biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Kültür & Sanat
  3. İsmail Cem
Siyasetçi ve gazeteci · 1940–2007

İsmail Cem

İsmail Cem (15 Şubat 1940, İstanbul - 24 Ocak 2007, İstanbul), Türk siyasetçi ve gazeteci. 1997 ile 2002 yılları arasında Türkiye Dışişleri Bakanı olarak görev yaptı. Abdi İpekçi ile kuzenlerdir.

Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Kayıt yok1998–2007
194019702007
Eğitim Önemli eserler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

İsmail Cem (15 Şubat 1940, İstanbul - 24 Ocak 2007, İstanbul), Türk siyasetçi ve gazeteci. 1997 ile 2002 yılları arasında Türkiye Dışişleri Bakanı olarak görev yaptı. Abdi İpekçi ile kuzenlerdir.

02

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1940

    Doğum ve Erken Yıllar

    1940 yılında dünyaya geldi.

    Eğitim tek kaynak
  2. 1959

    1959 yılında Robert Lisesinden, 1962 yılında Lozan Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun oldu.

    Eğitim tek kaynak
  3. 1964

    1964'ten 1969'a değin Cumhuriyet gazetesinde çeşitli konularda incelemeleri yayımlandı, 1964-66 yılları arasında bu gazetenin yazı işleri müdürlüğünü yaptı.

    Önemli eserler tek kaynak
  4. 1971

    1971-1974 arasında Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS) İstanbul Şubesi Başkanlığını yürüttü.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1974

    CHP-MSP koalisyon hükûmeti döneminde TRT Genel Müdürlüğü görevinde bulundu (1974-1975).

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1975

    1975'te Ercan Arıklı ve Kadri Kayabal ile birlikte Politika gazetesini kurdu ve bu gazetenin hem başyazarlığını hem yayın yönetmenliğini yaptı.

    Önemli eserler tek kaynak
  7. 1985

    1985'te Halkçı Parti (HP) ile Sosyal Demokrasi Partisi'nin (SODEP) birleşmesiyle kurulan Sosyaldemokrat Halkçı Parti'nin (SHP) Merkez Karar ve Yönetim Kurulunda görev aldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1987

    Partinin Haziran 1987'de yapılan 3.

    Önemli eserler tek kaynak
  9. 1988

    25-26 Haziran 1988'de yapılan SHP II.

    Önemli eserler tek kaynak
  10. 1989

    AKPM Sosyalist Grubu Başkanvekilliğine seçildi (1989-91), (1993-95).

    Önemli eserler tek kaynak
  11. 1991

    1991'de Paris Siyasal Bilgiler Enstitüsünde siyaset sosyolojisi dalında yüksek lisans yaptı.

    Önemli eserler tek kaynak
  12. 1992

    1992'de Deniz Baykal ile birlikte SHP'den ayrılarak Cumhuriyet Halk Partisi'nin (CHP) yeniden oluşumunda önemli rol oynayan Cem, 1993 cumhurbaşkanlığı seçimine CHP adayı olarak katıldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  13. 1995

    7 Temmuz 1995'te 50.

    Önemli eserler tek kaynak
  14. 1996

    DSP TBMM Grup Yönetim Kurulu üyeliğine seçildi (1996).

    Önemli eserler tek kaynak
  15. 1997

    1997 ile 2002 yılları arasında Türkiye Dışişleri Bakanı olarak görev yaptı.

    Önemli eserler tek kaynak
03

Hayat hikâyesi

01Gençliği ve gazetecilik kariyeri

1959 yılında Robert Lisesinden, 1962 yılında Lozan Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun oldu. Ertesi yıl Milliyet'te gazeteciliğe başladı. 1964'ten 1969'a değin Cumhuriyet gazetesinde çeşitli konularda incelemeleri yayımlandı, 1964-66 yılları arasında bu gazetenin yazı işleri müdürlüğünü yaptı. 1971-1974 arasında Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS) İstanbul Şubesi Başkanlığını yürüttü.

CHP-MSP koalisyon hükûmeti döneminde TRT Genel Müdürlüğü görevinde bulundu (1974-1975). Bu görevde TRT toplumsal, siyasi, kültürel ve eğitimsel yayınlara ağırlık verdi, klasik edebiyat eserlerinin dizi uyarlamalarını yayımlamaya başladı ve ilk canlı mevlit yayınını gerçekleştirdi. I. Milliyetçi Cephe hükûmetince genel müdürlükten alınması ve Danıştay'ın yürütmeyi durdurma kararına karşın görevine iade edilmemesi iktidarla muhalefet arasında uzun süren tartışmalara yol açtı. 1975'te Ercan Arıklı ve Kadri Kayabal ile birlikte Politika gazetesini kurdu ve bu gazetenin hem başyazarlığını hem yayın yönetmenliğini yaptı. 1991'de Paris Siyasal Bilgiler Enstitüsünde siyaset sosyolojisi dalında yüksek lisans yaptı.

02Siyasi yaşamı

1985'te Halkçı Parti (HP) ile Sosyal Demokrasi Partisi'nin (SODEP) birleşmesiyle kurulan Sosyaldemokrat Halkçı Parti'nin (SHP) Merkez Karar ve Yönetim Kurulunda görev aldı. Partinin Haziran 1987'de yapılan 3. Olağanüstü Kongresi'nde de Parti Meclisine ve Merkez Yürütme Kurulu üyeliğine seçildi. 1987 genel seçimlerinde SHP listesinden İstanbul milletvekili seçildi. Parti içinde Deniz Baykal'la birlikte "Yeni Sol" denen grupta yer aldı, bu dönemde yazdıklarıyla Anadolu Solu'nun teorisyeni olarak öne çıkarıldı. 25-26 Haziran 1988'de yapılan SHP II. Kurultayı'nda genel başkanlık yarışına girdiği Erdal İnönü'ye yenildi. 1991 genel seçimlerinde yine SHP listesinden İstanbul milletvekili seçildi.

1992'de Deniz Baykal ile birlikte SHP'den ayrılarak Cumhuriyet Halk Partisi'nin (CHP) yeniden oluşumunda önemli rol oynayan Cem, 1993 cumhurbaşkanlığı seçimine CHP adayı olarak katıldı. 7 Temmuz 1995'te 50. Hükûmet'te Ercan Karakaş'tan boşalan Kültür Bakanlığı görevini üstlendi (24 Haziran 1995-5 Ekim 1995).

Zamanla Deniz Baykal'ın çekirdek kadrosundan uzaklaşan Cem, yine de beklenmedik bir kararla 1995 genel seçimleri öncesinde CHP'den istifa ederek Demokratik Sol Parti'ye (DSP) geçti; bu partiden Kayseri milletvekili seçildi. DSP TBMM Grup Yönetim Kurulu üyeliğine seçildi (1996). 30 Haziran 1997 tarihinde kurulan 55. Hükûmette Dışişleri Bakanlığı görevine atandı, bakanlık görevini 56. ve 57. hükûmetlerde de sürdürdü. Bakanlığı döneminde özellikle Avrupa Birliği (AB)-Türkiye ilişkilerine yoğunlaşan Cem, Türkiye'nin Aralık 1999'da AB adayı olmasında ve Yunanistan ile ilişkilerin düzeltilmesinde etkili rol oynadı. Türkiye'nin AB üyelik süreciyle ilgili politikaları genel olarak başarılı kabul edildi ve birçok kişinin dikkatini çekti. Rahşan Affı'na destek verdi, 21 Aralık 2000'de yapılan oylamada kabul oyu verdi.

11 Temmuz 2002'de, Başbakan ve DSP Genel Başkanı Bülent Ecevit'in bozulan sağlığı ve buna bağlı olarak hem hükûmetin hem de hükûmetin en büyük ortağı olan DSP'nin kan kaybettiğini düşünerek hükûmet ve Demokratik Sol Parti'nin artık işlevini yitirdiği gerekçesiyle dışişleri bakanlığı görevinden ve DSP'den istifa etti. Kısa süre sonra Zeki Eker, Hüsamettin Özkan ve Kemal Derviş ile birlikte Yeni Türkiye Partisi'nin (YTP) kuruluşuna katıldı ve bu partinin genel başkanlığına getirildi (22 Temmuz 2002). YTP'nin beklenen ilgiyi görememesi üzerine, Deniz Baykal'ın çağrısıyla 2004 yılının Ekim ayında YTP'nin Cumhuriyet Halk Partisi'ne katılma kararı alındı. Bu karar üzerine genel başkanlık görevi de sona eren Cem, CHP'nin 29-30 Ocak 2005 tarihlerinde yapılan 13. Olağanüstü Kurultayı'nda Parti Meclisi üyeliğine seçildi. Bu görevi dışında Bilim ve Kültür Platformu Başkanı ve genel başkan başdanışmanı olarak görev yaptı.

İsmail Cem, Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en uzun süre görev yapan (1997-2002) dördüncü dışişleri bakanıdır. 18 ve 19. dönem İstanbul, 20 ve 21. dönem Kayseri milletvekilliği yaptı. Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi (AKPM) ve Batı Avrupa Birliği (BAB) Asamblesi üyeliklerine seçildi (1987-1996). AKPM Sosyalist Grubu Başkanvekilliğine seçildi (1989-91), (1993-95). AKPM ve BAB Asamblesi Türk Parlamenter Grubu Başkanlığına seçildi (1996). Avrupa Medya Enstitüsü Danışma Kurulu üyeliği yaptı.

Elçin Cem ile evli olan İsmail Cem, İpek ve Kerim adlarında iki çocuk babasıydı.

03Ölümü

İsmail Cem, 26 Aralık 2006'da akciğer kanseri tedavisi için yatırıldığı İstanbul Cerrahi Hastanesinde 15 Ocak'tan itibaren enfeksiyon nedeniyle yoğun bakıma alınarak antibiyotik tedavisi görmeye başlamıştı. İsmail Cem, 24 Ocak 2007 saat 09.50'de öldü. Cenazesine aynı dönem çalıştığı meslektaşı Yunanistan eski Dışişleri Bakanı Yorgo Papandreu da katılmış, Zincirlikuyu Mezarlığı'ndaki kabrine çiçek ve toprak atmıştır. Yorgo Papandreu 9 Ekim 2009 tarihli Türkiye ziyareti kapsamında iki ülke (Türkiye-Yunanistan) arasında dostluğu başlattığı için İsmail Cem'in mezarına zeytin dalı getirdi.

2010 yılında Antalya Büyükşehir Belediyesi ve Antalya Kültür Sanat Vakfı (AKSAV) tarafından İsmail Cem Televizyon Ödülleri düzenlenmeye başlandı.

04Yayımlanmış Eserleri 18 kitap · kapaklı raf
15 kitap 1970 → 2008 · 38 yıl

Hakkında yazılanlar

Künyeler Vikipedi maddesindeki eser listesinden ayrıştırıldı. Kapağı bulunamayan kitaplar künyesinden dizildi.

05Ödülleri
  • İsmail Cem, Türk-Yunan dostluğuna yaptığı katkılardan ötürü, Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgo Papandreu ile birlikte 2000 yılında, merkezi New York'ta bulunan Doğu-Batı Enstitüsünce "Yılın Devlet Adamı Ödülü"ne layık görüldü.
  • Ekovitrin dergisince verilen 'Yılın Starları' ödülleri kapsamında, 2002 yılında "Yılın Bakanı" seçildi.
  • Türkiye'ye yaptığı başarılı hizmetlerden ötürü Türk Kalp Vakfı tarafından "Sakıp Sabancı İyi Kalp Ödülü"ne layık görüldü.
  • Merkezi İsviçre'de bulunan Dünya Ekonomi Forumu'nca hazırlanan "Rüya Hükûmeti"nde İsmail Cem de "en başarılı 4 dış politikacıdan biri" sıfatıyla yer aldı.
  • Türkiye ve Yunanistan arasındaki barışa katkılarından dolayı İzmir Gazeteciler Cemiyetince 1999 Şehit Gazeteci Hasan Tahsin Gazetecilik Altın Heykel Yarışması, Prof. Dr. Ahmet Taner Kışlalı Büyük Jüri Özel Ödülü'ne layık görüldü.
04

Üretimleri

1970 · ESER Türkiye Üzerine (Araştırmalar) , Cem Yay...

Türkiye Üzerine (Araştırmalar) , Cem Yayınevi, Ankara

eser
1975 · ESER TRT'de 500 Gün

TRT'de 500 Gün

eser
1977 · ESER Mart (1674-, 2 cilt)

Mart (1674-, 2 cilt)

eser
1980 · ESER Siyaset Yazıları

Siyaset Yazıları

eser
1981 · ESER Geçiş Dönemi Türkiye'si

Geçiş Dönemi Türkiye'si

eser
1985 · ESER Mevsim

Mevsim

eser
1987 · ESER Engeller ve Çözümler

Engeller ve Çözümler

eser
ESER Yüzyılda Türkiye

Yüzyılda Türkiye

eser

Diğer eserler

—Türkiye'de Sosyal DemokrasiEser tek kaynak
05

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

İsmail Cem Ahmet Taner Kışlalı Erdal İnönü Sakıp Sabancı Mustafa Bülent Ecevit Ece Yörenç Halil Ergün Kerem Deren Mehmet İhsan İpekçi
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • İsmail Cem hayat hikâyesinde anıyor Ahmet Taner Kışlalı

    “Ahmet Taner Kışlalı Büyük Jüri Özel Ödülü'ne layık görüldü.”

  • İsmail Cem hayat hikâyesinde anıyor Erdal İnönü

    “Kurultayı'nda genel başkanlık yarışına girdiği Erdal İnönü'ye yenildi.”

  • İsmail Cem hayat hikâyesinde anıyor Sakıp Sabancı

    “• Türkiye'ye yaptığı başarılı hizmetlerden ötürü Türk Kalp Vakfı tarafından "Sakıp Sabancı İyi Kalp Ödülü"ne layık görüldü.”

  • İsmail Cem kendi hikâyesinde anılıyor Mustafa Bülent Ecevit

    “Özkan'ın DSP'den ve hükûmetten istifasını aralarında Dışişleri Bakanı İsmail Cem ve Muş milletvekili Zeki Eker'in de olduğu altısı bakan olmak üzere toplam 63 milletvekilinin istif...”

  • İsmail Cem kendi hikâyesinde anılıyor Ece Yörenç

    “• Kimler Geldi, Kimler Geçti, 2024-günümüz, Netflix • Si lo hubiera sabido, 2022 • Rüya, 2017, Show TV • Bu Şehir Arkandan Gelecek, 2017, atv • Cesur ve Güzel, 2016, Star TV • Kurt...”

  • İsmail Cem kendi hikâyesinde anılıyor Halil Ergün

    “Altın Koza Film Festivali • 2010 - İsmail Cem Televizyon Ödülleri • 2016 - 7.”

  • İsmail Cem kendi hikâyesinde anılıyor Kerem Deren

    “• Hamal - Yakında • El Turco - 2025 • Kurşun - 2019 • Cingöz Recai: Bir Efsanenin Dönüşü - 2017 • Tatlı İntikam - 2016 • 20 Dakika - 2013 • Uçurum - 2012 • Ezel - 2009 • Gece Gündü...”

  • İsmail Cem kendi hikâyesinde anılıyor Mehmet İhsan İpekçi

    “Gazeteci ve siyasetçi İsmail Cem'in babasıdır.”

06

Kaynaklar

11kaynak kaydı
8farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
15zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - İsmail Cem
    tr.wikipedia.org · erişim 28.09.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Milliyet - 21 Aralık 1963 - MİLLİYET GAZETE ARŞİVİ". gazetearsivi.milliyet.com.tr. 16 Ağustos 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi.
    arşiv · gazetearsivi.milliyet.com.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Milliyet - 18 Mayıs 1967 - MİLLİYET GAZETE ARŞİVİ". gazetearsivi.milliyet.com.tr. 31 Ekim 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi.
    arşiv · gazetearsivi.milliyet.com.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Milliyet - 20 Eylül 1970 - MİLLİYET GAZETE ARŞİVİ". gazetearsivi.milliyet.com.tr. 12 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi.
    arşiv · gazetearsivi.milliyet.com.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Orbituary:Ismail Cem". The Guardian. 2 Şubat 2007. 3 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ekim 2017.
    theguardian.com · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "TBMM Albümü 3. Cilt (1983-2010)" (PDF). TBMM Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü. 20 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Nisan 2022.
    www5.tbmm.gov.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Cem İpekçi, nasıl İsmail Cem oldu?". 21 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi.
    arşiv · m.haber7.com · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Suavi Aydın, Yüksel Taşkın (2014). 1960'tan Günümüze Türkiye Tarihi (2014 bas.). İstanbul: İletişim Yayınları. s. 258. ISBN 978-975-05-1462-3.
    erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Anadolu Solu". 20 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ekim 2011.
    arşiv · www.turkishreview.org · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  10. K·10
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Arşivlenmiş kopya". 22 Temmuz 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2022.
    gazetevatan.com · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  11. K·11
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "20 Aralık 2000, TBMM" (PDF). 15 Şubat 2023 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.
    arşiv · www5.tbmm.gov.tr · erişim 28.09.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “İsmail Cem” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

07

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    11 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.

08

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
09

Buradan nereye?

Kültür & Sanat alanındaki tüm profiller →