Kısaca kimdir?
Tilda Kemal veya Tilda Gökçeli, (1923, İstanbul - 17 Ocak 2001, İstanbul), Yahudi asıllı Türk çevirmen, redaktör, yayımcı ve aydın.
Gündemde
Başlıklar yayın kuruluşlarının RSS akışlarından ve konu sayfalarından otomatik eşlenir; sayfa açıkken kendiliğinden yenilenir. Haberin tamamı kaynağındadır.
Hayat hikâyesi
02.1Biyografisi
Gerçek ismi Mathilda olan Tilda Kemal, yazar Yaşar Kemal'in ilk eşi ve kitaplarının mütercimi olmasıyla kamuoyunda tanınmıştır. Ayrıca Yaşar Kemal'in kitaplarının yabancı dillere tercüme edilmesinin yanı sıra kitaplarının editörlüğü, redaksiyonu ve tanıtımıyla da yakında ilgilenmiştir.
Tilda Kemal, II. Abdülhamid'in saray başhekimi olan Yahudi kökenli Jak Mandil Paşa'nın torunuydu. Jak Mandil Paşa, o yıllarda Lisan-ı Türki Komisyonu üyesiydi, azınlıkların ve de özellikle Museviler’in dil ve kültür açısından Osmanlıca'nın kullanımının yaygınlaştırılması için çalışan bir Osmanlı paşasıydı. Kadun ve Salomon Serrero’nun en büyük kız çocukları olan Tilda'ya büyükannesi "Mathilda" değil, "Tilda" diye seslenirdi. Babası Salomon Serrero, dönemin Osmanlı Bankası Genel Müdürü'ydü. Tilda ailenin en büyük çocuğuydu. Dedesinin eşi İngiliz kökenliydi ve İngilizce'den başka bir dil bilmediğinden Tilda’nın İngilizce'yi öğrenmesinde en büyük katkıyı yapmıştır.
Engizisyon döneminde İspanya'dan Osmanlı İmparatorluğu'na göç eden Sefarad Yahudisi bir aileye mensup olan Tilda, liseyi Tarabya İngiliz Okulları'nda okudu. Atina’da eğitimine devam etti. Daha sonra Oxford Üniversitesi’nde lisans eğitimi aldı.
Mezuniyetinden sonra, ilk olarak 1948 yılında, İngiliz Nafen Haber Ajansında çevirmenlik yapmaya başladı.
Yaşar Kemal, 1950’lerin başında Cumhuriyet Gazetesi’nde işe başlar. Cumhuriyet Gazetesi’nin dış politika yazarı Ömer Samih Coşar, bir gün Yaşar Kemal’i Tarabya’ya balık yemeğe davet eder. Masaya iki kadın gelir, biri Coşar’ın eşi; ötekisini Tilda Serrero diye tanıştırırlar. Masalarına hiç beklemediği bir anda soylu bir güzellik gelip kurulmuştur. Yaşar Kemal etkilenir. Sohbet başlar, daha da etkilenir. Tilda yazarın bu tarihten sonra eserlerinin çevirmenliğini yapmayı kabul eder. Daha sonra Yaşar Kemal ile ilişkisi çalıştığı yerden kovulmasına sebep olur.
Tilda Kemal ile Yaşar Kemal’in yolu daha sonra Çukurova Adana’da kesişti. 1952 yılında evlenen çift, Tilda'nın vefatına kadar 50 yıl kesintisiz evli kaldı.
1960’ların iki önemli yayınevi olan Ararat ve Ant Yayınları’nın Yaşar Kemal ile birlikte kurucusuydu ve yöneticiliklerini yaptı. 12 Mart Muhtırası döneminde solcu yayınlar yaptığı sebebiyle Sebahattin Eyüboğlu ve Azra Erhat ile birlikte tutuklandı, Maltepe Askerî Cezaevi’nde hapiste yattı. Yine o yıllarda Tilda da Yaşar Kemal gibi Türkiye İşçi Partisi’ni destekledi.
Çalıştığı iki yayınevinde, her türlü çeviri ve redaksiyon işlerini yaptı. Bu yayınevleri Sabiha Sertel ve Hikmet Kıvımcımlı gibi birçok solcu yazarın kitabını basmıştır.
Ana dili Türkçe’nin yanı sıra Fransızca, İbranice, İngilizce ve İspanyolca’ya edebi düzeyde yetkin olan Tilda Kemal, Yaşar Kemal’in 17 kitabını yabancı dillere çevirdi. Bir çevirmen olarak çok dilli ve çok kültürlü kimliği ve uzmanlığıyla çeviri süreçlerini başarıyla gerçekleştirdi, eserlerin erek kültürde beğeniyle okunmasına büyük katkı sağladı. Başta merhum Fransa Cumhurbaşkanı François Mitterrand olmak üzere dünyanın ve
02.2Ölümü
Akciğer rahatsızlığı sebebiyle tedavi gördüğü İstanbul Üniversitesi hastanesinde, 17 Ocak 2001 tarihinde hayatını kaybetti. Doktoru cüzdanında Kelime-i Şehadet bulmuştu. Mario Levi 27 Ağustos 2021 tarihinde yazdığı bir makalede; bir davette Yaşar Kemal ile karşılaştığını ve “Tilda’nın Müslüman olmasını ben istemedim. İsteseydim kendimi inkâr etmiş olurdum” dediğini belirtmiştir. Vasiyeti üzerine cenazesi 19 Ocak 2001 tarihinde İstanbul'daki Teşvikiye Camii'nden kaldırıldı. Kabri Zincirlikuyu Mezarlığı'ndadır. Belki de Yaşar Kemal ile yan yana olabilmek için Müslüman mezarlığına gömülmek istemişti.
Yaşar Kemal Tilda Kemal'in ölümünden sonra, önce evini değiştirmiş ardından da sonraki eşi, Ayşe Semiha Baban ile evlenmişti. Yaşar Kemal ikinci bir evlilik yapmasına gerekçe olarak ise 'yalnızlığa dayanamadığını' göstermişti.
02.3Yaşar Kemal çevirileri 14 eser · katalog fişleri
- № 0011952 Sarı Sıcak Yellow Hot
- № 0021955 İnce Memed I Memed, My Hawk
- № 0031960 Ortadirek The Wind From the Plain
- № 0041963 Yer Demir Gök Bakır Iron Earth, Copper Sky
- № 0051968 Ölmez Otu The Undying Grass
- № 0061969 İnce Memed II They Burn the Thistles
- № 0071970 Ağrı Dağı Efsanesi The Legend of Ararat
- № 0081971 Binboğalar Efsanesi The Legend of the Thousand Bulls
- № 0091973 Demirciler Çarşısı Cinayeti The Lords of Akchasaz: Murder in the Ironsmiths Market
- № 0101976 Yılanı Öldürseler To Crush the Serpent
- № 0111978 Deniz Küstü The Sea-Crossed Fisherman
- № 0121980 Yağmurcuk Kuşu Salman The Solitary
- № 0131981 Al Gözüm Seyreyle Salih The Saga of a Seagull
- № 0141987 Kuşlar da Gitti The Birds Have Also Gone
02.4Diğer çevirileri
• Ayışığı kuyumcuları - Albert Vidalie (1977)
Üretimleri
03.1Kitapları 15 kitap · kapaklı raf
Künyeler Vikipedi maddesindeki eser listesinden ayrıştırıldı. Kapağı bulunamayan kitaplar künyesinden dizildi.
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Tilda Kemal hayat hikâyesinde anıyor Azra Erhat
“12 Mart Muhtırası döneminde solcu yayınlar yaptığı sebebiyle Sebahattin Eyüboğlu ve Azra Erhat ile birlikte tutuklandı, Maltepe Askerî Cezaevi’nde hapiste yattı.”
-
Tilda Kemal hayat hikâyesinde anıyor İnce Memed
“• Sarı Sıcak - Yellow Hot, (1952) • İnce Memed I - Memed, My Hawk, (1955) • Ortadirek - The Wind From the Plain, (1960) • Yer Demir Gök Bakır - Iron Earth, Copper Sky, (1963) • Ölm...”
-
Tilda Kemal hayat hikâyesinde anıyor İstanbul Üniversitesi
“Başta merhum Fransa Cumhurbaşkanı François Mitterrand olmak üzere dünyanın ve Akciğer rahatsızlığı sebebiyle tedavi gördüğü İstanbul Üniversitesi hastanesinde, 17 Ocak 2001 tarihin...”
-
Tilda Kemal hayat hikâyesinde anıyor Mario Levi
“Mario Levi 27 Ağustos 2021 tarihinde yazdığı bir makalede; bir davette Yaşar Kemal ile karşılaştığını ve “Tilda’nın Müslüman olmasını ben istemedim.”
-
Tilda Kemal hayat hikâyesinde anıyor Memed, My Hawk
“• Sarı Sıcak - Yellow Hot, (1952) • İnce Memed I - Memed, My Hawk, (1955) • Ortadirek - The Wind From the Plain, (1960) • Yer Demir Gök Bakır - Iron Earth, Copper Sky, (1963) • Ölm...”
-
Tilda Kemal hayat hikâyesinde anıyor Ömer Samih Coşar
“Cumhuriyet Gazetesi’nin dış politika yazarı Ömer Samih Coşar, bir gün Yaşar Kemal’i Tarabya’ya balık yemeğe davet eder.”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.