Kısaca kimdir?
Türkiye İş Bankası AŞ, kısaca İş Bankası, Türkiye'de bireysel ve ticari bankacılık hizmeti sunan en büyük özel bankadır. 1924'te Mustafa Kemal Atatürk'ün emriyle kurulan İş Bankası, cumhuriyet döneminin ilk ulusal bankasıdır. 2026'da 4,9 trilyon Türk lirası aktif büyüklük ile Türkiye'nin en büyük özel bankası liderliğini koruyan banka, Brand Finance dergisinin hazırladığı bankacılık marka değerlemesi sıralamasına göre marka değeri en yüksek Türk bankası oldu.
Bünyesinde yer alan farklı sektörlerden önemli iştirakleri ile Türkiye İş Bankası Grubu; teknoloji, enerji, sigortacılık, sağlık, cam sanayi ve yatırım alanlarında faaliyet gösteren onlarca iştirak şirkete sahip dev bir ekosistemdir. Grubun en önemli iştirakleri arasında Anadolu Sigorta, Türkiye Sınai Kalkınma Bankası ve Şişecam ile beraber kültürel önemi nedeniyle İş Bankası Kültür Yayınları yer alır.
"Vatanı kurtaracak ve yükseltecek tedbirlerin başında olarak halkın doğrudan itibar ve itimadından doğup meydana gelen tam manasıyla modern ve milli bir banka kurulması…" 1924 yılının Temmuz ayında Bakanlar Kurulunu toplayan Mustafa Kemal, milli bir banka kurulması konusundaki arzusunu böyle dile getirmiştir. Cumhuriyet döneminin ilk ulusal bankası olan İş Bankası, Atatürk'ün direktifleriyle İzmir Birinci İktisat Kongresi'nde alınan “büyük sermayeli milli bir tedavül bankası teşkil edilerek sermayesinin yalnız ahali tarafından temini kabil olmadığı takdirde bir kısmının hükûmet tarafından hisse senedi satın alınmak suretiyle temini ve mütebaki sermayenin münhasıran Türklere aidiyeti” kararı doğrultusunda Celal Bayar'ın liderliğinde Ankara'da 10 personel ile hizmete başlamıştır. 1924 yılının sonlarında İstanbul Şubesi, 1925 yılında ise İzmir ve Bursa Şubeleri açılmıştır.
250.000 lirası ödenmiş 1 milyon lira sermaye ile 26 Ağustos 1924'te tek şube olarak kurulan İş Bankası, 8 kişilik bir kadro ile işe koyulmuştur. Bankanın kurucuları arasında Mustafa Kemal Atatürk'ün yanı sıra taahhüt ettikleri sermayenin en az %10'unu ödeyen 36 kişi bulunuyordu. Tüm Hindistan Müslüman Birliği tarafından Türk Kurtuluş Savaşı'na destek amacıyla gönderilen paradan geriye kalan 250.000 lira, Atatürk'ün bankaya sağladığı sermayeyi oluşturdu.
Kuruluşundan itibaren bankacılığın yanı sıra ülkenin ihtiyaç duyduğu alanlarda yatırımlara da girişen İş Bankası, şeker, cam, dokuma sektörlerinde yer almış, maden, liman, kömür işletmeleri gibi çok çeşitli alanlarda iştiraklere girişmiştir. 1927 yılında İtibar-ı Milli Bankası ile birleşmiş ve sermayesini 4 milyona yükseltmiştir.
En küçük tasarrufu değerlendirmek ve kalkınmaya aktarmak üzere kurulan İş Bankası, Türk toplumunda tasarruf bilincinin yerleşmesi ve gelişmesinde büyük rol oynamış, 1928 yılında Türkiye'ye ilk kumbaraları getirmiştir. Takip eden yıllarda İş Bankası ülke genelinde şubeler açarak büyümeye başlamıştır. 1932 yılında Hamburg-Almanya ve İskenderiye-Mısır şubelerini açarak yurt dışında şube açan ilk Türk bankası olmuştur. 1950'lerde İş Bankası iştirak port
Gündemde
Başlıklar yayın kuruluşlarının RSS akışlarından ve konu sayfalarından otomatik eşlenir; sayfa açıkken kendiliğinden yenilenir. Haberin tamamı kaynağındadır.
Hayat hikâyesi
03.1Yapı
- Merkezi Kayıt Kuruluşu verilerine göre, 31 Aralık 2021 tarihi itibarıyla İş Bankası'nın ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:
- Türkiye İş Bankası AŞ Mensupları Munzam Sosyal Güvenlik ve Yardımlaşma Sandığı Vakfı %37,26
- Halka açık pay %34,65
- Atatürk Hisseleri (Cumhuriyet Halk Partisi) %28,09
- Atatürk'ün vasiyeti çerçevesinde mülkiyeti Cumhuriyet Halk Partisi'ne ait olan hisselere ilişkin temettü geliri, Türk Dil Kurumu ve Türk Tarih Kurumuna bırakılmıştır. Bugüne kadar Atatürk hisseleri iki kez CHP'den alınıp hazineye devredildi, ancak daha sonra tekrar CHP'ye geçti. 14 Aralık 1953'te Demokrat Parti döneminde çıkarılan 6195 sayılı yasa ile CHP'nin mallarına el kondu ve bankadaki hisseleri hazineye verildi. CHP'nin başvurusu üzerine Anayasa Mahkemesi, 11 Ekim 1963 tarihli ve 963/124 sayılı kararıyla söz konusu kanunu iptal etti. 12 Eylül Darbesi'nden sonra 16 Ekim 1981'de kabul edilen 2533 sayılı yasayla CHP dahil tüm siyasi partiler kapatıldı. Bu nedenle banka hisseleri bir kez daha hazineye devredildi. 1992'de kapatılan siyasi partilerin yeniden kurulmasının önü açılınca CHP de yeniden açıldı. 1992-1997 yılları arasında banka hisseleri CHP ve hazine tarafından birlikte temsil edildi, bu tarihten sonra Yargıtay kararıyla yeniden tamamen CHP'ye geçti
03.2İştirakler
- Ana madde Anadolu Sigorta
- Anadolu Sigorta (Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi), 8 Mart 1925 tarihinde Mustafa Kemal Atatürk'ün girişimi ve Türkiye İş Bankası'nın öncülüğüyle kurulan Türkiye'nin ilk ulusal sigorta şirketidir. Hayat dışı sigorta alanında faaliyet gösteren şirket; yangın, nakliyat, kaza, mühendislik, tarım, sağlık ve kredi gibi branşlarda hizmet vermekte olup hisseleri Borsa İstanbul'da ANSGR koduyla işlem görmektedir. Şirketin sermayesinin %57,31'i Milli Reasürans, %7'si ise Trakya Yatırım Holding üzerinden İş Bankası Grubu'na aittir
- İş Yatırım Menkul Değerler AŞ, yatırım danışmanlığı, kurumsal finansman, portföy yönetimi, girişim sermayesi alanları ve hisse senedi piyasası, vadeli işlem ve opsiyon piyasası ile ayrıca varant piyasasında faaliyet gösteren bir şirkettir
- Türkiye'de 31 şubesi bulunan şirket, 2000 yılından itibaren toplam 13 milyar ABD dolarının üzerinde büyüklüğe sahip 160 adet birleşme ve devralma işlemi gerçekleştirmiştir
- İş Yatırım'ın hisselerinin
- %66,65'i İş Bankası'na
- %2,43'ü İş Factoring Finansman Hizmetleri AŞ'ye
- %2,43'ü İş Finansal Kiralama AŞ'ye
- %0,17'si Camiş Yatırım Holding'e aittir
- %29,32'si Borsa İstanbul'da işlem görmektedir
- Farklı yıllarda farklı kuruluşlar tarafından "Türkiye'nin En Beğenilen Aracı Kurumu", "En İyi Aracı Kurum", "Türkiye'nin En Beğenilen Yatırım Bankası", "Hisse Senetlerinde En Çok İşlem Hacmine Sahip Kuruluş" gibi ödüller almıştır
- Anadolu Hayat Emeklilik, 1990 yılında "Türkiye'nin ilk hayat sigortası şirketi" olarak kurulan bir İş Bankası iştirakidir. 400'den fazla acentesi bulunur. Borsa İstanbul'da (BIST) ANHYT sembolü ile işlem görmektedir. Sigorta ve emeklilik sektöründen BIST Sürdürülebilirlik Endeksi'ne giren ilk şirkettir
- 11 Eylül 2020tarihinde İstanbul Ticaret Siciline tescil edilen Topkapı Danışmanlık, online alışveriş sektörü konusunda ortaklarına hizmet vermektedir. Trakya Yatırım Holding (%80), Efes Holding (%10), Maxis, Pazarama, Hamurlabs sirketlerini bünyesinde barındırmaktadır
- 1935yılında Mustafa Kemal Atatürk'ün imzası ile İş Bankası tarafından Türkiye'nin cam sanayisini inşa etmek amacıyla kurulmuştur. 14 ülkede 45 tesiste üretim yapmaktadır. Şişecam yıllık 5,2 milyon ton cam üretim kapasitesine sahiptir. Borsa İstanbul'da SISE koduyla işlem görmektedir
- Türkiye Sınai Kalkınma Bankası
- Ana madde Türkiye Sınai Kalkınma Bankası
- Türkiye Sınai Kalkınma Bankası (TSKB), 1950 yılında Dünya Bankası'nın desteği ve Türk hükümeti, Merkez Bankası ile ticaret bankalarının iş birliğiyle, Türkiye'nin ilk özel sermayeli yatırım ve kalkınma bankası olarak kurulmuştur. Banka; kurumsal kredilendirme, proje finansmanı, yatırım bankacılığı ve sermaye piyasası aracılık hizmetleri sunmaktadır ve hisseleri Borsa İstanbul'da işlem görmektedir
- Ana madde Arap Türk Bankası
- Arap Türk Bankası, 11 Ağustos 1975 tarihinde Türkiye ile Libya hükümetleri arasında imzalanan protokol uyarınca, iki ülke arasındaki ticareti geliştirmek amacıyla 1977 yılında kurulmuş bi
03.3Sosyal sorumluluk
İş Bankası'nın kurumsal sosyal sorumluluk politikasının temeli, kurucusu Atatürk tarafından öngörülen görev çizgisinde, toplumsal değerleri kalıcı ve süreklilik gösterecek şekilde koruyan ve geliştiren bir şekilde ülkeye katkıda bulunmaktır.
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Türkiye İş Bankası hayat hikâyesinde anıyor 12 Eylül Darbesi
“12 Eylül Darbesi'nden sonra 16 Ekim 1981'de kabul edilen 2533 sayılı yasayla CHP dahil tüm siyasi partiler kapatıldı.”
-
Türkiye İş Bankası hayat hikâyesinde anıyor Anadolu Sigorta
“Grubun en önemli iştirakleri arasında Anadolu Sigorta, Türkiye Sınai Kalkınma Bankası ve Şişecam ile beraber kültürel önemi nedeniyle İş Bankası Kültür Yayınları yer alır.”
-
Türkiye İş Bankası hayat hikâyesinde anıyor Mustafa Kemal Atatürk
“1924'te Mustafa Kemal Atatürk'ün emriyle kurulan İş Bankası, cumhuriyet döneminin ilk ulusal bankasıdır.”
-
Türkiye İş Bankası hayat hikâyesinde anıyor Türk Tarih Kurumu
“1950'lerde İş Bankası iştirak port Merkezi Kayıt Kuruluşu verilerine göre, 31 Aralık 2021 tarihi itibarıyla İş Bankası'nın ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir: • Türkiye İş Bankası...”
-
Türkiye İş Bankası kendi hikâyesinde anılıyor Güngör Dilmen Kalyoncu
“• Galile'nin Günahları • Osmanlı Dram Kumpanyası (oyun) • Hakimiyeti Milliye Aş Evi • Kurban • Aşkımız Aksarayın En Büyük Yangını • Ben Anadolu • Bağdat Hatun • Canlı Maymun Lokant...”
-
Türkiye İş Bankası kendi hikâyesinde anılıyor Melih Cevdet Anday
“- Aleksandr Blok • Hürriyet - Paul Éluard • Kanun - Wystan Hugh Auden • Pan Öldü - Ezra Pound • Şiir Sanatı - Paul Verlaine • Innisfree'deki Göl Adası - William Butler Yeats • Buz...”
-
Türkiye İş Bankası kendi hikâyesinde anılıyor Orhan Asena
“Daha sonraları ise, İsmet Küntay Tiyatro Ödülü'nü, Avni Dilligil Tiyatro Ödülü'nü ve 1983 yılında Ya Devlet Başa Ya Kuzgun Leşe ile Yazın alanı Tiyatro dalında Türkiye İş Bankası B...”
-
Türkiye İş Bankası kendi hikâyesinde anılıyor Mehmet Rıfat Ilgaz
“Bu kitapların baskıları Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları tarafından yapılmaktadır.”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.