Kısaca kimdir?
Mustafa Fâzıl Paşa (Osmanlıca: مصطفى فاضل پاشا, romanize: Muṣṭafâ Fâżil Pâşâ; 1829, Kahire - 1875, İstanbul), Mısırlı prens ve Türk siyaset adamıdır.
Kavalalı Mehmet Ali Paşa’nın torunudur. Osmanlı Devleti’nde Maliye Nazırlığı, Maarif Nazırlığı yapmış bir devlet adamıdır. Ağabeyi İsmail Paşa’nın çalışmaları sonucu Osmanlı Sultanı Abdülaziz’in bir fermanı ile Mısır yönetimindeki haklarından mahrum edildi. Ülke dışına sürgün edilip yaşamını bir süre Paris’te sürdüren Mustafa Fâzıl Paşa, bu dönemde Jön Türkler’in hamiliğini ve başkanlığını yaptı; Namık Kemal, Ziya Paşa, Ali Suavi gibi aydınların Avrupa’ya gelip yayın yaparak düşüncelerini yaymasına öncülük etti. Hayatı boyunca çeşitli bilimsel ve kültürel faaliyetlere destek oldu. 1867'de Abdülaziz’e yazdığı “Padişahların sarayına en güç giren şey doğruluktur.” diye başlayan mektubu çok ünlüdür.
İstanbul'a dönüşü
—İstanbul'a dönüşü
Padişah Abdülaziz’in Haziran 1867’de başlayan Avrupa seyahati üzerine Jön Türkler, Fransız hükümetinin baskısıyla ülkeden ayrılmış; bir kısmı Londra’ya giderek Muhbir Gazetesi’ni Ali Suavi yönetiminde “Muhbir, doğru söylemenin yasak olmadığı bir memleket bulur, yine çıkar" sloganıyla 31 Ağustos 1867'de yayımlamaya başlamışlardı. Fâzıl Paşa ise padişahı Haziran 1867'de Toulon limanında karşıladı, ona kendisini affettirip İstanbul'a dönmesi için izin verilmesini sağladı. Eylül 1867'de İstanbul'a doğru yola çıktı. 1869'da ikinci kez Mecâlis-i Aliye'de görevlendirildi; 1870'te ikinci kez Maliye Nazırı oldu. Hükûmette görevler almasına karşın Avrupa'daki Jön Türkler'i desteklemeye devam etti.
1874'te sadrazamlığa getirilen Hüseyin Avni Paşa ile anlaşmazlığa düşen Mustafa Fâzıl Paşa, siyasi yaşamdan çekildi. 1875 yılında Beyazıt’taki konağında hayatını kaybetti. Vasiyeti üzerine Eyüp'te, Mihrişah Valide Sultan İmareti bahçesine defnedildi.
Mustafa Fâzıl Paşa · diğer bölümler
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Mustafa Fâzıl Paşa hayat hikâyesinde anıyor Ali Suavi
“Ülke dışına sürgün edilip yaşamını bir süre Paris’te sürdüren Mustafa Fâzıl Paşa, bu dönemde Jön Türkler’in hamiliğini ve başkanlığını yaptı; Namık Kemal, Ziya Paşa, Ali Suavi gibi...”
-
Mustafa Fâzıl Paşa hayat hikâyesinde anıyor Ebüzziya Tevfik
“1863 yılında Naima Tarihini altı cilt halinde bastırması, Şinasi'nin ölümünden sonra (1871) Tasvir-i Efkar matbaasını satın alıp Namık Kemal ve Ebüzziya Tevfik'e hediye etmesi, Kla...”
-
Mustafa Fâzıl Paşa hayat hikâyesinde anıyor Hüseyin Avni Paşa
“1874'te sadrazamlığa getirilen Hüseyin Avni Paşa ile anlaşmazlığa düşen Mustafa Fâzıl Paşa, siyasi yaşamdan çekildi.”
-
Mustafa Fâzıl Paşa hayat hikâyesinde anıyor İsmail Paşa
“Ağabeyi İsmail Paşa’nın çalışmaları sonucu Osmanlı Sultanı Abdülaziz’in bir fermanı ile Mısır yönetimindeki haklarından mahrum edildi.”
-
Mustafa Fâzıl Paşa hayat hikâyesinde anıyor Kavalalı İbrahim Paşa
“1829 yılında Kahire’de Mısır’ın ikinci hidivi Kavalalı İbrahim Paşa’nın oğlu olarak dünyaya geldi.”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.