Uceymî Sâdûn Paşa Millî Mücâdele

Irak'ın önde gelen kabile reisleri, yeniden Osmanlı idâresine bağlanma arzularını Uceymî Paşa'nın aracılığıyla Ankara Hükûmeti'ne ilettiler; bu maksatla kendilerine askerî destek, mühimmat ve para yardımı sağlanmasını talep ettiler. Teklif uygun görülerek 20 Haziran 1920'de BMM; iki adet dağ topu, iki makineli tüfek, yeterli miktarda cephâne, 400-600 adet büyük kalibre sürgülü mavzer tüfeği ve 10.000 altın lira temin edilmekle birlikte danışman sıfatıyla birkaç subay da gönderdi. Bunun üzerine Uceymî Paşa, Aneze Aşîreti lideri Hacim Paşa'yı Arappınar'daki Fransız birliklerine karşı harekete geçirdi. Fırat Nehri boyunca Fransız ve Britanya askerlerine karşı başarılı baskılar düzenledi fakat askerî gücünün yetersiz olması sebebiyle başarılarını lehine dönüştüremedi.

Bahsi geçen gelişmelerin ardından Uceymî Paşa'nın buyruğundaki askerler, alay hâline getirilerek Urfa'nın savunmasını desteklemek amacıyla şehre yollanıldılar. Paşa, Urfa'nın kurtuluşuna dek muharebelerde pek büyük katkılar sağladı. Örneğin Cerablus ile Arappınar arasında bulunan demiryolu hattının bir bölümünü imhâ ettirerek, Fransızların bölgeye daha fazla asker göndermesini engelledi.

Britanya ve Ankara Hükûmeti'nden topraklarına geri dönmek için umduğu desteği bulamayınca, 1920 sonlarında Fransız yetkililerle iletişim kurmaya yöneldi. Ancak yine de Ankara'ya sâdık kaldı. Uceymî Paşa ve Ahmed Şerîf es-Senûsî, 1922'de Diyarbekir'den Britanya askerlerine karşı sürpriz saldırılar organize ettiler. Paşa, Garp Cephesi'nin başarıyla sonlanmasını kutlamak için Ankara'ya gitti.