biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Kültür & Sanat
  3. Sokollu Mehmed Paşa
Kültür & Sanat · 1505–1579

Sokollu Mehmed Paşa Türbe Kitabesi

Sokollu Mehmed Paşa (Osmanlıca: صوقوللى محمد پاشا, Sırpça: Мехмед-паша Соколовић, romanize: Mehmed-paša Sokolović) ya da yalnızca Sokollu (1505, Sokoloviçi – 11 Ekim 1579, İstanbul), 1565-1579 yılları arasında 14 yıl 3 ay 17 gün sadrazamlık yapmış Osmanlı komu...

Hayat çizgisi 11 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Erken yıllar1505–1579
150515401579
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Sokollu Mehmed Paşa (Osmanlıca: صوقوللى محمد پاشا, Sırpça: Мехмед-паша Соколовић, romanize: Mehmed-paša Sokolović) ya da yalnızca Sokollu (1505, Sokoloviçi – 11 Ekim 1579, İstanbul), 1565-1579 yılları arasında 14 yıl 3 ay 17 gün sadrazamlık yapmış Osmanlı komutanı ve devlet adamıdır. Sırp asıllı olan Paşa, Osmanlı İmparatorluğu'nun en önemli isimlerinden biri olarak kabul edilir. Erdel ve Nahcıvan gibi seferlerde gösterdiği başarıların yanı sıra Don-Volga Kanalı ve Süveyş Kanalı projeleriyle de tanındı. Kıbrıs'ın fethi ve İnebahtı Deniz Muharebesi sırasında izlediği siyasetle de öne çıktı. Üç oğlu olmuştur; Kurd Bey, Sokolluzâde Hasan Paşa ve Han İbrahim Paşa.

Sokollu Mehmed Paşa, Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı Hersek Sancağı'nda Sırp Ortodoks Hristiyan Sokollu ailesinin bir çocuğu olarak doğdu. Çocuk yaşta, devşirme sistemi kapsamında ‘kan vergisi’ uygulamasıyla Yeniçeri Ocağı'na alındı ve devlet hizmetine girdi. Osmanlı idaresinde hızla yükselerek imparatorluk muhafızlarının komutanı, kaptan-ı derya, Rumeli Beylerbeyi, kubbealtı veziri ve son olarak da 1565 ile 1579 yılları arasında sadrazamlık görevlerinde bulundu. Toplamda 14 yıl 3 ay 17 gün süren sadrazamlığı sırasında Kanunî Sultan Süleyman, II. Selim ve III. Murad'a hizmet etti. 1579'da bir suikast sonucu hayatını kaybetti.

Sokollu Mehmed Paşa, Müslüman olmasına rağmen Sırp Ortodoks kökenlerini ve ailesini unutmadı. Sultan'ı, bir ‘uzlaşma jesti’ olarak Peć Sırp Patrikhanesi'ni yeniden tesis etmeye ikna etti. Ayrıca hem Müslüman hem de Hristiyan aile üyelerini Osmanlı İmparatorluğu'nda önemli görevlere getirdi. Bu kişiler arasında Sokullu Mustafa Paşa, Makarije Sokolović, Gazi Ferhad Paşa, Sokolluzâde Lala Mehmed Paşa ve Lala Mustafa Paşa bulunmaktaydı. Gelibolulu Mustafa Âlî, Sokullu'yu tanımlarken "padişâh-ı manevî" ifadesini kullanır.

02

Türbe Kitabesi

—Türbe Kitabesi

Sokollu Mehmed Paşa'nın Mimar Sinan'ın eser olan Eyüp Sultan'da yer alan türbesinin kitabesi ve okunuşu aşağıdaki gibidir:

Şeh Selîm’e vezîr-i a‘zam olan   Ya’nî hem-nâm-ı mefhar-i dü-cihân

Eyleyüp hâtır-ı şerîfe hutûr Âyet-i küllü men aleyhâ fân

Kıldı bünyâd o hazret-i paşa Bir makâm-ı şerîf-i âlîşân

Merkad-i pâki oldu evlâdın Hûr u gılmâna ravza-ı rıdvân

Dedi bu dâr-ı Cennet-âsâya    İki târîh eden Nihâdî hemân:

Bes makâm-ı latîf cây-ı şerîf(972) Türbe-i pâk-i dâr-i ehl-i cinân(972)

Sokollu Mehmed Paşa · diğer bölümler

← Sokollu Mehmed Paşa profilinin tamamı

03

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 2011

    2011-2014 yılları arasında yayınlanan Muhteşem Yüzyıl adlı dizide Yıldırım Fikret Urağ tarafından canlandırılmıştır.

    Önemli eserler tek kaynak
04

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Sokollu Mehmed Paşa I. Murad I. Selim I. Süleyman II. Murad II. Selim III. Murad Lala Mustafa Paşa Semiz Ali Paşa
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Sokollu Mehmed Paşa hayat hikâyesinde anıyor I. Murad
  • Sokollu Mehmed Paşa hayat hikâyesinde anıyor I. Selim
  • Sokollu Mehmed Paşa hayat hikâyesinde anıyor I. Süleyman
  • Sokollu Mehmed Paşa hayat hikâyesinde anıyor II. Murad
  • Sokollu Mehmed Paşa hayat hikâyesinde anıyor II. Selim
  • Sokollu Mehmed Paşa hayat hikâyesinde anıyor III. Murad
  • Sokollu Mehmed Paşa hayat hikâyesinde anıyor Lala Mustafa Paşa

    “Bu kişiler arasında Sokullu Mustafa Paşa, Makarije Sokolović, Gazi Ferhad Paşa, Sokolluzâde Lala Mehmed Paşa ve Lala Mustafa Paşa bulunmaktaydı.”

  • Sokollu Mehmed Paşa hayat hikâyesinde anıyor Semiz Ali Paşa

    “Semiz Ali Paşa'nın sadrazamlığa yükselmesiyle ikinci vezir olan Sokollu, onun 1565'te ölmesiyle sadrazamlığa getirildi.”

05

Kaynaklar

11kaynak kaydı
4farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
1zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Sokollu Mehmed Paşa
    tr.wikipedia.org · erişim 28.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Şimşirgil 2013, s. 104.
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Imamović, Mustafa (1996). Historija Bošnjaka. Sarajevo: BZK Preporod. 9958-815-00-1
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Sefik Peksevgen (21 Mayıs 2010). "Sokollu family". Encyclopedia of the Ottoman Empire. ss. 535-6. ISBN 9781438110257.
    books.google.com · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Eravcı, Mustafa (2010). "GELİBOLULU MUSTAFA 'ÂLÎ VE "HEFT MECLİS" ADLI ESERİ". Tarih Okulu Dergisi. 7 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi6 Aralık 2024.
    dergipark.org.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Calic, Marie-Janine (2019). The Great Cauldron: A History of Southeastern Europe. Harvard University Press. s. 101. 9780674239104.
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Samarcic, Radovan (1995). Sokollu Mehmet Paşa. Sabah Kitapları. ISBN 975-7238-14-7 s.8.
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Safvet-beg Bašagić (1990). Bosna-Hersek Tarihi 1463-1850, Kastaş Yayınevi. ISBN 978-9-75-2821743 s. 77.
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Ahmet Cevdet Paşa, Tezakir 3. Cilt, s. 68
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Levon Panos Dabağyan, Osmanlı'da şer hareketleri ve II. Abdülhamid Hân 2 Şubat 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., s. 35
    books.google.com.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Yılmaz Öztuna, Türk Tarihinden Yapraklar, Sokollu'nun Şahsiyeti Bölümü
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Sokollu Mehmed Paşa” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

06

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 1 olayla ilk kayıt.

07

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
08

Buradan nereye?

aynı alan · kültür & sanat

Silahdar Seyyid Mehmed Paşa

I · 1735–1781

aynı alan · kültür & sanat

Cengiz Çakmak

Kültür & Sanat

aynı alan · kültür & sanat

Oral Sander

Kültür & Sanat · 1940–1995

Kültür & Sanat alanındaki tüm profiller →