biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Edebiyat & Siyaset
  3. Halide Edib Adıvar
Yazar, akademisyen ve Siyasetçi · 1884–1964

Halide Edib Adıvar

Halide Edib Adıvar, Türk edebiyatının gerçekçi roman geleneğinin öncülerinden, Millî Mücadele'nin sembol isimlerinden yazar, akademisyen ve siyasetçidir. Kurtuluş Savaşı'nda cephede görev alarak 'Halide Onbaşı' unvanını kazanmış, hem kalemi hem de hitabetiyle...

Hayat çizgisi 11 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
188419201964
İlk üretimler Önemli eserler Eğitim İlk üretimler Önemli eserler İlk üretimler Önemli eserler İlk üretimler Öğretmenlik İlk üretimler Miras
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Halide Edib, 1884 yılında İstanbul Beşiktaş'ta doğdu. Babası Mehmet Edip Bey'in teşvikiyle evde özel dersler alarak yetişti ve Üsküdar Amerikan Kız Koleji'ne girdi. Buradan lisans derecesi alan ilk Müslüman kadın oldu. Kolej yıllarında çevirdiği Jacob Abbott'un 'Ana' kitabı nedeniyle II. Abdülhamit tarafından Şefkat Nişanı ile ödüllendirildi. Mezuniyetinin ardından matematik öğretmeni Salih Zeki Bey ile evlendi ve bu evlilikten iki oğlu oldu. II. Meşrutiyet'in ilanı (1908), onun hayatında bir dönüm noktası oldu; Tanin gazetesinde kadın hakları üzerine yazılar yazmaya başladı. Eşinin ikinci bir evlilik kararı alması üzerine 1910 yılında boşanarak edebi kariyerine tek başına devam etti.

02

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1884

    Doğumu

    İstanbul Beşiktaş'ta dünyaya geldi.

    İlk üretimler tek kaynak
  2. 1899

    Şefkat Nişanı

    Jacob Abbott'tan yaptığı 'Ana' çevirisiyle II. Abdülhamit tarafından Şefkat Nişanı ile ödüllendirildi.

    Önemli eserler tek kaynak
  3. 1901

    Kolej Mezuniyeti

    Üsküdar Amerikan Kız Koleji'nden lisans derecesi alan ilk Müslüman kadın oldu.

    Eğitim tek kaynak
  4. 1908

    Yazın Hayatına Giriş

    Tanin gazetesinde kadın hakları üzerine ilk yazılarını yayımlamaya başladı.

    İlk üretimler tek kaynak
  5. 1910

    Boşanma ve Bağımsızlık

    Eşi Salih Zeki Bey'den boşanarak edebi çalışmalarına kendi adıyla devam etti.

    İlk üretimler tek kaynak
  6. 1917

    İkinci Evlilik

    Doktor Adnan Adıvar ile evlendi.

    İlk üretimler tek kaynak
  7. 1919

    Sultanahmet Mitingi

    İzmir'in işgalini protesto etmek için Sultanahmet'te tarihi ve coşkulu bir nutuk verdi.

    İlk üretimler tek kaynak
  8. 1920

    İdam Kararı ve Ankara'ya Kaçış

    İngiliz işgali altındaki İstanbul'dan kaçarak Ankara'daki Millî Mücadele'ye katıldı; hakkında idam fermanı çıkarıldı.

    İlk üretimler tek kaynak
  9. 1920

    Anadolu Ajansı'nın Kuruluşu

    Yunus Nadi ile birlikte Anadolu Ajansı'nın kurulmasında öncü rol oynadı.

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 1921

    Cephe Görevi ve Onbaşılık

    Sakarya Savaşı sırasında cephe karargahında görev alarak onbaşı rütbesini aldı.

    İlk üretimler tek kaynak
  11. 1923

    Ateşten Gömlek'in Basılması

    Kurtuluş Savaşı'nın ilk ve en önemli romanlarından biri olan Ateşten Gömlek kitap olarak basıldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  12. 1926

    Yurt Dışı Sürgün Dönemi

    Siyasi fikir ayrılıkları nedeniyle eşiyle birlikte Türkiye'den ayrılarak 14 yıl sürecek yurt dışı yaşamına başladı.

    İlk üretimler tek kaynak
  13. 1936

    Sinekli Bakkal'ın İngilizce Basımı

    En ünlü eseri Sinekli Bakkal, ilk olarak Londra'da 'The Daughter of the Clown' adıyla yayımlandı.

    Önemli eserler tek kaynak
  14. 1939

    Yurda Dönüş

    14 yıllık sürgünün ardından Türkiye'ye döndü.

    İlk üretimler tek kaynak
  15. 1940

    Akademik Kariyer

    İstanbul Üniversitesi İngiliz Filolojisi Kürsüsü'nü kurdu ve başkanlığını üstlendi.

    Öğretmenlik tek kaynak
  16. 1950

    Milletvekilliği

    Demokrat Parti listesinden İzmir milletvekili seçilerek TBMM'ye girdi.

    İlk üretimler tek kaynak
  17. 1964

    Vefatı

    9 Ocak 1964'te İstanbul'da böbrek yetmezliği nedeniyle vefat etti.

    Miras tek kaynak
03

Hayat hikâyesi

01Millî Mücadele, Hitabet ve Cephe Yılları

Balkan Savaşları döneminde kadın örgütlenmelerinde aktif rol alan Halide Edib, Türk Ocağı çevresindeki aydınlarla tanışarak Turancılık ve milliyetçilik fikirlerini benimsedi. İzmir'in işgali üzerine İstanbul'da düzenlenen tarihi mitinglerde, özellikle Sultanahmet Mitingi'nde yaptığı coşkulu konuşmalarla halkı direnişe çağırdı. İşgal kuvvetleri tarafından hakkında idam kararı çıkarılınca, eşi Dr. Adnan Adıvar ile birlikte Ankara'ya kaçarak Millî Mücadele'ye katıldı. Ankara'da Anadolu Ajansı'nın kurulmasında öncülük etti, cephede onbaşı ve başçavuş rütbeleriyle görev yaptı. Savaşın acılarını ve kahramanlıklarını bizzat gözlemleyerek 'Ateşten Gömlek' ve 'Vurun Kahpeye' gibi Türk edebiyatının mihenk taşı niteliğindeki eserlerini bu dönemde kaleme aldı.

02Sürgün Yılları, Uluslararası Konferanslar ve Dönüş

Cumhuriyet'in ilanından sonra yeni yönetimle yaşanan siyasi fikir ayrılıkları ve eşi Adnan Adıvar'ın muhalif partide yer alması nedeniyle çift, Türkiye'den ayrılarak uzun yıllar İngiltere ve Fransa'da yaşadı. Bu 14 yıllık sürgün döneminde Halide Edib, Sorbonne, Columbia, Yale ve Hindistan'daki üniversitelerde Türkiye ve Doğu-Batı ilişkileri üzerine konferanslar verdi. En ünlü eseri 'Sinekli Bakkal'ı ilk olarak İngilizce ('The Daughter of the Clown') olarak yayımladı. 1939'da yurda döndükten sonra İstanbul Üniversitesi İngiliz Filolojisi Kürsüsü'nü kurdu ve yönetti. 1950-1954 yılları arasında ise TBMM'de milletvekili olarak görev yaptı.

03Sanat Anlayışı, Edebi Çizgisi ve Mirası

Halide Edib, eserlerinde kadın psikolojisini, eğitilmiş kadının toplumdaki yerini ve toplumsal dönüşümün sancılarını gerçekçi bir üslupla ele almıştır. Romanları, Türk toplumunun geçirdiği evrimi ve Doğu-Batı sentezini yansıtan birer ayna niteliğindedir. Sade dili, güçlü kadın karakterleri ve toplumsal gözlem yeteneğiyle Cumhuriyet dönemi Türk romanının kurucuları arasında yer alır. Eserleri defalarca sinemaya ve televizyona uyarlanmış, popüler kültürde de önemli bir figür olarak yaşatılmıştır. 9 Ocak 1964'te vefat eden yazar, arkasında hem edebi hem de bağımsızlık mücadelesiyle örülü eşsiz bir miras bırakmıştır.

04Kitapları 28 kitap · kapaklı raf
28 kitap 1909 → 1963 · 54 yıl

Künyeler Vikipedi maddesindeki eser listesinden ayrıştırıldı. Kapak görselleri Open Library kaynaklıdır; hakları yayınevlerine aittir. Kapağı bulunamayan kitaplar künyesinden dizildi.

04

Üretimleri

1899 · ÖDÜL Şefkat Nişanı

Şefkat Nişanı

Edebi Çeviri Başarısı

Ana (Jacob Abbott çevirisi)

1916 · TIYATRO Kenan Çobanları

Kenan Çobanları

Yazar / Libretist

3 perdelik opera libretosu

1923 · ÖDÜL İstiklal Madalyası

İstiklal Madalyası

Savaş Yararlılık Ödülü
1943 · ÖDÜL CHP Sanat Mükafatı (Birincilik Ödülü)

CHP Sanat Mükafatı (Birincilik Ödülü)

Roman

Sinekli Bakkal

1945 · TIYATRO Maske ve Ruh

Maske ve Ruh

Yazar

Oyun

05

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Halide Edib Adıvar Adnan Adıvar Hülya Koçyiğit
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Halide Edib Adıvar hayat hikâyesinde anıyor Adnan Adıvar

    “Adnan Adıvar ile birlikte Ankara'ya kaçarak Millî Mücadele'ye katıldı.”

  • Halide Edib Adıvar kendi hikâyesinde anılıyor Hülya Koçyiğit

    “Hülya Koçyiğit, yerli romanların sinemaya uyarlanması için çok çaba sarf etmiş ve Kerime Nadir, Muazzez Tahsin Berkand, Esat Mahmut Karakurt, Halide Edib Adıvar ve Peride Celal gib...”

06

Kaynaklar

11kaynak kaydı
11farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
17zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Halide Edib Adıvar
    tr.wikipedia.org · erişim 26.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "TBMM Albümü 1. Cilt (1920-1950)" (PDF). TBMM Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü. 6 Şubat 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF).
    www5.tbmm.gov.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Süvari, Serdar. "Halide Edib Adıvar". serdarsuvari.com. 28 Eylül 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Temmuz 2009.
    arşiv · serdarsuvari.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Kâzım Öztürk. TÜRK PARLAMENTO TARİHİ TBMM - IX. DÖNEM 1950 - 1954 VII. CİLT (PDF). s. 555. 12 Ekim 2022 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ekim 2022.
    arşiv · acikerisim.tbmm.gov.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Halide'nin Yahudi babası". Şalom Gazetesi. 15 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Eylül 2025.
    arşiv · www.salom.com.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Kılıç, Ahmet Şükrü (20 Temmuz 2025). "Halide Edib Yahudi kökenli miydi? - Ahmet Şükrü Kılıç". Kafe Kulis. 13 Ekim 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Eylül 2025.
    kafekulis.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Mor Salkımlı Ev Özeti". edebiyet.tc. 28 Ekim 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Şubat 2009.
    arşiv · www.edebiyat.tc · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Erdoğdu, Teyfur. "Üsküdar Amerikan Kız Koleji'nin Kısa Tarihi" (PDF). ktp.isam.org.tr. Üsküdar Belediyesi Üsküdar Sempozyumu (23-25 Mayıs 2003) Bildiri Kitapçığı. 30 Haziran 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. E...
    arşiv · ktp.isam.org.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Halide Edip Adivar". absoluteastronomy.com (İngilizce). 7 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Kasım 2010.
    absoluteastronomy.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Halide Edib Hayatı ve Resimleri". tarihduragi.com. 30 Aralık 2016. 30 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Aralık 2016.
    tarihduragi.com · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Aytemiz, Beyhan Uygun. "Halide Edib-Adıvar ve Feminist Yazın" (PDF). Bilkent Üniversitesi. 28 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 2 Kasım 2010.
    thesis.bilkent.edu.tr · erişim 26.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Halide Edib Adıvar” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

07

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 17 olayla ilk kayıt.

08

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
09

Buradan nereye?

aynı alan · edebiyat & siyaset

Fuat Şükrü Dilbilen

Siyasetçi ve Şair · 1875–1943

aynı alan · edebiyat & siyaset

Abdullah Sabri Karter

Bürokrat, siyasetçi ve Yazar · 1867–1939

Edebiyat & Siyaset alanındaki tüm profiller →