biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Sinema & TV
  3. Füruzan
Yazar, senarist ve Yönetmen · 1932–2024

Füruzan

Füruzan, çağdaş Türk edebiyatının en özgün ve güçlü kalemlerinden biridir. Toplumun ezilmiş, kenarda kalmış 'küçük insanlarını', göçmenleri ve kadınları derin bir duyarlılıkla ele alan yazar, Türk edebiyatında Sait Faik Hikâye Armağanı'nı kazanan ilk kadın yaz...

Hayat çizgisi 11 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Kayıt yok1983–2024
193219802024
Eğitim Önemli eserler İlk üretimler Önemli eserler İlk üretimler Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Füruzan doğum adı ile Feruze Çerçi (29 Ekim 1932, İstanbul – 11 Şubat 2024, İstanbul), Türk yazar, senarist ve yönetmen.

Çağdaş Türk edebiyatının önemli isimlerinden birisidir. Türk öykücülüğünde genellikle "küçük insanlar" diye adlandırılan toplumun ezilmiş, hakkı yenmiş, duyarlıklı iç dünyaları keşfedilmemiş insanlarını yazmıştır. Öykünün yanı sıra şiirden, romana, gezi yazısından, denemeye ve çocuk edebiyatına kadar edebiyatın farklı türlerinde eserler vermiş, öykülerinin bazıları tiyatro sahnesine ve sinema perdesine taşınmıştır. 1970'li yıllarda en çok dikkat çeken üç kadın yazardan biri olarak Sevgi Soysal ve Adalet Ağaoğlu’yla birlikte anılır.

Yönettiği Benim Sinemalarım filmi, Türk sinema tarihinin en başarılı eserleri arasında sayılır. Kızı Aslı Selçuk filmin yardımcı yönetmenliğinde yer almıştır.

02

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1932

    Doğum ve Erken Yıllar

    1932 yılında dünyaya geldi.

    Eğitim tek kaynak
  2. 1947

    Türkiye tarihine 68'liler olarak geçmiş, devrim ve isyancı bir kuşak olan 1947 doğumluların hikâyesini anlatan eser, geniş bir kitle tarafından sevildi, 1975'te Türk Dil Kurumu Roman Ödülü'nü aldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  3. 1950

    1950'li yıllarda tiyatrocu olmaya karar verdi.

    Önemli eserler tek kaynak
  4. 1956

    İlk öyküsü Olumsuz Hikâye, 1956’da Seçilmiş Hikâyeler Dergisi’nde yayımlandı.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1958

    4 Temmuz 1958'de karikatürist Turhan Selçuk ile evlendi.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1960

    Yazarlığının ilk dönemini “gençlik hevesi” olarak tanımlayan Füruzan, asıl eserlerini 1960'lı yıllarda vermeye başladı.

    İlk üretimler tek kaynak
  7. 1964

    1964-1972 arasında Dost, Yeni Dergi ve Papirüs'te yayınlanan öyküleriyle dikkat çekti.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1970

    1970'li yıllarda en çok dikkat çeken üç kadın yazardan biri olarak Sevgi Soysal ve Adalet Ağaoğlu’yla birlikte anılır.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1971

    Parasız Yatılı'yı Kuşatma (1971) ve Benim Sinemalarım (1973) adlı öykü kitapları izledi.

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 1972

    İlk kitabı Parasız Yatılı ile 1972 Sait Faik Hikâye Armağanı'nı kazanınca ünlendi.

    Önemli eserler tek kaynak
  11. 1974

    1974'te ilk romanı Kırkyedililer 'i yayımladı.

    İlk üretimler tek kaynak
  12. 1975

    1975 yılında Alman Akademik Değişim Servisi (D.A.A.D.) adlı bir sanatçı programı kapsamında davet edildiği Berlin'de bir yıl kaldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  13. 1977

    Röportajlarını Yeni Konuklar adlı kitabında topladı (1977).

    Önemli eserler tek kaynak
  14. 1981

    Ah Güzel İstanbul öyküsünden uyarlanan aynı isimdeki filmde 1981'de Ömer Kavur ile birlikte senaryo çalışması yaptı.

    Önemli eserler tek kaynak
  15. 1982

    Dokuz Çağdaş Türk Öykücüsü (1982) adlı antolojisini ve Türkiye Çocukları (1979) adlı çocuk kitabını da Berlin'de hazırladı.

    Önemli eserler tek kaynak
03

Hayat hikâyesi

01Hayatı

29 Ekim 1932'de İstanbul'da doğdu. Babasını küçük yaşta kaybetti. Yalova ve İstanbul'un değişik okullarında ilköğretimini tamamladı. Ailesinin kısıtlı ekonomik imkanları nedeniyle ortaokula gidemedi.

1950'li yıllarda tiyatrocu olmaya karar verdi. Bir süre Küçük Sahne’de bulundu. Uzun bir süre resim ile ilgili çalışmalar yaptıktan sonra tamamen edebiyatla ilgilenmeye karar vererek çalışmalarını bu alana yöneltti. İlk öyküsü Olumsuz Hikâye, 1956’da Seçilmiş Hikâyeler Dergisi’nde yayımlandı. 1956’dan 1958'e dek öykülerini Türk Dili, Yenilik ve Pazar Postası’nda yayımladı. 4 Temmuz 1958'de karikatürist Turhan Selçuk ile evlendi. Boşanma ile sona eren bu evliliğinden kızı Aslı dünyaya geldi. Eserlerinde sadece Füruzan adını kullandı. Parasız Yatılı ile Sait Faik Hikâye Armağını'nı aldığında törene eşi Turhan Selçuk'la birlikte katıldı.

Yazarlığının ilk dönemini “gençlik hevesi” olarak tanımlayan Füruzan, asıl eserlerini 1960'lı yıllarda vermeye başladı. 1964-1972 arasında Dost, Yeni Dergi ve Papirüs'te yayınlanan öyküleriyle dikkat çekti.

İlk kitabı Parasız Yatılı ile 1972 Sait Faik Hikâye Armağanı'nı kazanınca ünlendi. Bu ödülü kazanan ilk kadın yazar ünvanını aldı. Parasız Yatılı'yı Kuşatma (1971) ve Benim Sinemalarım (1973) adlı öykü kitapları izledi. Öykülerinde kötü yola düşmüş kadın ve kızların, çöküş sürecindeki burjuva ailelerin, yeni yaşama koşullarından bunalan, yurt özlemi çeken göçmenlerin, yoksulluk içinde yaşama savaşı veren, tek silahları sevgi olan yalnız kalmış kadınların, çocukların dramlarına sevecen bir bakışla eğildi. Benim Sinemalarım kitabının ardından öyküye 9 yıl ara verdi.

1974'te ilk romanı Kırkyedililer 'i yayımladı. Türkiye tarihine 68'liler olarak geçmiş, devrim ve isyancı bir kuşak olan 1947 doğumluların hikâyesini anlatan eser, geniş bir kitle tarafından sevildi, 1975'te Türk Dil Kurumu Roman Ödülü'nü aldı.

1975 yılında Alman Akademik Değişim Servisi (D.A.A.D.) adlı bir sanatçı programı kapsamında davet edildiği Berlin'de bir yıl kaldı. Bu şehirde Türk işçilerle röportajlar yaptı. Röportajlarını Yeni Konuklar adlı kitabında topladı (1977). Dokuz Çağdaş Türk Öykücüsü (1982) adlı antolojisini ve Türkiye Çocukları (1979) adlı çocuk kitabını da Berlin'de hazırladı. Füruzan, daha sonraki yıllarda da göçmen ve gurbetçi işçi sorunları üzerinde durmuştur. 1988'de yayımlanan, belge niteliğinde bir kitap olan Ev Sahipleri 'nde Almanya'nın önde gelen aydınları ve konuk işçileriyle konuşmalar yaptı. 1988'de yayımlanan ikinci romanı Berlin'in Nar Çiçeği 'nde de Almanya'daki göçmenlerin hayatını işledi.

Ah Güzel İstanbul öyküsünden uyarlanan aynı isimdeki filmde 1981'de Ömer Kavur ile birlikte senaryo çalışması yaptı. Film, hiçbir filmin birinciliğe değer görülmediği Antalya Altın Portakal Film Festivalinde ikincilik ödülü aldı.

1982'de yayımladığı Gecenin Öteki Yüzü kitabında yer alan ve kitapla aynı adı taşıyan öykü, 1986'da TRT tarafından dizi olarak çekildi. Dizi, TRT ve Modern Gazeteciler Kurumu tarafından en iyi dizi olarak seçildi. Bütün çekimlerde sette bulunan Füruzan, bu deneyimden sonra kendisi de yönetmenlik yapmaya karar verdi. 1988-1989'da "Benim Sinemalarım" adlı öyküsünü senaryolaştırarak çevre tasarımcısı Gülsün Karamustafa ile birlikte aynı adla sinema filmi olarak çekti. Film, uluslararası festivallerde büyük ilgi gördü.

Yazar, Redife'ye Güzelleme, Kış Gelmeden ve Sevda Dolu Bir Yaz adlı öykülerini ise oyunlaştırmıştır. "Kış Gelmeden" ve "Sevda Dolu Bir Yaz" Ankara Devlet Tiyatroları tarafından sahnelendi.

1991'de Lodoslar Kenti adlı ilk ve tek şiir kitabını yayımladı.

Kariyeri boyunca hiç soyadı kullanmamasını şu şekilde açıkladı:

Bosna Savaşı esnasında Balkanlar'ı kapsayan yolculuğunun izlenimlerini İşte Bizim Rumeli (1994) ve yeni baskısı Balkan Yolcusu (1996) kitaplarında paylaştı.

Yapıtları başta Almanca olmak üzere İtalyanca, İngilizce, Fransızca, Boşnakça, Bulgarca, Farsça gibi çeşitli dillere çevrilmiştir.

2006 yılında Ankara Öykü Günleri Onur Ödülü alan yazar, 2008 yılında 27. İstanbul Kitap Fuarı'nın Onur yazarı olarak seçilmiş ve hakkında Füruzan Diye Bir Öykü adlı kitap hazırlanmıştır. 11 Şubat 2024'te doğum yeri İstanbul'da doğal nedenlerden 91 yaşında öldü. Cenazesi 16 Şubat 2024'te Zincirlikuyu Camii'nden kaldırılarak Zincirlikuyu Mezarlığı'nda toprağa verildi.

02Eserleri
  • Parasız Yatılı (1971, Bilgi)
  • Kuşatma (1972, Bilgi)
  • Benim Sinemalarım (1973, Bilgi)
  • Gecenin Öteki Yüzü (1982, Adam)
  • Gül Mevsimidir (1985, Can)
  • Yedi Öykü (1992, Gendaş)
  • Sevda Dolu Bir Yaz (1999, YKY)
  • Toplu Öyküler (2004, YKY)
  • Haraç (2008, Notos)
  • Yaz Geldi - Seçme Öyküler (2009, YKY)
  • Kırk Yedi'liler (1974, Bilgi)
  • Berlin'in Nar Çiçeği (1988, Can)
  • Kırk Yedi'liler 40 Yaşında (2014, YKY)
  • Yeni Konuklar (1977, Bilgi)
  • Ev Sahipleri (1981)
  • İşte Bizim Rumeli (1994, Can)
  • Balkan Yolcusu (1996, YKY)
  • Redife'ye Güzelleme (1981, Bilgi)
  • Kış Gelmeden (1997)
  • Lodoslar Kenti (1991, Can)
  • Die Kinder Der Türkei (1979, Türkiye Çocukları)
03Ödülleri
  • 1972 - Sait Faik Hikâye Armağanı (Parasız Yatılı adlı öyküsüyle),
  • 1975 - Türk Dil Kurumu Roman Ödülü (47’liler adlı romanı ile),
  • 2023 - Erdal Öz Edebiyat Ödülü
04

Üretimleri

1971 · ESER Parasız Yatılı , Bilgi)

Parasız Yatılı , Bilgi)

eser
1972 · ESER Kuşatma , Bilgi)

Kuşatma , Bilgi)

eser
1973 · ESER Benim Sinemalarım , Bilgi)

Benim Sinemalarım , Bilgi)

eser
1974 · ESER Kırk Yedi'liler , Bilgi)

Kırk Yedi'liler , Bilgi)

eser
1977 · ESER Yeni Konuklar , Bilgi)

Yeni Konuklar , Bilgi)

eser
1979 · ESER Die Kinder Der Türkei , Türkiye Çocuklar...

Die Kinder Der Türkei , Türkiye Çocukları)

eser
1981 · ESER Ev Sahipleri

Ev Sahipleri

eser
1981 · ESER Redife'ye Güzelleme , Bilgi)

Redife'ye Güzelleme , Bilgi)

eser

Diğer eserler

1982Gecenin Öteki Yüzü , Adam)Eser tek kaynak
1985Gül Mevsimidir , Can)Eser tek kaynak
1988Berlin'in Nar Çiçeği , Can)Eser tek kaynak
1991Lodoslar Kenti , Can)Eser tek kaynak
1992Yedi Öykü , Gendaş)Eser tek kaynak
1994İşte Bizim Rumeli , Can)Eser tek kaynak
1996Balkan Yolcusu , YKY)Eser tek kaynak
1997Kış GelmedenEser tek kaynak
1999Sevda Dolu Bir Yaz , YKY)Eser tek kaynak
2004Toplu Öyküler , YKY)Eser tek kaynak
2008Haraç , Notos)Eser tek kaynak
2009Yaz Geldi - Seçme Öyküler , YKY)Eser tek kaynak
2014Kırk Yedi'liler 40 Yaşında , YKY)Eser tek kaynak
05

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Füruzan Muallim Naci Mehmet Rıfat Ilgaz Şeref Hanım Alev Alatlı Füruzan Tekil
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Füruzan kendi hikâyesinde anılıyor Muallim Naci

    “Naci, Füruzan (1886) ve Sünbüle (1890) adlı iki şiir kitabı daha yayımladı.”

  • Füruzan kendi hikâyesinde anılıyor Mehmet Rıfat Ilgaz

    “Tarz olarak da yine bu dönemde, Adalet Ağaoğlu, Füruzan ve Oğuz Atay gibi yazarlarda görüldüğü üzere, modernist edebiyatın ortaya çıkmaya başlamasına rağmen, o Toplumcu Gerçekçi an...”

  • Füruzan kendi hikâyesinde anılıyor Şeref Hanım

    “Dildeki dag-i füruzanım ile eğlenirim Geceler kendi çerağanım ile eğlenirim Ederim ziver-i aguş-ı hayalim yâri Daima hidmet-i mihmanım ile eğlenirim Söyletip çektiğini şuh-i cefa...”

  • Füruzan kendi hikâyesinde anılıyor Alev Alatlı

    “Oyun yazarı Musahipzade Celal, annesi Füruzan Hanım'ın büyük amcasıdır.”

  • Füruzan kendi hikâyesinde anılıyor Füruzan Tekil
06

Kaynaklar

11kaynak kaydı
10farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
15zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Füruzan
    tr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Doğan Hızlan, Füruzan Diye Bir Öykü, Hürriyet Gazetesi, 3 Kasım 2008". 27 Eylül 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2013.
    hurriyet.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Burcu Şafak, Füruzan Öykülerinden Anne-Kız İlişkisi, Bilkent Üniversitesi Ekonomi ve Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Mart 2007" (PDF). 14 Aralık 2010 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi:...
    arşiv · www.thesis.bilkent.edu.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Semiha Şentürk, Sessizliğe Ses Veren Yazar, Milliyet, 4 Kasım 2008". 4 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2013.
    kitap.milliyet.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Nüfus kütüğü". Milliyet. 14 Temmuz 1958. s. 3.
    erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Füruzan, Türkiyeli Kadın Yazarlar veritabanı, Erişim tarihi:25.09.2013". 28 Eylül 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2013.
    arşiv · tr.writersofturkey.net · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Darüşşafaka cemiyeti 11 Haziran 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Erişim tarihi: 31 Mayıs 2016
    darussafaka.org · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Gonca Özmen, Bir Deniz Feneri Olarak Füruzan, Kitap Zamanı, Sayı 34". 27 Eylül 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2013.
    arşiv · kitapzamani.zaman.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Füruzan'a Onur Ödülü, Milliyet Gazetesi, 23.06.2006". 1 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2013.
    milliyet.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "İstanbul Kitap Fuarı'nın Onur Yazarı Füruzan, Milliyet Gazetesi, 21.06.2013". 20 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2013.
    sanat.milliyet.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Füruzan hayatını kaybetti". Cumhuriyet. 15 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Şubat 2024.
    cumhuriyet.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Füruzan” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

07

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.

08

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
09

Buradan nereye?

aynı alan · sinema & tv

Hüsnü Cantürk

Yönetmen, senarist ve Yapımcı · 1907–1979

aynı alan · sinema & tv

Ömer Gürkan Şimşek

Senarist ve Yönetmen · d. 1982

aynı alan · sinema & tv

Yetkin Dikinciler

Sinema, dizi ve Tiyatro Oyuncusu / Seslendirme Sanatçısı · d. 1969

Sinema & TV alanındaki tüm profiller →