Kısaca kimdir?
Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.
Abdülhak Molla (d. 1786 – ö.19 Mayıs 1854), Osmanlı şair ve hekim.
II. Mahmut ve I. Abdülmecit devirlerinde hekimbaşı olarak görev yapmış; Osmanlı tıbbına bazı yenilikleri getirmeye önayak olmuştur. Salgın hastalıklara karşı karantina uygulama, zorunlu çiçek aşısı getirdiği yeniliklerdendir.
Diplomat Müverrih Hayrullah Efendi'nin babası; Abdülhâlik Nasuhi Bey, Abdülhak Hamit Bey ve Mihrinnisâ Hanım’ın dedesidir.
Hayat çizgisi
Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.
-
1821
Mahmut’un yakınlarından Halet Bey aleyhinde konuştukları gerekçesiyle 1821’de ağabeyi ile birlikte Keşan’a sürüldü.
Önemli eserler tek kaynak -
1833
1833’de hekimbaşı ve Mekteb-i Tıbbiyye-i Adliyye-i Şahane nazırı oldu; ağabeyini tıp eğitiminde yaptığı yenilikleri destekledi.
Eğitim tek kaynak -
1838
1838 yılında “Meclis-i Tahaffuz-ı Ula” (Yüksek Karantina Meclisi) sıfatıyla salgın hastalıklara karşı karantina teşkilâtını geliştirip yaygınlaştırmış, çiçek aşısı uygulamasını da mecburi hale getirmişti.
Önemli eserler tek kaynak -
1845
1845’te hekimbaşılığı görevinden ayrıldı.
Önemli eserler tek kaynak -
1847
1847’de Maarif Meclisi başkanlığına ve üçüncü defa hekimbaşılığa tayin edildi.
Önemli eserler tek kaynak -
1852
1852 senesinde de “Reis-ül-ülema” unvanını aldı.
Önemli eserler tek kaynak -
1854
1786 – ö.19 Mayıs 1854), Osmanlı şair ve hekim.
Önemli eserler tek kaynak -
1864
Vefat ve Mirası
1864 yılında aramızdan ayrıldı.
Miras tek kaynak -
1867
Ağabeyi Mustafa Behçet Efendi ile hazırladıkları ancak yarım kalan "Hezar Esrar" adlı eseri oğlu Hayrullah Efendi tarafından tamamlanıp 1867'de yayımlandı.
Önemli eserler tek kaynak
Hayat hikâyesi
01Yaşamı
1786 yılında İstanbul'da dünyaya geldi. Divan-ı Hümayûn kâtiplerinden şairliği ile de tanınan Mehmed Emin Şükûhî Efendi'dir. Ağabeyi, Osmanlı hekimbaşılarından Mustafa Behçet Efendi idi.
Ağabeyi ile birlikte Süleymaniye medresesinde tıp öğrenimi gördü. Eski sarayda hekimlik yaptı. II. Mahmut’un yakınlarından Halet Bey aleyhinde konuştukları gerekçesiyle 1821’de ağabeyi ile birlikte Keşan’a sürüldü. Bir yıl kadar sonra affedilip geri döndüklerinde yeni saray’da hekim oldu. 1833’de hekimbaşı ve Mekteb-i Tıbbiyye-i Adliyye-i Şahane nazırı oldu; ağabeyini tıp eğitiminde yaptığı yenilikleri destekledi. Padişahtan özel izin alarak anatomi dersinin kadavra üzerinde görülmesini sağladı.
1838 yılında “Meclis-i Tahaffuz-ı Ula” (Yüksek Karantina Meclisi) sıfatıyla salgın hastalıklara karşı karantina teşkilâtını geliştirip yaygınlaştırmış, çiçek aşısı uygulamasını da mecburi hale getirmişti. Ağabeyinin ölümünden sonra Bebek’teki Hekimbaşı yalısına yerleşen Abülhak Molla, ölümüne kadar orada yaşadı.
1845’te hekimbaşılığı görevinden ayrıldı. 1847’de Maarif Meclisi başkanlığına ve üçüncü defa hekimbaşılığa tayin edildi. 1852 senesinde de “Reis-ül-ülema” unvanını aldı. Bu unvan, Rumeli kazaskerlerinin en eskisine verilirdi. Ertesi sene altmış yedi yaşında iken İstanbul’da Bebek semtinde hayatını yitirdi. Sultan Abdülmecit’in iradesi ile Sultan II. Mahmud Türbesi’nin bahçesine defnedildi. Sonradan devrin pek çok devlet adamı, şair ve bilim adamının defnolunacağı bu türbeye defnedilen ilk kişi oldu.
Ağabeyi Mustafa Behçet Efendi ile hazırladıkları ancak yarım kalan "Hezar Esrar" adlı eseri oğlu Hayrullah Efendi tarafından tamamlanıp 1867'de yayımlandı. Abdülhak Molla, şiir ve tarihle de uğraşmıştı.
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Abdülhak Molla hayat hikâyesinde anıyor Mustafa Behçet Efendi
“Ağabeyi, Osmanlı hekimbaşılarından Mustafa Behçet Efendi idi.”
Kaynaklar
-
K·01Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesiVikipedi - Abdülhak Mollatr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026
NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.
Kaynağa git ↗ -
K·02Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı"Hasan Yüksek, 19. Yüzyıl Osmanlı Tarihçiliği, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir, Temmuz 2006". 6 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Hazi...arşiv · www.belgeler.com · erişim 26.09.2026
NotSayfa dipnotundan doğrulandı.
Kaynağa git ↗
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Abdülhak Molla” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Kaynak yeniden tarandı
Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.
-
Profil oluşturuldu
2 kaynak ve 9 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.