Kısaca kimdir?
Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD), Türkiye'deki demiryolu ulaşımının altyapısını geliştiren, düzenleyen ve kontrol eden resmî kurumdur.
Osmanlı İmparatorluğu döneminde daha çok yap-işlet modeli ile sermaye sahiplerince inşa edilen ve işletilen demiryolları, Türkiye Cumhuriyeti kurulduktan sonra, 24 Mayıs 1924 tarihinde yayımlanan 506 sayılı Kanun ile devletleştirilmeye başlanmış ve Chemins de fer d'Anatolie Baghdad / Anadolu - Bağdat Demiryolları (CFAB) Şirketi adı ile bir devlet şirketi olarak yapılandırılmıştır. Daha sonra demiryollarının yapımı ve işletilmesinin bir arada yürütülmesi ve daha geniş çalışma imkânları verilmesini sağlamak amacıyla 23 Mayıs 1927 tarihinde yayımlanan 1042 sayılı Kanun ile CFAB Şirketi, Havâlî-yi Şarkiye Demiryolları ve Demiryolu Yapım ve Yönetim İdaresi birleştirilerek bir devlet kurumu olan Devlet Demiryolları ve Limanları İdare-i Umumiyesi kurulmuştur. 4 Haziran 1929 tarihinde yayımlanan 1483 sayılı Kanun ile ise bu kurumun yerini Devlet Demiryolları Umum Müdürlüğü almıştır. 1953 yılına kadar katma bütçeli bir devlet idaresi şeklinde yönetilen bu kurum, 29 Temmuz 1953 tarihinde yayımlanan 6186 sayılı Kanun ile Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) İşletmesi adı altında İktisadî Devlet Teşekkülü (İDT) haline getirilmiştir. Son olarak uygulamaya konulan 233 sayılı KHK ile ise kurum Kamu İktisadî Kuruluşu (KİK) kimliğini kazanmıştır.
Avrupa Birliği müktesebatına uyum çalışmaları kapsamında, Türkiye'deki demiryollarının yeniden yapılandırılması ve demiryolu taşımacılık sektöründe rekabetin artırılması ve serbestleşmenin sağlanması amacıyla 1 Mayıs 2013 tarihinde yayımlanan 6461 sayılı Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkında Kanun gereğince 14 Haziran 2016 tarihinde TCDD'nin bağlı ortaklığı olarak TCDD Taşımacılık A.Ş. kurulmuştur. Bu yapılanma gereğince, TCDD, Türkiye'deki demiryolu altyapısını Demiryolu Altyapı İşletmecisi olarak yönetmeye devam etmekte; TCDD Taşımacılık ise Demiryolu Tren İşletmecisi olarak demiryollarında yolcu ve yük taşımacılığı yapmaktadır.
Ağ
—Ağ
- Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları, 2.336 kilometre (1.452 mi) uzunluğundaki kısmı elektrikli olmak üzere toplam 10.984 kilometre (6.825 mi) uzunluğunda bir ağa sahiptir. Haziran 2016 itibarıyla 8.334 kilometre (5.179 mi) konvansiyonel ve 593 kilometre (368 mi) yüksek hızlı demiryolu hattı bulunmaktadır. Ülkede standart hat açıklığı (1,435 mm) kullanılmaktadır
- Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, 2023 yılına kadar 2.000 kilometre (1.200 mi)'lik konvansiyonel ve 5.000 kilometre (3.100 mi)'lik yüksek hızlı demiryolu inşa etmeyi planlamaktadır
- Anahat
- Elektrikli
- 19230
- 19250
- 19300
- 19400
- 19500
- 19600
- 19700
- 1980392
- 1990603
- 20001.752
- 20051.920
- 20101.919
- 20152.239
- 20202.981
- Elektrikli 5.828 kilometre (3.621 mi)
- Sinyalli 6.828 kilometre (4.243 mi)
- İki, üç ve dört yollu ana hatlar 1.346 kilometre (836 mi)
- 594 kilometre (369 mi) uzunluğundaki yüksek hızlı demiryolu ana hattının tamamı çift hat, elektrikli ve sinyalli olarak inşa edilmiştir. Bu şekilde yüksek hızlı demiryolu hattının toplam uzunluğu 1.184 kilometre (736 mi) etmektedir. (10 kilometre (6,2 mi) müselles yolu)
- a Konvansiyonel Elektrikli ve sinyalli olanlar dahil bütün konvansiyonel demiryollarını
- Elektrikli Elektrikli trenlerin çalışmasına uygun hale getirilmiş konvansiyonel demiryollarını
- Sinyalli Hat trafiğini düzenlemek için sinyalli hale getirilmiş konvansiyonel demiryollarını kapsar. Sinyalli hatlar, tek hatlı yollarda dahi %100'e varan kapasite artışı sağlar
- b Yüksek Hızlı Demiryolu Yüksek hızlı trenler için inşa edilen yüksek hızlı demiryollarıdır. Elektrikli ve sinyalli olarak inşa edilmektedirler
- c Toplam Bütün demiryollarının toplam uzunluğu
- d Çift hat yollar 2 ile çarpılarak uzunluk hesaplanmıştır
- A Osmanlı döneminde hizmete giren demiryolu hatları toplamda 8.619 kilometre (5.356 mi) uzunluğundadır. Ancak bu hatların 4.559 kilometre (2.833 mi) uzunluğundaki kısmı yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti sınırlarında kalmıştır. Bu hatlardan 2.282 kilometre (1.418 mi)'si standart ve ~41,800 kilometre (25,973 mi)'si dar açıklıklı olan kısmı yabancı sermayeli şirketlere, 2.207 kilometre (1.371 mi)'si standart ve ~80 kilometre (50 mi)'si dar açıklıklı olan kısmı ise devlet sermayeli şirketlere aittir
- B 1.378 kilometre (856 mi) Cumhuriyet döneminin ilk devlet demiryolu şirketi olan yabancı ortaklı Chemins de fer d'Anatolie Baghdad / Anadolu - Bağdat Demiryolları (CFAB) Şirketi'ne ait olan uzunluktur. Bu şirket 1927'de tamamen devletleştirilerek Devlet Demiryolları ve Limanları İdaresi adını almıştır. Şirket ilerleyen yıllarda mevcut demiryolu hatlarını devletleştirerek ve yeni hatlar inşa ederek ağını genişletmiştir
- C 1929'da 68,382 kilometre (42,491 mi) uzunluğundaki standart açıklıklı çift hat Mersin Tarsus - Adana demiryolu (MTA) Şirketi devletleştirilmiştir
- D 1931'de 41,800 kilometre (25,973 mi) uzunluğundaki dar açıklıklı tek hat Mudanya Bursa Demiryolu satın alındı. 1948'
Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları · diğer bölümler
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları hayat hikâyesinde anıyor Aydın Demir
“Anadolu'da ise 22 Eylül 1856'da 130,012 kilometre (80,786 mi) uzunluğundaki İzmir-Alsancak - Aydın demiryolu hattının inşası için İngiliz Ottoman Railway Company / Osmanlı Demiryol...”
-
Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları hayat hikâyesinde anıyor Mısır Hidivliği
“İmparatorluk sınırlarındaki ilk demiryolu hattı Mısır Hidivliği'nde 1851 - 1856 yılları arasında inşa edilen Kahire - İskenderiye demiryolu olmuştur.”
-
Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları hayat hikâyesinde anıyor TCDD Taşımacılık
“Avrupa Birliği müktesebatına uyum çalışmaları kapsamında, Türkiye'deki demiryollarının yeniden yapılandırılması ve demiryolu taşımacılık sektöründe rekabetin artırılması ve serbest...”
-
Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları hayat hikâyesinde anıyor Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
“Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, 2023 yılına kadar 2.000 kilometre (1.200 mi)'lik konvansiyonel ve 5.000 kilometre (3.100 mi)'lik yüksek hızlı demiryolu inşa etmeyi planlamaktadır.”
-
Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları kendi hikâyesinde anılıyor Orhan Kemal
“Karataş'ta toprak taşıma işinde amelelik, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları'nda hamallık yaptı.”
-
Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları kendi hikâyesinde anılıyor Nuri Demirağ
“Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları inşaatının ilk müteahhitlerindendir.”
-
Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları kendi hikâyesinde anılıyor Hürriyet Sırmaçek
“Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları’nda çeşitli kademelerde yüksek mühendis olarak görev aldı.”
-
Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları kendi hikâyesinde anılıyor İstanbul-Pythion demiryolu
“Beş Yıllık Kalkınma Planı'nda gündeme gelen ve 3 Kasım 1967'de imzalanan "Türkiye Cumhuriyeti İle Bulgaristan Halk Cumhuriyeti Arasında Direk Bir Demiryolu İnşası Hakkında Anlaşma"...”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.