Mehmet Ulusoy (yönetmen)

Tiyatroya, Ayberk Çölok’un teşvikiyle orta öğrenimini sürdürdüğü Galatasaray Lisesi’nin tiyatro kolunda başladı. Kısa bir süre sonra Ulvi Uraz tiyatrosunda profesyonel oyunculuğa adım attı. İstanbul Belediye Konservatuvarı’nda Yıldız Kenter’in öğrencisi oldu. Daha sonra Sermet Çağan ve Muhsin Ertuğrul ile çalıştı.

1963’te Avrupa’ya gitti. Önce Paris’te, Roger Planchon’un yanında sonra Berlin’de, Berliner Ensemble’da stajyer oldu. Fransa’ya döndü ve Sorbonne Üniversitesi Tiyatro Enstitüsü’nde öğrenim gördü. Ardından üç yıl Milano’da, Piccolo Teatro ve La Scala Operası’nda sergilenen yapımlarda Giorgio Strehler’in asistanlığını üstlendi. Strehler ile birlikteliği onun hayatında bir dönüm noktası oldu ve sanatında derin etkiler bıraktı.

1968’de İstanbul’da Devrim İçin Hareket Tiyatrosu adlı topluluğu kurdu. Üç yıl boyunca köylerde, meydanlarda ve grevde olan fabrikalarda sokak tiyatrosu yaptı.

1971’de Paris’e yerleşti. Antoine Vitez ve Peter Brook’un yönettiği oyunlarda çeşitli roller üstlendi. Öte yandan, dünyanın dört bir yanından gelen oyuncularla birlikte Théatre de Liberté'yi (Özgürlük Tiyatrosu) kurdu.

1972’de Gérard Philippe de Saint-Denis tiyatrosunda, Nâzım Hikmet ve Aziz Nesin gibi yazarların ürünlerinden derleyerek sahnelediği Gelecekten Destanlar adlı oyun ile ilk yapım ve yönetimini gerçekleştirdi. Büyük beğeni toplaması üzerine oyun Fransa’yı, İtalya ve İsviçre’de çeşitli festivallerde temsil etti. Takip eden sene Nâzım Hikmet’in Sevdalı Bulut’unu sahneye uyarladı. Bu yapım başta Avignon Festivali ve Venedik Bienali olmak üzere Avrupa’nın çeşitli sahnelerinde 167 kez temsil edilerek büyük başarı kazandı. Ayrıca FR3 televizyon kanalında yayınlandı. “Özgürlük Tiyatrosu” kısa zamanda Fransız Kültür Bakanlığı'nın maddi desteğini alan en önemli bağımsız tiyatrolardan biri oldu.

1974'te Bertolt Brecht’in Kafkas Tebeşir Dairesi yorumu ve Karl Marx’ın Das Kapital’inden Yüksel Arslan ile beraber sahneye uyarladığı Buzlu Suların Bencil Hesaplarında adlı oyunları Avignon Festivali’ne taşıyarak ününü pekiştirdi.

Artık Fransa’da önde gelen gazeteleri baş sayfalarını ona ayırıyor, ansiklopediler ve tiyatro kuramı kitaplarında referans olarak gösteriliyor, adına kitaplar yazılıyor, hatta kimi kuramcılar tarafından Charlie Chaplin ve Buster Keaton gibi oyuncu-yönetmenler ile özdeşleştiriliyordu. (Denis Babelet, CNRS)

1975-76 senelerinde Sorbonne Üniversitesi’nde tiyatro öğretim üyeliği yaptı. 1979-80 arası Dostlar Tiyatrosu'nda çalıştı.

1980’de Nazım Hikmet’in şiirinden uyarladığı Benerci Kendini Niçin Öldürdü? ile Avignon Festivali’nin açılışını gerçekleştirdi. Oyun büyük başarı elde etti. Fransız ve Belçika televizyonları oyunu yayınladı. Fransa’da sağcılar tarafından “komünist” olarak damgalanmasına rağmen 80’lerde Fransa’nın en önde gelen sağcı gazete ve eleştirmenleri bile “...tiyatro izleyicisine hiçbir zaman bu kadar yakın olmadı.”, “...ideolojik fikirlerine katılmayabilirsiniz ancak şunu kabul etmek gerekir ki onun sahneye koyduğu oyun

1. 2004 Topor-Party Roland Topor - Antalya Devlet Tiyatrosu SAHNE · 1
2. 2003 Şeytanlar John Whiting - Ankara Devlet Tiyatrosu SAHNE · 2
3. 2001 Benerci Kendini Niçin Öldürdü? Nâzım Hikmet - İstanbul Devlet Tiyatrosu SAHNE · 3
4. 2000 Topor-Party Roland Topor SAHNE · 4
5. 1998 Güz Bitiminde Moliére Ya da Kibarlık Budalası Molière / Turgay Nar - İstanbul Şehir Tiyatrosu SAHNE · 5
6. 1998 RRR Jordan Plevnes SAHNE · 6
7. 1996 Simyacı Paulo Coelho - Dostlar Tiyatrosu SAHNE · 7
8. 1996 İnsanlar Köpek Balığı Olsaydı Bertolt Brecht SAHNE · 8
9. 1995 İçimdeki Çığlık Genco Erkal - Dostlar Tiyatrosu SAHNE · 9
10. 1995 Cambaz Ekvator Aimé Césaire SAHNE · 10
11. 1991 Ortadirek Yaşar Kemal SAHNE · 11
12. 1991 Sevdalı Bulut Nâzım Hikmet / Mehmet Ulusoy - Dostlar Tiyatrosu SAHNE · 12
13. 1989 Kongo'da Bir Sezon Aimé Césaire SAHNE · 13
14. 1987 Memleketimden İnsan Manzaraları Nâzım Hikmet SAHNE · 14
15. 1986 Prometeus Aiskilos SAHNE · 15
16. 1985 Yaşlı Adam ve Deniz Ernest Hemingway SAHNE · 16
17. 1983 Ölü Canlar Nicolas Gogol SAHNE · 17
18. 1982 Oyunlarla Yaşayanlar Oğuz Atay SAHNE · 18
19. 1981 Pantagruel Alain Enjary SAHNE · 19
20. 1980 Benerji Kendini Niçin Öldürdü? Nâzım Hikmet SAHNE · 20
21. 1979 Kafkas Tebeşir Dairesi Bertolt Brecht - Dostlar Tiyatrosu SAHNE · 21
22. 1979 Patronun Ölümü Dario Fo SAHNE · 22
23. 1977 Macbeth William Shakespeare SAHNE · 23
24. 1976 Bencil hesapların Buzlu Sularında Karl Marx'ın Das Kapital'inden uyarlama SAHNE · 24
25. 1975 Kafkas Tebeşir Dairesi Bertolt Brecht SAHNE · 25
26. 1974 Sevdalı Bulut Nâzım Hikmet SAHNE · 26
27. 1972 Gelecekten Destanlar Nâzım Hikmet SAHNE · 27

1. 1976 · FİLM Gloria Mundi / Tortura In Hell (Nikos Papatakis) Gloria Mundi / Tortura 1976 · In Hell (Nikos Papatakis)
2. 1983 · FİLM Le Marginal (Jacques Deray) Le Marginal (Jacques Deray) 1983
3. 1991 · FİLM Uzun İnce Bir Yol (Tunç Başaran) Uzun İnce Bir Yol (Tunç Başaran) 1991
4. 1993 · FİLM Kız Kulesi Aşıkları (İrfan Tözüm) Kız Kulesi Aşıkları (İrfan Tözüm) 1993
5. 1999 · FİLM Comme un poisson hors de l'eau (Hervé Hadmar) Comme un poisson hors de l'eau (Hervé Hadmar) 1999
6. 2001 · FİLM Odmazda Osveta (Jan Hintjens) Odmazda 2001 · Osveta (Jan Hintjens)

Liste Vikipedi maddesindeki filmografiden alındı. Görseli bulunamayanlar künyesinden dizildi.

1. 1985 · DİZİ Hôtel de police Hôtel de police 1985 · Dizi
2. 1996 · DİZİ Les Cordier, juge et flic Les Cordier, juge et flic 1996 · Dizi
3. 1999 · DİZİ Şükran Büfe Şükran Büfe 1999 · Dizi

Liste Vikipedi maddesindeki dizi listesinden alındı. Görseli bulunamayanlar künyesinden dizildi.