biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Edebiyat
  3. Sevgi Soysal
Yazar · 1936–1976

Sevgi Soysal

Sevgi Soysal (30 Eylül 1936, Bakırköy, İstanbul - 22 Kasım 1976, İstanbul) Türk yazardır.

Hayat çizgisi 11 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
193619601976
Eğitim Önemli eserler Eğitim Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Sevgi Soysal (30 Eylül 1936, Bakırköy, İstanbul - 22 Kasım 1976, İstanbul) Türk yazardır.

02

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1936

    Doğum ve Erken Yıllar

    1936 yılında dünyaya geldi.

    Eğitim tek kaynak
  2. 1955

    Lisans eğitimini Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi (DTCF) Arkeoloji bölümünde okumaya başladı ve burada tanıştığı Özdemir Nutku ile DTCF'den mezun olmadan önce 1955'te evlendi.

    Eğitim tek kaynak
  3. 1957

    1957'de Göttingen Georg-August Üniversitesi'nde arkeoloji ve tiyatro derslerini takip etti.

    Eğitim tek kaynak
  4. 1961

    1961'de Ankara Radyosu'nda çalıştı.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1962

    Kitap, 1962'de basıldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1965

    1965 yılında Özdemir Nutku'yla boşandılar.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 1967

    Soysal, Almanya'daki teyzesi Rosel'in kişiliğinden yola çıkarak yazdığı, birbirine bağlı öykülerden oluşan ikinci kitabı Tante Rosa'yı Mart 1967'den itibaren Dost dergisinde tefrika etti.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1968

    Eseri, 1968'de kendi imkanları doğrultusunda Dost Kitabevi'nde bastırdı.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1969

    Ankara Üniversitesi Dil, Tarih ve Coğrafya Fakültesi'ndeki eğitimini 1969 yılında tamamladı.

    Eğitim tek kaynak
  10. 1970

    Sabuncu ile evliliği 1970 yılında Sevgi Soysal'ın arzusu ile son buldu.

    Önemli eserler tek kaynak
  11. 1974

    Cezaevinde iken yazdığı Yenişehir'de Bir Öğle Vakti adlı romanını 1974'te yayımlandı.

    Önemli eserler tek kaynak
  12. 1975

    Soysal'a 1975 yılında meme kanseri tanısı kondu; bir memesi alındı.

    Önemli eserler tek kaynak
  13. 1976

    Eylül 1976'da yeniden bir ameliyat geçirdikten sonra daha iyi bir tedavi için eşi ile birlikte Londra’ya gitti.

    Önemli eserler tek kaynak
  14. 2022

    2022'de Taksim'de açılan İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı kütüphaneye adı verilmiştir.

    Önemli eserler tek kaynak
03

Hayat hikâyesi

01Ailesi ve gençliği

1936 yılında İstanbul'da doğdu. Babası, Selanik göçmeni bir aileden gelen Mithat Yenen, annesi Alman bir hanım olan Anneliesse Rup'tur (evlendikten sonra Aliye adını aldı). Sevgi Soysal, ailenin altı çocuğundan üçüncüsü idi. Ağabeyi Kaya Yenen, ablası Gönül Öney ve kardeşleri Duygu Aykal, İzzet Yenen ve Mine Kazmaoğlu'dur.

Babasının 1935'te Stuttgart Teknik Üniversitesi Mimarî ve Şehircilik Bölümü'nden mezun olmasından sonra ailesi Türkiye'ye yerleşmişti. Çocukluğu Ankara'da Selanik Caddesi ile Yenişehir semtinde geçti. İki yaşından itibaren yaşamaya başladığı Ankara ve annesinin Alman kimliği onun yazarlık serüveni üzerinde çok büyük etkiler bıraktı.

Liseyi Ankara Kız Lisesinde okudu. Lisans eğitimini Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi (DTCF) Arkeoloji bölümünde okumaya başladı ve burada tanıştığı Özdemir Nutku ile DTCF'den mezun olmadan önce 1955'te evlendi.

02Almanya yılları ve Türkiye'ye dönüş

Özdemir Nutku'nun Göttingen Üniversitesi'nde bir burs alması üzerine eşi ile Almanya'ya gitti. 1957'de Göttingen Georg-August Üniversitesi'nde arkeoloji ve tiyatro derslerini takip etti. Bu arada Dost dergisine sanat haberleri yazdı. Hamileliği nedeniyle Türkiye'ye döndü ve Korkut isimli bir oğlu oldu. Otizmli bir çocuk olan Korkut'u annesinin yardımıyla büyüttü.

Soysal, Almanya'dan döndükten sonra Dost dergisine sayfa hazırlamaya devam etti. Ataç ve Sinema-Tiyatro dergilerine de yazılar yazdı. Bir yandan da Türk Dili dergisindeki "Alman Dergileri" köşesini hazırladı. 1961'de Ankara Radyosu'nda çalıştı. O yıl bir süre Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümüne devam etti. Ankara Meydan Sahnesi'nde sahnelenen, Haldun Dormen‘in yönettiği Zafer Madalyası adlı oyundaki tek kadın rolünü canlandırdı.

03Tutkulu Perçem

Soysal'ın ilk kitabı, Değişim dergisinde yayımlanan metinlerini bir araya getirdiği Tutkulu Perçem'dir. Kitap, 1962'de basıldı. İlk baskısının kapak resmi, Meydan Sahnesi'nde tanıştığı ve Zafer Madalyası oyununda beraber rol aldığı yazar Fuat Başar Sabuncu'ya aitti.

Soysal, Alman Büyükelçiliğinde kültürel etkinliklerin duyurulmasında, TRT’de yayımlanan Arkası Yarın ve Çocuk Bahçesi adlı programlar için edebiyat uyarlamaları yapılmasında ve çeşitli dergilerde çalıştı. Ankara Radyosu'nda "Günümüz Sorunlarımız" saatinde sohbetler yaptı.

1965 yılında Özdemir Nutku'yla boşandılar. Soysal, Fuat Başar Sabuncu ile ikinci evliliğini yaptı. Sabuncu ile evliliği 1970 yılında Sevgi Soysal'ın arzusu ile son buldu.

04Tante Rosa

Soysal, Almanya'daki teyzesi Rosel'in kişiliğinden yola çıkarak yazdığı, birbirine bağlı öykülerden oluşan ikinci kitabı Tante Rosa'yı Mart 1967'den itibaren Dost dergisinde tefrika etti. Eseri, 1968'de kendi imkanları doğrultusunda Dost Kitabevi'nde bastırdı. Ankara Üniversitesi Dil, Tarih ve Coğrafya Fakültesi'ndeki eğitimini 1969 yılında tamamladı.

05Yürümek

İlk romanı Yürümek 1970'te basıldı. Yazar, kadın-erkek ilişkileri ve evlilik temasını işlediği bu eserle TRT Sanat Ödülleri Yarışması Başarı Ödülü'nü kazandı.

Ülkede 12 Mart Muhtırası'nın gerçekleşmesinin ardından, sokakta bir kimlik kontrolü sırasında, yanında iki kimlik olmasına rağmen "kimliksiz dolaşmaktan" ötürü tutuklandı ve yirmi yedi gün hapis yattı. Serbest kaldıktan sonra TRT'deki işine son verildi. Yürümek romanı müstehcenlik gerekçesiyle toplatıldı.

06Cezaevi ve sürgün

Şikayet üzerine "muhalefet ve komünizm propagandası yaptığı" gerekçesiyle kısa bir süre sonra yeniden tutuklanarak Yıldırım Bölge Kadınlar Koğuşu'na gönderildi. Buradan merkez cezaevine nakledildi. Sekiz ay tutukluluktan sonra sürgün cezası ile üç aylığına Adana'ya gönderildi. O yıl, çevirisini yaptığı Bertolt Brecht'in Beş Paralık Roman adlı eserini yayımladı.

Cezaevinde iken yazdığı Yenişehir'de Bir Öğle Vakti adlı romanını 1974'te yayımlandı. Bu romanla Orhan Kemal Roman Armağanı'na değer görüldü. Adana'da sürgünde bulunan bir kadının başından geçenler etrafında 12 Mart dönemini eleştiren Şafak adlı romanı yayımlandı.

Şafak romanını tamamlamaya çalıştığı dönemde Oluşum balesini yazdı. Koreografisini kardeşi Duygu Aykal'ın, müziğini İlhan Usmanbaş'ın yaptığı Oluşum; insanın doğa ile savaşını, giderek onu değiştiren, kendileri için yararlı kılan yaratıcılar haline gelişini konu alır.

Soysal bu dönemde Anka Haber Ajansı'nın ve İşçi Kültür Derneği'nin kuruluşunda rol aldı. Cezaevi anılarını Politika gazetesinde tefrika eti. Bu anılar, Yıldırım Bölge Kadınlar Koğuşu başlığıyla kitaplaştırıldı.

07Hastalığı ve ölümü

Soysal'a 1975 yılında meme kanseri tanısı kondu; bir memesi alındı. Eylül 1976'da yeniden bir ameliyat geçirdikten sonra daha iyi bir tedavi için eşi ile birlikte Londra’ya gitti. İngiltere gözlemlerini BBC için hazırladığı ve seslendirdiği sohbet yazılarında aktardı. Hastalık izlenimleri ve 12 Mart sonrası değişimi anlatan öykülerden oluşan Barış Adlı Çocuk adlı öykü kitabını 1976'da yayımladı; son romanı Hoşgeldin Ölüm'ü ise tamamlayamadı. İngiltere'deki tedavinin ardından Türkiye'ye döndü. 22 Kasım 1976'da İstanbul'da özel bir klinikte öldü.

08Anısı

2022'de Taksim'de açılan İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı kütüphaneye adı verilmiştir. Yaşamı, Boğaziçi Gösteri Sanatları Topluluğu tarafından Sevgi Soysal Yaşamakta Israr Ediyor adoyla oyunlaştırılmış ve 31 Ekim 2023'ten itibaren sahnlenemiştir. Ankara'da bir zaman yaşadığı ve  ilk kitabı olan ‘Yürümek'i yazdığı binada açılan bir kafeye onun anısına Tante Rosa adı verilmiştir.

09Romanları 12 kitap · kapaklı raf
12 kitap

Künyeler Vikipedi maddesindeki eser listesinden ayrıştırıldı. Kapağı bulunamayan kitaplar künyesinden dizildi.

10Anıları
  • Yıldırım Bölge Kadınlar Koğuşu
  • Hoş Geldin Ölüm
11Makale

• Bakmak

12Çevirileri
  • Andorra - Max Frisch
  • Arturo Ui'nin Önlenebilir Tırmanışı - Bertolt Brecht
  • Godot Geldi - Miodrag Bulatovic
  • Dimitrof - Hedda Zinner
  • Beş Paralık Roman - Bertolt Brecht
13Ölümünden sonra yayımlanan yazıları
  • 1977- Bakmak -Politika gazetesine yazdığı yazılar
  • 2014- Türkiye’nin Kalbi, Kabul Günleri - Yeni Ortam ve Yenigün gazetelerindeki yazıları
  • 2017- Venüslü Kadınların Serüvenleri - TRT’de çalıştığı dönemde yazdığı oyun, makale ve yazıları ise
14Ödülleri
  • 1970 - TRT Sanat Ödülleri Yarışması -Başarı Ödülü, Yürümek romanı ile
  • 1974 - Orhan Kemal Roman Armağanı, Yenişehir'de Bir Öğle Vakti romanı ile
  • 1976 - Sanat Sevenler Derneği - En İyi Çeviri, "Dimitrof" adlı yapıtın çevirisiyle
04

Üretimleri

ESER Yıldırım Bölge Kadınlar Koğuşu

Yıldırım Bölge Kadınlar Koğuşu

eser
ESER Hoş Geldin Ölüm

Hoş Geldin Ölüm

eser
ESER Bakmak

Bakmak

eser
05

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Sevgi Soysal Fuat Başar Sabuncu Haldun Dormen İlhan Usmanbaş Orhan Kemal Füruzan Mehmet Rıfat Ilgaz Semih Öztürk Berna Moran
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Sevgi Soysal hayat hikâyesinde anıyor Fuat Başar Sabuncu

    “İlk baskısının kapak resmi, Meydan Sahnesi'nde tanıştığı ve Zafer Madalyası oyununda beraber rol aldığı yazar Fuat Başar Sabuncu'ya aitti.”

  • Sevgi Soysal hayat hikâyesinde anıyor Haldun Dormen

    “Ankara Meydan Sahnesi'nde sahnelenen, Haldun Dormen‘in yönettiği Zafer Madalyası adlı oyundaki tek kadın rolünü canlandırdı.”

  • Sevgi Soysal hayat hikâyesinde anıyor İlhan Usmanbaş

    “Koreografisini kardeşi Duygu Aykal'ın, müziğini İlhan Usmanbaş'ın yaptığı Oluşum; insanın doğa ile savaşını, giderek onu değiştiren, kendileri için yararlı kılan yaratıcılar haline...”

  • Sevgi Soysal hayat hikâyesinde anıyor Orhan Kemal

    “Bu romanla Orhan Kemal Roman Armağanı'na değer görüldü.”

  • Sevgi Soysal kendi hikâyesinde anılıyor Füruzan

    “1970'li yıllarda en çok dikkat çeken üç kadın yazardan biri olarak Sevgi Soysal ve Adalet Ağaoğlu’yla birlikte anılır.”

  • Sevgi Soysal kendi hikâyesinde anılıyor Mehmet Rıfat Ilgaz

    “Sevgi Soysal ve Adalet Ağaoğlu gibi yazarlar 12 Mart romanı diye tabir edilen türde eserler yazarken Ilgaz daha önceki dönemleri de kapsayan eserlere imza attı.”

  • Sevgi Soysal kendi hikâyesinde anılıyor Semih Öztürk

    “• Küçük Aziz Nesin ve Kiraz Fidanı, Tefrika Yayınları (2017) ISBN 9786058397965 • Küçük Sabahattin Ali ve Defteriyle Kalemi, Tefrika Yayınları (2017) ISBN 9786058267206 • Küçük Rıf...”

  • Sevgi Soysal kendi hikâyesinde anılıyor Berna Moran

    “dönem romanı olarak adlandırdığı Anadolu romanlarında başkaldırı ögesini incelediği ikinci kitap (ISBN 975-470-055-9) • Türk Romanına Eleştirel Bir Bakış 3: Sevgi Soysal'dan Bilge...”

06

Kaynaklar

11kaynak kaydı
10farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
14zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Sevgi Soysal
    tr.wikipedia.org · erişim 29.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Sevgi Soysal". iletisim.com.tr. 9 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi.
    arşiv · iletisim.com.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Milliyet - 14 Temmuz 1971 - MİLLİYET GAZETE ARŞİVİ". gazetearsivi.milliyet.com.tr. 5 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi.
    arşiv · gazetearsivi.milliyet.com.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Milliyet - 5 Mart 1975 - MİLLİYET GAZETE ARŞİVİ". gazetearsivi.milliyet.com.tr. 28 Ocak 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi.
    arşiv · gazetearsivi.milliyet.com.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Sözlüğü, Türk Edebiyatı İsimler. "Sevgi Soysal". teis.yesevi.edu.tr. 4 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ocak 2022.
    arşiv · teis.yesevi.edu.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Yüce, Sefa (2007). "Sevgi Soysal'ın hayatı ve edebi eserleri". Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü doktora tezi. 14 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi.
    arşiv · tez.yok.gov.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Yıldız, Meltem (12 Temmuz 2024). "A'dan Z'ye Sevgi Soysal". Söylenti Dergi. 12 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Kasım 2025.
    soylentidergi.com · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Şahin, Seval (5 Eylül 2019). "Sevgi Soysal". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. 16 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Kasım 2025.
    teis.yesevi.edu.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Kısa hayatını telaşla ama dolu dolu yaşadı". Hürriyet. 16 Kasım 2002. 13 Şubat 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Kasım 2025.
    hurriyet.com.tr · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "ARŞİV ODASI: Sevgi Soysal, 1976". BBC News Türkçe. 9 Temmuz 2015. 11 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ocak 2022.
    arşiv · www.bbc.com · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Sevgi Soysal: "Hayatı sevdim. İnsanları sevdim. Ama yenildim..." - Roman Kahramanları". 19 Şubat 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Haziran 2020.
    romankahramanlari.com · erişim 29.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Sevgi Soysal” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

07

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 14 olayla ilk kayıt.

08

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
09

Buradan nereye?

aynı alan · edebiyat

Ara Güler

Gazetecifotoğrafçıyazar · 1928–2018

aynı alan · edebiyat

Ali Rıza Demircan

İlahiyatçılık ve yazarlık · d. 1945

aynı alan · edebiyat

Abdülhak Molla

Şair, hekim, hekim başı, maarif meclis başkanı · 1786–1854

Edebiyat alanındaki tüm profiller →