bölümler

← Yahyâ-yı Şirvânî profilinin tamamı

03

Üretimleri

ESER Atvarul-kalp

Atvarul-kalp

eser
ESER Beyanül-bilim

Beyanül-bilim

eser
ESER Asrarut-Talibin

Asrarut-Talibin

eser
ESER Gazeliyat

Gazeliyat

eser
ESER Kaşful-gulub

Kaşful-gulub

eser
ESER Kiseyi-Mansur

Kiseyi-Mansur

eser
ESER Kitabül-vüdu

Kitabül-vüdu

eser
ESER Makarimi-ahlak

Makarimi-ahlak

eser

Diğer eserler

—Manakibi-Amiralmominin Ali karramallahu vechahuEser tek kaynak
—Manazilul-AşıkınEser tek kaynak
—Manazilus-sabiginEser tek kaynak
—Meyari-tarikatEser tek kaynak
—Rümuzül-işaretEser tek kaynak
—Risaleyi Ma la budde batiniyyeEser tek kaynak
—Risala fi Salavatin-nabiEser tek kaynak
—Şerh Meratibi-asrari-gulubEser tek kaynak
—Açıklama Sorusu – Gulshani-asrarEser tek kaynak
—Şarul-Asmai-samaniyyahEser tek kaynak
—Tasrrufatü mükaşefatEser tek kaynak
—Şifaul-asrarEser tek kaynak
—Virdü-SəttarEser tek kaynak
04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Yahyâ-yı Şirvânî Halvetîlik
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Yahyâ-yı Şirvânî kendi hikâyesinde anılıyor Halvetîlik

    “• Ahî Mîrim el Halvetî • Sadreddîn Hayyamî • Pîr-i Sânî Seyyid Yahyâ-yı Şirvânî (Yetiştirdiği şeyhler aracılığıyle Halveti Tarîkatını Anadolu'ya yaydı).”

05

Kaynaklar

0kaynak kaydı
0farklı yayıncı
0ansiklopedi maddesi
0zaman çizelgesi olayı

Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Profil oluşturuldu

    0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

Kültür & Sanat alanındaki tüm profiller →