biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Tarih & Siyaset
  3. Veli Mahmud Paşa
Sadrazam / Devlet Adamı · 1420–1474

Veli Mahmud Paşa

Veli Mahmud Paşa, Fatih Sultan Mehmed döneminin en güçlü devlet adamlarından biri olup, iki kez sadrazamlık görevini üstlenmiş ve İstanbul'un imarında büyük rol oynamış bir Osmanlı komutanıdır. Balkan seferlerindeki askeri başarıları ve kurduğu vakıf eserleriy...

Hayat çizgisi 11 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
142014501474
İlk üretimler Önemli eserler Miras
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

1420 yılında Nobırda'da doğan Mahmud Paşa, genç yaşta Osmanlı saray çevresine girmiş ve burada eğitim almıştır. Etnik kökeni üzerine tarihçiler arasında Sırp veya Hırvat asıllı olduğuna dair tartışmalar sürmekle birlikte, devşirme sistemiyle yetiştiği ve Osmanlı bürokrasisinde hızla yükseldiği kabul edilmektedir. Gençlik yıllarında Balkanlar'daki siyasi çalkantıların içinde bulunmuş, bu durum onun bölgeyi tanımasında ve ilerideki seferlerde stratejik başarılar kazanmasında etkili olmuştur.

02

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1420

    Doğumu

    Nobırda'da dünyaya geldi.

    İlk üretimler tek kaynak
  2. 1453

    İlk Sadrazamlık

    Fatih Sultan Mehmed tarafından ilk kez sadrazamlığa getirildi.

    Önemli eserler tek kaynak
  3. 1462

    Mahmutpaşa Külliyesi

    İstanbul'da kendi adını taşıyan cami, çarşı ve hamamın inşasını başlattı.

    Önemli eserler tek kaynak
  4. 1464

    Ankara Bedesteni

    Ankara'da günümüzde müze olarak kullanılan bedesteni yaptırdı.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1470

    Kaptan-ı Deryalık

    Eğriboz Seferi'nde donanmaya komuta ederek büyük başarı kazandı.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1472

    İkinci Sadrazamlık

    İkinci kez sadrazamlık görevine atandı.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 1473

    Otlukbeli Muharebesi

    Uzun Hasan'a karşı kazanılan zaferde stratejik rol oynadı.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1474

    Vefatı

    Fatih Sultan Mehmed tarafından idam edildi.

    Miras tek kaynak
03

Hayat hikâyesi

03.1Kariyeri ve Yükseliş Dönemi

Mahmud Paşa, Fatih Sultan Mehmed'in en yakın çalışma arkadaşlarından biri olarak 1453 sonrası Osmanlı siyasetinde kilit rol oynamıştır. İlk sadrazamlığı döneminde Balkanlar'daki Osmanlı egemenliğini pekiştirmiş, Sırbistan ve Bosna seferlerinde öncü kuvvetlere komuta etmiştir. Kaptan-ı Deryalık görevi sırasında Eğriboz'un fethindeki başarısı, onun denizcilik ve lojistik alanındaki yeteneğini de kanıtlamıştır. 1472'de ikinci kez sadrazamlığa getirildiğinde, Otlukbeli Muharebesi'nde Osmanlı ordusunun stratejik zaferinde büyük pay sahibi olmuştur.

03.2Zorlu Yıllar ve Dönüm Noktaları

İkinci sadrazamlığı döneminde saray içi çekişmeler ve Şehzade Mustafa ile yaşanan gerilimler, Paşa'nın sonunu hazırlamıştır. Şehzade Mustafa'nın ölümüyle ilişkilendirilmesi ve padişahla olan güven ilişkisinin zedelenmesi, 1474 yılında idam edilmesine yol açmıştır. Bu olay, dönemin siyasi atmosferinin ne kadar kırılgan olduğunu ve devlet adamlarının padişahın gözündeki yerinin nasıl hızla değişebileceğini gösteren trajik bir dönüm noktasıdır.

03.3Sanat Anlayışı, Mirası ve Etkisi

Veli Mahmud Paşa, İstanbul'un imarına yaptığı katkılarla bugün dahi yaşayan bir miras bırakmıştır. Mahmutpaşa Camii, çarşısı, medresesi ve hamamı, klasik Osmanlı şehir dokusunun en önemli parçalarından biri haline gelmiştir. Ayrıca Ankara'daki Mahmud Paşa Bedesteni, onun sadece bir asker değil, aynı zamanda bir kültür hamisi olduğunu göstermektedir. Kurduğu vakıflar, yüzyıllar boyunca İstanbul'un sosyal ve ekonomik hayatına hizmet etmiştir.

04

Üretimleri

1462 · ESER Mahmut Paşa Camii

Mahmut Paşa Camii

Banisi
1462 · ESER Mahmutpaşa Çarşısı

Mahmutpaşa Çarşısı

Banisi
1462 · ESER Mahmut Paşa Hamamı

Mahmut Paşa Hamamı

Banisi
1462 · ESER Mahmut Paşa Medresesi

Mahmut Paşa Medresesi

Banisi
1464 · ESER Mahmud Paşa Bedesteni (Anadolu Medeniyet...

Mahmud Paşa Bedesteni (Anadolu Medeniyetleri Müzesi)

Banisi
05

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Veli Mahmud Paşa Şehzade Mustafa II. Mehmed Karamanî Mehmed Paşa Rum Mehmed Paşa Türkiye'deki Sırplar Hayâlî Şükrullah Mahmud Paşa Türbesi
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Veli Mahmud Paşa hayat hikâyesinde anıyor Şehzade Mustafa

    “İkinci sadrazamlığı döneminde saray içi çekişmeler ve Şehzade Mustafa ile yaşanan gerilimler, Paşa'nın sonunu hazırlamıştır.”

  • Veli Mahmud Paşa kendi hikâyesinde anılıyor II. Mehmed

    “Osmanlı İmparatorluğu'nun Sırp siyasetinde başlıca rol oynayan Veli Mahmud Paşa, 1459'da başkentleri Semendire'yi ele geçirilerek Semendire Sancakbeyliği'ni oluşturdu ve Sırp Despo...”

  • Veli Mahmud Paşa kendi hikâyesinde anılıyor Karamanî Mehmed Paşa

    “Veli Mahmud Paşa Medresesi'nde aldığı eğitimle ilmiye sınıfına dahil olmuş ve burada müderrislik yaparak akademik kariyerine başlamıştır.”

  • Veli Mahmud Paşa kendi hikâyesinde anılıyor Rum Mehmed Paşa

    “1468 Karaman Seferi'nde ordunun başında bulunmuş, bu süreçte sadrazam Veli Mahmud Paşa'nın görevden alınmasında rol oynayarak Osmanlı siyasetinde etkili bir konuma gelmiştir.”

  • Veli Mahmud Paşa kendi hikâyesinde anılıyor Türkiye'deki Sırplar

    “• Zağanos Paşa, 1453'ten 1456'ya kadar Osmanlı Sadrazamı • Veli Mahmud Paşa, 1456'dan 1466'ya ve 1472'den 1474'e kadar Osmanlı Sadrazamı • Gedik Ahmed Paşa, 1474'ten 1477'ye Osmanl...”

  • Veli Mahmud Paşa kendi hikâyesinde anılıyor Hayâlî

    “"'Alâ Şerĥi’l-Aķāidi’n-Nesefiyye" adını taşıyan eserini burada yazdı; sadrazam Veli Mahmud Paşa'ya sunarak takdirini kazandı.”

  • Veli Mahmud Paşa kendi hikâyesinde anılıyor Şükrullah

    “Mehmed'in sadrazamı Veli Mahmud Paşa'ya sunmuştur.”

  • Veli Mahmud Paşa kendi hikâyesinde anılıyor Mahmud Paşa Türbesi

    “Fatih devri sadrazamlarından Veli Mahmud Paşa'ya aittir.”

06

Kaynaklar

11kaynak kaydı
4farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
8zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Veli Mahmud Paşa
    tr.wikipedia.org · erişim 28.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Tekindağ, Şehabeddin (2003) "Mahmud Paşa" Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi Cilt: 27, Sayfa: 376-378 Ankara:TDV yayınları. Online: 16 Ocak 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
    islamansiklopedisi.info · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Birışık, Abdülhamit (1999) "Mahmud Paşa" Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul: Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.2 s.70-71 ISBN 975-08-0072-9
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Stavrides, Théoharis (2001), The Sultan of vezirs: the life and times of the Ottoman Grand Vezir Mahmud Pasha Angeloviç (1453–1474), Brill
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Finkel (2006), say. 79
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Gabriel Piterberg, Teofilo F. Ruiz, Geoffrey Symcox, Braudel revisited: the Mediterranean world, 1600-1800, say. 93
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Taşköprülüzade (1852/1853), El Shakayık el-numaniyya, İstanbul (Osmanlıca)
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Miller, Barnette (1941).The Palace school of Muhammad the Conqueror. Harvard University Press. say. 7.
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "TC Turizm ve Kültür Bakanlığı Fatih Sultan Mehmed Han kronolojisi". 18 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2012.
    arşiv · www.xn--kltr-0rac.gov.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Veli Mahmud Paşa'nın 1456'da sadrazam olduğunu belirten eserler arasında eski tarihçiler Kritoboulus, Historıae, say. 87-88; İbni Kemal, (haz. Şeraffeddin Turan") (1957) Tevarih-i Ali Osman 3 Cilt, Ankara:Türk Tarih Kuru...
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Veli Mahmud Paşa'nın hayat özeti". 20 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2012.
    dallog.net · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Veli Mahmud Paşa” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

07

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 8 olayla ilk kayıt.

08

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
09

Buradan nereye?

aynı alan · tarih & siyaset

Bulutkapan Ali Bey

Memlûk Emiri / Mısır Şeyhülbeledi

aynı alan · tarih & siyaset

Sarı Kenan Paşa

Osmanlı Devlet Adamı ve Kaptan-ı Derya

aynı alan · tarih & siyaset

Tarhuncu Ahmed Paşa

Sadrazam / Devlet Adamı

Tarih & Siyaset alanındaki tüm profiller →