biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Bilim & Akademi
  3. Salih Zeki
Matematikçi, astronom ve Bilim Tarihçisi · 1864–1921

Salih Zeki

Osmanlı-Türk bilim dünyasının en önemli isimlerinden biri olan Salih Zeki, modern matematiğin ve bilim tarihçiliğinin Türkiye'deki kurucu figürlerindendir. Özellikle İslam dünyasının bilimsel mirasını gün yüzüne çıkaran çalışmaları ve Öklid dışı geometri gibi...

Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
186418901921
İlk üretimler Eğitim Önemli eserler Miras Öğretmenlik Miras
01

Kısaca kimdir?

1864 yılında İstanbul'da doğan Salih Zeki, küçük yaşta anne ve babasını kaybederek zorlu bir çocukluk geçirdi. Darüşşafaka'ya 1874 yılında girmesi, hayatının dönüm noktası oldu. Burada Mehmet Nadir Bey'in dikkatini çeken Zeki, matematik alanındaki üstün yeteneğiyle öne çıktı. 1882'de okulunu birincilikle bitirdikten sonra, 1884'te devlet tarafından Paris'e gönderilerek Politeknik Yüksekokulu'nda elektrik mühendisliği eğitimi aldı.

02

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1864

    Doğumu

    İstanbul'da dünyaya geldi.

    İlk üretimler kaynak eşleşmedi
  2. 1874

    Darüşşafaka'ya Giriş

    Yetimler için eğitim veren Darüşşafaka'ya kaydoldu.

    Eğitim kaynak eşleşmedi
  3. 1882

    Darüşşafaka'dan Mezuniyet

    Okulunu birincilikle bitirdi ve memuriyet hayatına başladı.

    Eğitim kaynak eşleşmedi
  4. 1884

    Paris Eğitimi

    Politeknik Yüksekokulu'nda elektrik mühendisliği eğitimi için Paris'e gitti.

    Eğitim kaynak eşleşmedi
  5. 1889

    İlk Bilim Tarihi Makalesi

    Hint Rakamları Üzerine Bir Rapor adlı makalesini yayımladı.

    Önemli eserler kaynak eşleşmedi
  6. 1901

    Halide Edip ile Evlilik

    Öğrencisi Halide Edip ile evlendi.

    Miras kaynak eşleşmedi
  7. 1910

    Mekteb-i Sultani Müdürlüğü

    Galatasaray Lisesi'ne müdür olarak atandı.

    Öğretmenlik kaynak eşleşmedi
  8. 1913

    Darülfünun Rektörlüğü

    Darülfünun-ı Osmanî'nin rektörü oldu.

    Öğretmenlik kaynak eşleşmedi
  9. 1921

    Vefatı

    2 Temmuz 1921'de İstanbul'da vefat etti.

    Miras kaynak eşleşmedi
03

Hayat hikâyesi

03.1Kariyeri ve Yükseliş Dönemi

1887'de İstanbul'a döndükten sonra mühendislik görevlerinin yanı sıra Mekteb-i Mülkiye ve Darüşşafaka'da dersler verdi. Bilim tarihi üzerine yoğunlaşan Salih Zeki, 1889'da ilk bilim tarihi makalesini yayımladı. 1910'da Mekteb-i Sultani müdürlüğüne getirildi ve 1913'te Darülfünun-ı Osmanî'nin rektörü oldu. Bu dönemde Henri Poincare gibi düşünürlerin eserlerini Türkçeye kazandırarak bilim felsefesinin ülkede tanınmasına öncülük etti.

03.2Zorlu Yıllar ve Dönüm Noktaları

Salih Zeki'nin hayatı, hem kişisel hem de siyasi çalkantılarla geçti. Halide Edip ile olan evliliği ve ardından gelen ayrılık süreci, dönemin basınına da yansıyan tartışmalara konu oldu. 31 Mart Ayaklanması gibi siyasi olayların gölgesinde, akademik görevlerini sürdürmeye çalıştı. 1920 yılında yaşadığı ruhsal bunalım ve ardından gelen sağlık sorunları, onun 1921'deki vefatına kadar süren zorlu bir dönemi beraberinde getirdi.

03.3Bilimsel Mirası ve Etkisi

Salih Zeki, Türkiye'de modern matematiğin ve bilim tarihçiliğinin temellerini atan isimdir. 'Asar-ı Bakiye' adlı eseri, İslam dünyasının matematiksel mirasını belgeleyen en önemli çalışmalardan biridir. Ayrıca, Öklid dışı geometriler, sanal sayılar ve sayılar teorisi gibi o dönem için oldukça ileri olan konuları konferansları ve kitapları aracılığıyla Türk bilim dünyasına kazandırmıştır.

04

Üretimleri

04.1Kitapları 6 kitap · kapaklı raf
6 kitap 1892 → 1913 · 21 yıl

Künyeler Vikipedi maddesindeki eser listesinden ayrıştırıldı. Kapağı bulunamayan kitaplar künyesinden dizildi.

05

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Salih Zeki Mehmet Nadir Bey Hakan Balamir Aydın Köksal Halide Edib Adıvar Philipp Schwartz Erkan Petekkaya Ulvi Alacakaptan Ahmet Malik Sayar
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Salih Zeki hayat hikâyesinde anıyor Mehmet Nadir Bey

    “Burada Mehmet Nadir Bey'in dikkatini çeken Zeki, matematik alanındaki üstün yeteneğiyle öne çıktı.”

  • Salih Zeki kendi hikâyesinde anılıyor Hakan Balamir

    “Asker babası Salih Zeki Tavacıoğlu uzun yıllar görev yeri Giresun'da çalışmıştır.”

  • Salih Zeki kendi hikâyesinde anılıyor Aydın Köksal

    “Kazandığı ödüller şunlardır: • 1960: Salih Zeki Matematik Ödülü: Galatasaray Lisesi’nden.”

  • Salih Zeki kendi hikâyesinde anılıyor Halide Edib Adıvar

    “Mezuniyetinin ardından matematik öğretmeni Salih Zeki Bey ile evlendi ve bu evlilikten iki oğlu oldu.”

  • Salih Zeki kendi hikâyesinde anılıyor Philipp Schwartz

    “Schwartz, 6 Temmuz 1933 günü Mehmet Rüştü Uzel, Albert Malche ve Salih Zeki ile görüşmüş; Reşit Galip'in başkanlığında yapılan toplantıya da katılmıştır.”

  • Salih Zeki kendi hikâyesinde anılıyor Erkan Petekkaya

    “Günümüzde ise, 15 Temmuz Darbe Girişimi'ni konu alan, 15 Temmuz 2026 tarihinde TRT 1'de yayınlanmaya başlayan Asırlık Gece adlı yapımda Salih Zeki Çolak karakterini canlandırmaktad...”

  • Salih Zeki kendi hikâyesinde anılıyor Ulvi Alacakaptan

    “• 1999 - Melodik Coplama • 1999 - Ağzınıza Laik • 1999 - Çaladaktilo • 1998 - Ulvî Şeyler • 1997 - Zehir Zemberek • 2021 - Hayat'ta Oynamam Ulvi Alacakaptan • 2018 - Mahzar Neye Ma...”

  • Salih Zeki kendi hikâyesinde anılıyor Ahmet Malik Sayar

    “1892 yılında İstanbul'da, Osmanlı'nın önemli matematikçilerinden Salih Zeki Bey'in oğlu olarak doğdu.”

06

Kaynaklar

0kaynak kaydı
0farklı yayıncı
0ansiklopedi maddesi
9zaman çizelgesi olayı

Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

07

Ne değişti?

  1. Profil oluşturuldu

    0 kaynak ve 9 olayla ilk kayıt.

08

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
09

Buradan nereye?

Bilim & Akademi alanındaki tüm profiller →