Merve Kavakcı

Kavakcı, Sakarya doğumlu Gürcü asıllı İslam hukuku profesörü Yusuf Ziya Kavakçı ile Ispartalı Alman dili ve edebiyatı uzmanı Gülseren Gülhan Kavakcı'nın kızı olarak 19 Ağustos 1968'de Ankara'da doğdu. Babası, 1970'li yıllarda Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi dekanıydı. Anne ve babası 1974 yılından sonra üniversitelerde ilk başörtüsü eylemi yapanlar arasında anılmaktadır. Başörtüsünden dolayı üniversitede tepki çeken annesi Atatürk Üniversitesi'ndeki görevinden istifa etti. Babası ise yetkisini keyfi kullandığı gerekçesiyle görevinden alındı ve 1982'de üniversiteden istifa etti. Daha sonra ABD'ye yerleşen babası, şu anda Islamic Association of North Texas'da [Islamic Association of North Texas [en]] görev yapmaktadır. Merve Kavakcı'nın çocukluğu Erzurum'da geçti. TED Ankara Koleji'ni bitirdikten sonra Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesine girdi. Burada iki yıl okuduktan sonra baş örtüsü yasağı nedeniyle okuldan ayrıldı. Daha sonra ABD'ye giderek Texas Üniversitesi'nde Bilgisayar Mühendisliği eğitimi aldı. Üniversite birinci sınıftayken Ürdün asıllı ABD vatandaşı Ali Ahmad Abushanab ile evlendi. ABD vatandaşlığını evliliği dolayısıyla kazandığını belirtti, ancak vatandaşlığı bu şekilde kazandığının doğru olmadığı iddia edildi. Bu evliliğinden Fatma Gülham ve Meryem Ali isminde iki kızı oldu. Eşinden 17 Haziran 1993'te ayrıldı, ayrılma gerekçesi olarak eşinin Türk düşmanlığı yaptığını iddia etti. Eşinden ayrıldıktan sonra Türkiye'ye döndü, siyasi hayatına başladı. 29 Ekim 1999'da Sivaslı iş adamı Bekir Lütfü Yıldırım ile evlendi. 2005 yılında şiddetli geçimsizlik nedeniyle ayrıldılar. Temmuz 2010'da Adalet Partisi milletvekillerinden Nadir Latif İslam'ın oğlu doktor Cihangir İslam ile üçüncü evliliğini yaptı. Kavakcı'nın Harvard Üniversitesi'nden kamu yönetimi yüksek lisansı ve Howard Üniversitesi'nden siyasal bilim doktorası var.

ABD'den Türkiye'ye döndükten sonra, 1994 yılında Refah Partisi'ne katıldı ve kadın kollarında çalıştı. Refah Partisi'nin kapatılmasından sonra 18 Nisan 1999 seçimlerinde Fazilet Partisi İstanbul milletvekili olarak seçimlere katıldı, İstanbul milletvekili olarak seçildi. 2 Mayıs 1999'da, Yüksek Seçim Kurulu'ndan mazbatasını alan, Kavakcı 21. Dönem 1. Yasama yılı birinci birleşime katıldığı sırada DSP'li milletvekilleri tarafından protesto edildi. Yoğun protesto nedeniyle and içme törenini yapamadan meclis salonunu terk etti.

Türkiye'nin Houston Başkonsolosluğu'nun ABD Dallas Göç ve Vatandaşlık Bürosundan temin ettiği belgelere göre 2 Mayıs 1992 tarihinde Green Card'a hak kazandığı, 5 Mart 1999 tarihinde ise yemin ederek ABD vatandaşlığına geçtiği İsmail Cem tarafından açıklandı.

13 Mayıs 1999'da Bakanlar Kurulu kararnamesi ile Türk makamlarının iznini almadan Amerikan vatandaşlığına geçtiği gerekçesiyle Türk vatandaşlığından çıkartıldı. Bu gerekçeyle de milletvekilliği düşürüldü. Karar, anayasa hukukçuları açısından tartışma konusu oldu. Anayasa hukukçusu Kemal Gözler, seçilmiş bir kişinin seçildikten sonra vatandaşlığının düşürülmesi halinin anayasada ve kanunlarda öngörülmediğini belirtti.

Kavakcı, vatandaşlıktan çıkartılma kararı alındıktan sonra, haklarını tekrar elde etmek için Danıştaya başvuruda bulundu. Ağustos 1999'da DGM cumhuriyet başsavcısı Nuh Mete Yüksel, milletvekili dokunulmazlığının kaldırılması için fezlekeyi TBMM Adalet bakanlığına gönderdi. Başbakanlıkça ve adalet bakanlığınca dokunulmazlığının kaldırılması kabul edildi. Ancak vatandaş olmayan birinin dokunulmazlığının da olmayacağı tartışmaları yapıldı.

13 Ekim 1999'da yurt dışına çıkış yasağı konuldu ve Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığı, 18 Ekim 1999 gecesi, Kavakçı'nın evinde arama yaptı. Yüksel, bu arama ve yapılış biçiminin usulsüz yapıldığı gerekçesiyle eleştirildi ve uyarı cezası aldı.

Fazilet Partisi'nin kapatılması istemiyle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nca Anayasa Mahkemesi'ne 4 Haziran 1999'da açılan davadaki iddianamede, Recai Kutan olmak üzere Fazilet Partisinin tüm yöneticilerinin Kavakcı'nın, hem mecliste türbanlı olarak yemin edebileceğinin hem de çalışmalarına türbanlı olarak katılabileceğinin propagandasını yaptığı söylenmektedir. Ayrıca Nazlı Ilıcak'ın çeşitli televizyon programlarında yaptığı yorumlarla, kendisinin bunun için özel olarak seçildiğini söylediği iddia edilmektedir.

Ek iddianamede, 26 Aralık 1997 tarihinde ABD'nin Chicago kentinde, ABD merkezli Filistin İslami Birliği (IAP) tarafından düzenlenen konferansta yaptığı konuşma Anadolu Ajansı bülteninden alınmış konuşma metninden bir kısım bulunmaktadır. Bu konuşmada: ...Bizim dava çalışmamızda, erkeklerinkine paralel şekilde, yukarıdan aşağıya bir hiyerarşjk model kurduk. Her şehirde merkezdekiyle aynı yapılanma var. Bir kişi, seçimden sorumlu. Başka birisi eğitimden, halkla ilişkilerden, mali işlerden. Her şehirde 11 departman var. Ve her şehirde mahallelerde, kasabalarda, cihat yapmak için Hizb-i Refah pozisyonları mevcut. Ve her mahallede sokak ve apartman temsilcileri var, dolayısıyla apartman apartman çalışarak, Hizb-i Refah kadınlar insanları davaya çağırıyor... IAP’nin seçkin üyeleri, 21. yüzyıla girerken, sonunda şunu söylemek isterim ki, Dünya müslümanları olarak amacımız, yüzyıllar önce olduğu gibi. Kur’anda belirtildiği gibi olmalıdır.... dediği iddia edilmektedir.

Ek iddianamede bu konuşma metni ile beraber 1996 yılında Kuzey Amerika İslami Birliği kongresinde yaptığı konuşma metninden bir kısım da yer almaktadır. Bu konuşmada ise; ....Bu da ibadet ve cihat anlamına gelmektedir. (salondan tekbir sesleri) Hizb-i Refah Kadınlar komisyonu olarak, davamızda yukarıdan aşağı hiyerarşik bir sistem kullandık. Erkeklerinki gibi bir karargahımız var. Onlarla paralel çalışmalar yürüttük. Kuşkusuz daima Başbakanımız Necmettin Erbakan'ın kumandası altında olduk. Kapı kapı ev ev propaganda çalışmasında, karargahta raporlar aldık. Refahı kabul eden islamı de kabul etmiştir.... dediği belirtilmektedir.

Gerçekleştirilmek istenen hedefler bakımından Kavakcı'nın konuşmalarının, Fazilet Partisi'nin Refah Partisi'nin devamı olduğunun iddiaları karşılık partinin savunması: Fazilet Partisi Milletvekili Merve Kavakcı'nın kapatılan Refah Partisi'nin de bir üyesi olması ne anayasal ne de yasal anlamda bu iki parti arasında bir devamlılık ilişkisi olduğunu gösterir. Bir partinin hangi hallerde kapatılmış bir partinin devamı sayılacağını yukarıda açıklamıştık, bu olayı o çerçevede düşünmeye hiçbir bakımdan imkân yoktur. Merve Kavakcı Partimizin sözcüsü veya yetkili bir organı yahut mercii, makamı da değildir. Bundan dolayı onun şu veya bu toplantıda konuştuklarının partimizi bağlaması da düşünülemez olmuştur. Bu iddialar ve savunmalar sonucunda Merve Kavakcı olayı ile birlikte diğer iddialar da değerlendirilerek, Fazilet Partisi Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 68

Merve Kavakçı'nın yakınlarının devlet kurumlarına yerleştirilmesi tepki çekti.

1999 genel seçimlerinden sonra milletvekili seçilen Kavakçı'nın yemin töreni sırasında milletvekillerinin protestosu sürerken dönemin başbakanı Bülent Ecevit kürsüden yaptığı konuşmada, "Türkiye'de hanımların giyim kuşamına, başörtüsüne özel yaşamlarında hiç kimse karışmıyor. Ancak burası hiç kimsenin özel yaşam mekanı değildir. Burası devletin en yüce kurumudur. Burada görev yapanlar, devletin kurallarına, geleneklerine uymak zorundadırlar. Burası devlete meydan okunacak yer değildir. Lütfen bu kadına haddini bildiriniz." dedi.

Dönemin cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, Kavakçı'nın meclisteki yemin törenine türbanlı olarak gelmesini olaydan kısa bir süre verdiği röportajda "provokasyon olduğunu, devletin dine alet edilmek istendiğini" söyleyerek eleştirdi.

Merve Kavakçı, 2004'te verdiği röportajda 1999 Türkiye genel seçimlerinde milletvekili adayı olmasına Recep Tayyip Erdoğan'ın, "Başörtülü olmamın siyasette zorluk yaratabileceğini, istismar edilebileceğini" söyleyerek sıcak bakmadığını söyledi.

1. KİTAP Başörtüsüz Demokrasi: Tarih İçinde Tarih Merve Kavakcı Başörtüsüz Demokrasi: Tarih İçinde Tarih
2. KİTAP Örtünün Altında Kalanlar Merve Kavakcı Örtünün Altında Kalanlar
3. KİTAP Siyasetin Oyunu Merve Kavakcı Siyasetin Oyunu
4. KİTAP Dünyanın Güzel İnsanları Merve Kavakcı Dünyanın Güzel İnsanları
5. KİTAP Batı'da Müslüman Olmak Merve Kavakcı Batı'da Müslüman Olmak
6. KİTAP International Relations in a Global Village: Changing Interdependencies (der) Merve Kavakcı International Relations in a Global Village: Changing Interdependencies (der)
7. KİTAP Headscarf Politics in Turkey: A Postcolonial Reading Merve Kavakcı Headscarf Politics in Turkey: A Postcolonial Reading

Künyeler Vikipedi maddesindeki eser listesinden ayrıştırıldı. Kapağı bulunamayan kitaplar künyesinden dizildi.