Aziz Nesin

Aziz Nesin, 20 Aralık 1915'te Heybeliada'da doğdu. Babası Abdülaziz Bey Giresun'un Şebinkarahisar ilçesine bağlı Gölve köyünden gelerek İstanbul'a yerleşti ve bahçıvanlık yaparak geçimini sağladı.

Annesi ise Ordu'nun Perşembe ilçesinin Anaç köyünde doğmuş, küçük yaşlarda deniz binbaşısı Salim Bey'e evlatlık verilmiş, 13 yaşındayken 35 yaşındaki Abdülaziz bey ile evlendirilmiştir.

Nesin çocukluğunda İstanbul işgalinde yaşadığını şöyle yazmıştı: "Koşuşanlar beni kamyonun altından çıkardılar. Polisler de geldi. Babam şoförü öldürecek bıraksalar...

Polisler anlatıyor babama: Dava edilemezmiş. Çünkü kamyon İngiliz işgal ordusunun kamyonuymuş. Şoför de bir Yunanlı... Bunları sonra düşündükçe anlıyorum ki, İstanbul yabancı çizmesi altındaymış."

Aziz Nesin, 1924'te Süleymaniye'deki adı daha sonra İstanbul 7. İlkokulu olarak değiştirilen Kanuni Sultan Süleyman İptidai Mektebi'nin 3. sınıfına girdi. Ortaokulu Çengelköy Askerî Ortaokulunda tamamladı. İki yıl Darüşşafaka Lisesinde okuduktan sonra, 1935'te Kuleli Askerî Lisesinden üçüncülükle, 1937'de Harp Okulundan ikincilikle istihkâm asteğmen rütbesiyle mezun oldu. 1939'da Fen Tatbikat Okulunu bitirdi. Bu dönemde bir yandan da Güzel Sanatlar Akademisi Süsleme Bölümüne devam etti. Bir röportajında ona bu eğitim hayatının "fikr-i takip" dedikleri şeyi getirdiğini belirtmiştir.

Aziz Nesin, Kara Harp Okulu'nu bitirmesinin ardından asteğmen rütbesiyle orduya katıldı. 1941'den başlayarak II. Dünya Savaşı yıllarında iki yıl Trakya'da çadırlı ordugâhta görev yaptı. 1942'de Erzurum Müstahkem Mevkii İstihkam Taburu Bölük Komutanlığı'na atandı ve bir bomba kazasında yaralandı. Erzincan'da depremde yıkılmış bir cephaneliğin boşaltılmasıyla görevlendirildi. 1944'te Ankara'da Harp Okulu'nda açılan ilk tank kursuna katıldı. Aynı yıl Zonguldak'ta uçaksavar top mevzileri yaptırmakla da görevlendirildi. Üsteğmen rütbesindeyken "görev ve yetkisini kötüye kullandığı" suçlamasıyla askerlikten uzaklaştırıldı.

Oğlu Ateş Nesin babasının köylülere ekmek dağıtması bahane olarak gösterilerek askerlikten atıldığını aktarmaktadır. Halk arasındaki yoksulluk, üniversite ve ordu mensupları arasında muhalefetin oluşmasına sebep olmuştur. Takma adlarla gazete ve dergilere şiir ve deneme yazıları gönderen Aziz Nesin, takma adlarla yazdığı deşifre olunca askerî istihbarat tarafından yakın takibe alınmıştır. Kars'taki bölüğünü tahliye sırasında yolda karşılaştığı köylülerin askerden erzak istemesi üzerine, askerin tayınlarının bir bölümünü köylülere dağıtır. Bunun üzerine açılan soruşturmayla askerî mahkemede alınan kararla ordudan atılır.

Aziz Nesin, iki kere evlenmiş, 1939 yılında Vedia Nesin ile yaptığı ilk evliliğinden Oya (d. 1940) ve Ateş Nesin (d. 1942) olmuştur. Çift 1948'de boşandı. Yusuf Ziya Ortaç’ın yönlendirmesiyle 1956 yılında Meral Çelen ile yaptığı ikinci evliliğinden ise Hüseyin Ali (d. 1956) ve Ahmet Nesin (d. 1957) adlarında iki çocuk sahibi daha olmuştur. Meral Çelen 29 Ekim 2024 tarihinde ölmüştür.

Gazeteci Zeynep Oral'ın Milliyet Sanat Dergisi için yaptığı röportajda, Aziz Nesin; mizahı, sanatçıyı ve sanatını şu şekilde tanımlamaktadır.

...Mizah deyince halk yararına işlevi olan görevci mizahı anladığımı baştan söylemeliyim... Beni mizah yazarlığına iten etken, o günkü ortamın koşullarıydı. Kısaca şunu söyleyeyim; genellikle yoksunluk ve yoksulluk yaşamından gelen bir kızgınlık, öfke, bir hınç alma biçimidir mizah... Her zorluk, her acı çeken ille de mizahçı olmaz elbet, ama bu ağır koşullar kişinin mizahçı yeteneğini geliştirir... Mizahçının yetişmesi için gerekli bireysel koşuldan da anlaşılacağı üzere, mizah, bir yıkıcılıktır. Mizahçı kırgınlıklarını, nefretini, kinini, öfkesini, hıncını, bilinçli bir biçimde gerçekten yıkılması gereken hedefe yöneltebilir ve mizah silahını halk yararına kullanabilirse, bir olumlu yıkıcı olur... Sınıfsal bilinci olan her yazar, ister istemez güdümlü olduğunu, kendi kendini güdümlediğini bilir. Sınıfsal bilince sahip bir yazarı, bir sanatçıyı güdümlü kılmak hiçbir politikacının hiçbir yönetmenin haddi değildir... Sanatın işlevi?... Bu konuda başkalarınınkine uymayan düşünceler içindeyim... Sanatçının kendini, kendi sınıfıyla özdeşleştirmesi koşuluyla, sanatın işlevi, sanatçının kendini dışlaması, varlaması, ortaya koyması demektir. Sınıfıyla özdeşleşmiş olduğundan, kendini anlatırken sınıfını anlatmış olur.

Askerlikten uzaklaştırılmasının ardından bir süre bakkallık, muhasiplik gibi işler yaptıktan sonra 1945 yılında Sedat Simavi'nin çıkardığı "Yedigün" dergisine girdi; daha sonra Karagöz gazetesinde de yapacağı gibi redaktörlük ve yazarlık yaptı. Aynı yıllarda profesyonel olarak oyun yazarlığı yaptı ve Tan gazetesinde köşe yazarlığına başladı. 4 Aralık 1946'da bir grup üniversite gencinin Tan gazetesini yakması üzerine, sekiz sayı süren, Cumartesi adlı haftalık magazin dergisini çıkarmaya girişti. Bu dergi denemesi de sonlanınca Vatan gazetesinde çalışmaya başladı. Aynı yıl, ilk bağımsız yapıtı olan Parti Kurmak ve Parti Vurmak adlı 16 sayfalık broşürü de yayınlanmıştı.

1946'da Sabahattin Ali ile birlikte Marko Paşa mizah gazetesini çıkardı ve büyük ses getirdi. Dergi dönemin politikacılarını ve tiplemelerini sözünü esirgemeden eleştirmeyi bilmiş, tüm baskıların ve defalarca kapatılmasının getirdiği zor koşullara karşın hedeflediği satış rakamlarına ulaşmıştır. Ancak davalar ve suçlamalar dergi yazarlarına epeyi zor dönemler yaşatmıştır. Nitekim yeni adlarla sürdürmeye çalıştıkları "Markopaşa" ekolünün hararetle eleştirdiği Amerikan yardımının Türkiye üzerindeki emellerine değindiği henüz yayınlanmamış olan "Nereye Gidiyoruz?" adlı yazısı nedeniyle; 12 Ağustos 1947'de 10 ay ağır hapis ve 3 ay 10 gün de Bursa'da "emniyet-i umumiye nezareti" altında bulundurulma cezasına çarptırıldı. Yazılarının bulunduğu bazı gazete ve dergileri illegal ya da masraflı olduğu için meslektaşlarıyla birlikte sattı.

Bu yıllarda yazar Kerim Sadi ile ortak bir ev tutarlar. Kerim Sadi'nin ismi Aziz Nesin'in Bir Sürgünün Anıları kitabında sık sık geçmektedir. Aziz Nesin bu eserinde Sadi'nin entelektüel birikimini teslim etmekle birlikte kişiliğini fazlasıyla eleştirmiştir. Nesin'in trajikomik Bursa anılarına göre Kerim Sadi bencil ve kendini beğenmiş bir kişidir.

İkinci kitabı Azizname'yi 1948'de çıkardı. Taşlamalardan oluşan bu kitap için İstanbul 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nde dava açıldı. 4 ay tutuklu olarak süren dava sonunda mahkûmiyet almadı; ancak 1949 yılında Birleşik Krallık Prensesi II. Elizabeth, İran Şahı Rıza Pehlevi, Mısır Kralı I. Faruk, birlikte Ankara'daki elçilikleri aracılığıyla Türkiye Dışişleri Bakanlığına resmen başvurarak, bir yazısında kendilerini aşağıladığı iddiasıyla aleyhine dava açınca 6 ay hapse mahkûm edildi.

1952'de İstanbul'da Levent'te bir dükkân kiraladı ve Oluş Kitabevi'ni açtı; Levent sakinlerine gazete dağıtma işini sürdürmekle beraber, iki küçük çocuğunun geçimini sağlayamayınca 1953'te Beyoğlu'nda bir ortağıyla "Paradi Fotoğraf Stüdyosu"nu kurdu. 1954'te Akbaba dergisinde takma adlarla öyküler yazmaya başladı. Zira edebiyat hayatında iki yüze yakın takma ad kullanmıştır.

1955'te 6-7 Eylül faciası olarak tarihimize gelen İstanbul'daki azınlıkların ev ve dükkânlarının korkunç yıkımına suçlu aranmaya başlanmıştı. Demokrat Parti iktidarı olayların bir "Komünist komplosu" olduğunu iddia ederek aralarında Aziz Nesin'in de olduğu, 100'e yakın solcuyu tutuklattı. Aziz Nesin hiçbir gerekçe olmaksızın 9 ay cezaevinde yattı.

“Dolmuş”, (1955); “Yeni Gazete” (1957), Akşam (1958), “Tanin” (1960), "Günaydın" (1969), Aydınlık (1993) gibi dergi ve gazetelerde yayımlanan gülmece öyküleri, röportajlar ve fıkralarla Çağdaş Türk edebiyatının tanınmış ve en verimli kalemlerinden biri durumuna geldi.

1956'da Kemal Tahir ile birlikte Düşün Yayınevini kurdu. 1958'de Dolmuş-Karikatür dergisi ile birleşerek 1963'e dek yayıncılığı tek başına sürdürdü. Bir yandan da Yeni Gazete, Akşam ve Tanin'de günlük köşe yazıları yazdı. 1962'de 42 sayı yaşayacak olan “Zübük” adlı mizah dergisini çıkardı.

1956 yılında İtalya'da (Bordighera'da) yapılan ve 22 ülkenin katıldığı Uluslararası Gülmece Yarışması'nda ilk ödül olan Altın Palmiye'yi "Kazan Töreni" adlı öyküsüyle kazandı. Ertesi yıl aynı ödülü "Fil Hamdi" adlı öyküsüyle ikinci kez kazandı.

27 Mayıs 1960 askeri darbesi ile Türkiye'de özgürlük döneminin başladığını düşünerek ilk ödülünü devlet hazinesine bağışladı. Ardından CHP'nin eski genel sekreteri Kasım Gülek'in sahibi olduğu Tanin gazetesinde yazmaya başladı. Fakat 18 Mayıs 1961'de "komünizm propagandası" yapmaktan dolayı tutuklanarak sıkıyönetim mahkemesinde yargılandı. Bunun üzerine Kasım Gülek gazetede "Dün nezarete alınan muharrir Aziz Nesin’in bir hafta önce gazetemizle ilişkisi kesilmiştir" denilen bir açıklama yayınlattı.

Düşün Yayınevinin Şubat 1963'te yanması üzerine, yazarlığı tek uğraş edindi. İlk kez 1965 yılında -ancak 50 yaşındayken bu hakkı elde edebilmişti- bir pasaport alabildi. Berlin ve Weimar'daki Antifaşist Yazarlar Toplantısı'na davetli olarak katıldı. 6 ay süren bu ilk yurt dışı gezisinde, Polonya, Sovyetler Birliği, Romanya ve Bulgaristan'a gitti.

Nesin, 1966'da Bulgaristan'da yapılan uluslararası gülmece yarışmasında birincilik ödülü olan Altın Kirpi'yi "Vatani Vazife" adlı öyküsüyle kazandı. 1968'de Milliyet Gazetesi'nin açtığı Karagöz oyunu yarışmasında "Üç Karagöz" oyunuyla birincilik ödülü aldı.

1969'da Moskova'da yapılan uluslararası gülmece yarışmasında "İnsanlar Uyanıyor" adlı öyküsüyle Krokodil birincilik ödülü, 1970'te de Türk Dil Kurumunun oyun ödülünü "Çiçu" adlı oyunuyla kazandı.

Eşi Meral Çelen'in önerisiyle 1972'de Nesin Vakfını kurdu. Vakıfta, her yıl belirli sayıda alınan kimsesiz ve yoksul çocukların bakım ve eğitimlerini üstlendi. Kitaplarının tüm gelirini Vakfa bıraktı.

1976-1980 arasında her yılın edebiyat ürünlerinden seçmelerin bulunduğu Nesin Vakfı Edebiyat Yıllığı'nı çıkardı. 1974'te Asya-Afrika Yazarlar Birliğinin Lotus Ödülü'nü kazanan Nesin, 1975 Lotus Ödülü'nü almak için Filipinler'in başkenti Manila'da yapılan törene katıldı.

1976'da Bulgaristan'da Gabrovo kentinde düzenlenen gülmece kitabı uluslararası yarışmasında birinciliği elde ederek Hitar Petar Ödülü'nü kazandı. 1977'de Türkiye Yazarlar Sendikası Başkanı seçilen Nesin, bu göreve uzun yıllar devam etti.

1978'de "Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz" adlı romanıyla Madaralı Roman Ödülü'nü kazanırken, 1982'de Vietnam'daki Asya-Afrika Yazarlar Birliği toplantısından dönüşte Moskova'da kalp hastalığından hastaneye kaldırılan Nesin, "Kalp Hastalıkları Araştırma Merkezi"nde bir ay kalarak tedavi gördü.

1983'te Amerika Birleşik Devletleri'nde Indiana Üniversitesinin düzenlediği uluslararası toplantıya çağrılan Nesin, pasaportu 12 Eylül idaresince geri alındığı için bu toplantıya katılamadı.

20 Aralık 1984'te Şan Sinema Salonu'nda 69. doğum günü töreni yapıldı. 1984'te Aydınlar Dilekçesi girişiminde bulundu. 1985'te Ekin A.Ş.nin kurulması girişiminde bulundu. Aynı yıl, Birleşik Krallık'ta PEN Kulüp onur üyeliğine seçildi ve TÜYAP'ın düzenlediği "Halkın Seçtiği Yılın Yazarı Ödülü"nü kazandı.

Nesin, 1989'da "Demokrasi Kurultayı"nın toplanmasında etkin görev aldı ve oluşturulan "Demokrasi İzleme Komitesi"nin iki başkanından biri oldu. Aynı yıl, Sovyet Çocuk Fonu'nun ilk kez verilen "Tolstoy Altın Madalyası"na değer görüldü.

20 Aralık 1990'da Ankara Sanat Kurumunda 75. yaşını kutlayan Nesin, 2 Temmuz 1993'te Pir Sultan Abdal etkinliklerine katılmak üzere Sivas'a gitti. 37 kişinin yaşamını yitirdiği Madımak Oteli katliamından yaralı olarak sağ kurtuldu.

Türkiye Yazarlar Sendikası Yönetim Kurulu, 30 Mart 1994 tarihinde, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığını kazanan RP'li Recep Tayyip Erdoğan'ın bazı gazetelerde yer alan “Aziz Nesin'in ismini İstanbul'dan sileceğiz” ifadesini kınayan bir bildiri yayınladı.

Yazar, söyleşi ve imza günü için gittiği Alaçatı’da 1995'te 5 Temmuz'u 6 Temmuz'a bağlayan gece sabaha karşı geçirdiği kalp kriziyle hayatını kaybetti. Cenazesi Çeşme Cumhuriyet Savcısı'nın isteğiyle otopsi yapılmak üzere 6 Temmuz'da Çapa Tıp Fakültesi'ne getirildi. 7 Temmuz 1995'te vasiyeti gereği hiçbir tören yapılmaksızın ve yeri belli olmayacak şekilde Çatalca'daki Nesin Vakfı'nın bahçesine gömüldü.

Ankara Uluslararası Film Festivali çerçevesinde verilen özel ödüllerin arasında "Aziz Nesin Emek Ödülü" verilmektedir.

Aşağıda, Aziz Nesin'e özgü başlıca yazım biçimleri verilmiştir.

-beri, -buçuk, aradabir, ara sıra, arayer, azbiraz, azçok, azkaldı, azkalsın, başüstüne, beribenzer, bibakıma, bibaşına, biçok, bidolu, bigün, bikaç, bikez, birara, bir arada, birdenbire, biriki, bisüre, bisürü, bişey, bitakım, bitane, bitek, bitürlü, biyana, biyer, buyüzden, candarma, cıgara, çokaz, enaz, ençok, epiy, fotograf, gülegüle, hangibir, herhangi biri, herneyse, herşey, hertürlü, heryan, heryer, herzaman, hiçbirşey, hiç kimse, hoşgeldin, hoşbulduk, Istanbul, ikidebir, işgören, kravat, kimbilir, nağra, pek az, pek çok, sağol, Sıvas, tiren ya da ve yazıyla gösterilen her sayı bitişik

1. 1946 · ÖYKÜ Parti Kurmak ve Parti Vurmak Aziz Nesin Parti Kurmak ve Parti Vurmak 1946 · Öykü
2. 1953 · ÖYKÜ Geriye Kalan Aziz Nesin Geriye Kalan 1953 · Öykü
3. 1955 · ÖYKÜ İt Kuyruğu Aziz Nesin İt Kuyruğu 1955 · Öykü
4. 1955 · ÖYKÜ Yedek Parça Aziz Nesin Yedek Parça 1955 · Öykü
5. 1956 · ÖYKÜ Fil Hamdi Aziz Nesin Fil Hamdi 1956 · Öykü
6. 1956 · ÖYKÜ Damda Deli Var Aziz Nesin Damda Deli Var 1956 · Öykü
7. 1957 · ÖYKÜ Koltuk Aziz Nesin Koltuk 1957 · Öykü
8. 1957 · ÖYKÜ Kazan Töreni Aziz Nesin Kazan Töreni 1957 · Öykü
9. 1957 · ÖYKÜ Deliler Boşandı Aziz Nesin Deliler Boşandı 1957 · Öykü
10. 1957 · ÖYKÜ Mahallenin Kısmeti Aziz Nesin Mahallenin Kısmeti 1957 · Öykü
11. 1957 · ÖYKÜ Ölmüş Eşek Aziz Nesin Ölmüş Eşek 1957 · Öykü
12. 1957 · ÖYKÜ Hangi Parti Kazanacak? Aziz Nesin Hangi Parti Kazanacak? 1957 · Öykü
13. 1957 · ÖYKÜ Toros Canavarı Aziz Nesin Toros Canavarı 1957 · Öykü
14. 1958 · ÖYKÜ Bay Düdük Aziz Nesin Bay Düdük 1958 · Öykü
15. 1958 · ÖYKÜ Memleketin Birinde Aziz Nesin Memleketin Birinde 1958 · Öykü
16. 1958 · ÖYKÜ Havadan Sudan Aziz Nesin Havadan Sudan 1958 · Öykü
17. 1958 · ÖYKÜ Nazik Alet Aziz Nesin Nazik Alet 1958 · Öykü
18. 1958 · ÖYKÜ Gıdıgıdı Aziz Nesin Gıdıgıdı 1958 · Öykü
19. 1959 · ÖYKÜ Aferin Aziz Nesin Aferin 1959 · Öykü
20. 1959 · ÖYKÜ Kördöğüşü Aziz Nesin Kördöğüşü 1959 · Öykü
21. 1959 · ÖYKÜ Mahmut ile Nigar Aziz Nesin Mahmut ile Nigar 1959 · Öykü
22. 1960 · ÖYKÜ Hoptirinam Aziz Nesin Hoptirinam 1960 · Öykü
23. 1960 · ÖYKÜ Gözüne Gözlük Aziz Nesin Gözüne Gözlük 1960 · Öykü
24. 1960 · ÖYKÜ Ah Biz Eşekler Aziz Nesin Ah Biz Eşekler 1960 · Öykü
25. 1961 · ÖYKÜ Yüz Liraya Bir Deli Aziz Nesin Yüz Liraya Bir Deli 1961 · Öykü
26. 1961 · ÖYKÜ Bir Koltuk Nasıl Devrilir Aziz Nesin Bir Koltuk Nasıl Devrilir 1961 · Öykü
27. 1962 · ÖYKÜ Biz Adam Olmayız Aziz Nesin Biz Adam Olmayız 1962 · Öykü
28. 1964 · ÖYKÜ Yeşil Renkli Namus Gazı Aziz Nesin Yeşil Renkli Namus Gazı 1964 · Öykü
29. 1965 · ÖYKÜ Sosyalizm Geliyor Savulun Aziz Nesin Sosyalizm Geliyor Savulun 1965 · Öykü
30. 1965 · ÖYKÜ İhtilali Nasıl Yaptık Aziz Nesin İhtilali Nasıl Yaptık 1965 · Öykü
31. 1965 · ÖYKÜ Rıfat Bey Neden Kaşınıyor Aziz Nesin Rıfat Bey Neden Kaşınıyor 1965 · Öykü
32. 1968 · ÖYKÜ Vatan Sağolsun Aziz Nesin Vatan Sağolsun 1968 · Öykü
33. 1972 · ÖYKÜ İnsanlar Uyanıyor Aziz Nesin İnsanlar Uyanıyor 1972 · Öykü
34. 1973 · ÖYKÜ Hayvan Deyip De Geçme Aziz Nesin Hayvan Deyip De Geçme 1973 · Öykü
35. 1976 · ÖYKÜ Seyyahatname (Duyduk Duymadık Demeyin) Aziz Nesin Seyyahatname (Duyduk Duymadık Demeyin) 1976 · Öykü
36. 1978 · ÖYKÜ Büyük Grev Aziz Nesin Büyük Grev 1978 · Öykü
37. 1984 · ÖYKÜ Yetmiş Yaşım Merhaba Aziz Nesin Yetmiş Yaşım Merhaba 1984 · Öykü
38. 1984 · ÖYKÜ Kalpazanlık Bile Yapılamıyor Aziz Nesin Kalpazanlık Bile Yapılamıyor 1984 · Öykü
39. 1987 · ÖYKÜ Maçinli Kız için Ev Aziz Nesin Maçinli Kız için Ev 1987 · Öykü
40. 1988 · ÖYKÜ Nah Kalkınırız Aziz Nesin Nah Kalkınırız 1988 · Öykü
41. 1990 · ÖYKÜ Rüyalarım Ziyan Olmasın Aziz Nesin Rüyalarım Ziyan Olmasın 1990 · Öykü
42. 1991 · ÖYKÜ Aşkım Dinimdir Aziz Nesin Aşkım Dinimdir 1991 · Öykü
43. 1997 · ÖYKÜ Gözünüz Aydın Efendim Aziz Nesin Gözünüz Aydın Efendim 1997 · Öykü
44. 2005 · ÖYKÜ Herkesin İşi Gücü Var Aziz Nesin Herkesin İşi Gücü Var 2005 · Öykü
45. 1955 · ROMAN Kadın Olan Erkeğin Hatıraları Aziz Nesin Kadın Olan Erkeğin Hatıraları 1955 · Roman
46. 1957 · ROMAN Gol Kralı Aziz Nesin Gol Kralı 1957 · Roman
47. 1957 · ROMAN Erkek Sabahat Aziz Nesin Erkek Sabahat 1957 · Roman
48. 1959 · ROMAN Saçkıran Aziz Nesin Saçkıran 1959 · Roman
49. 1961 · ROMAN Zübük Aziz Nesin Zübük 1961 · Roman
50. 1967 · ROMAN Şimdiki Çocuklar Harika Aziz Nesin Şimdiki Çocuklar Harika 1967 · Roman
51. 1974 · ROMAN Tatlı Betüş Aziz Nesin Tatlı Betüş 1974 · Roman
52. 1976 · ROMAN Surnâme Aziz Nesin Surnâme 1976 · Roman
53. 1977 · ROMAN Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz Aziz Nesin Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz 1977 · Roman
54. 1978 · ROMAN Tek Yol Aziz Nesin Tek Yol 1978 · Roman
55. 1949 · ÇOCUK Okullar İçin Kısa Oyunlar Aziz Nesin Okullar İçin Kısa Oyunlar 1949 · Çocuk
56. 1971 · ÇOCUK Uyusana Tosunum Aziz Nesin Uyusana Tosunum 1971 · Çocuk
57. 1975 · ÇOCUK Bu Yurdu Bize Verenler Aziz Nesin Bu Yurdu Bize Verenler 1975 · Çocuk
58. 1976 · ÇOCUK Pırtlatan Bal Aziz Nesin Pırtlatan Bal 1976 · Çocuk
59. 1976 · ÇOCUK Borçlu Olduklarımız Aziz Nesin Borçlu Olduklarımız 1976 · Çocuk
60. 1977 · ÇOCUK Aziz Dede'den Masallar Aziz Nesin Aziz Dede'den Masallar 1977 · Çocuk
61. 1979 · ÇOCUK Ben de Çocuktum Aziz Nesin Ben de Çocuktum 1979 · Çocuk
62. 1981 · ÇOCUK Nasrettin Hoca Gülütleri Aziz Nesin Nasrettin Hoca Gülütleri 1981 · Çocuk
63. 1982 · ÇOCUK Anıtı Dikilen Sinek Aziz Nesin Anıtı Dikilen Sinek 1982 · Çocuk
64. 2009 · ÇOCUK Çocuklara En Güzel Masallar Aziz Nesin Çocuklara En Güzel Masallar 2009 · Çocuk
65. 2009 · ÇOCUK Hayvanlar Takımı Aziz Nesin Hayvanlar Takımı 2009 · Çocuk
66. 2010 · ÇOCUK Arkadaşım Badem Ağacı Aziz Nesin Arkadaşım Badem Ağacı 2010 · Çocuk
67. 2012 · ÇOCUK Çocuklara En Güzel Öyküler Aziz Nesin Çocuklara En Güzel Öyküler 2012 · Çocuk
68. 1956 · ROMAN Bilmem Ne Adası Aziz Nesin Bilmem Ne Adası 1956 · Roman
69. 1956 · ROMAN Berber Nonoş Aziz Nesin Berber Nonoş 1956 · Roman
70. 1954 · ROMAN Baba Mirası Aziz Nesin Baba Mirası 1954 · Roman
71. 1955 · ROMAN Deniz Aslanı Aziz Nesin Deniz Aslanı 1955 · Roman
72. 1960 · ROMAN Bayan Aynur ile Bay Buyur Aziz Nesin Bayan Aynur ile Bay Buyur 1960 · Roman

Künyeler Vikipedi maddesindeki eser listesinden ayrıştırıldı. Kapağı bulunamayan kitaplar künyesinden dizildi.

• 1957: Bir Sürgünün Hatıraları
• 1966: Böyle Gelmiş Böyle Gitmez I - Yol
• 1967: Poliste
• 1976: Böyle Gelmiş Böyle Gitmez II - Yokuşun Başı
• 1984: Benim Delilerim
• 1987: Salkım Salkım Asılacak Adamlar
• 1996: Böyle Gelmiş Böyle Gitmez II - Yokuş Yukarı
• 1998: Bir Vicdan Davası
• 2006: Birlikte Yaşadıklarım Birlikte Öldüklerim
• 2009: Mum Hala I
• 2010: Mum Hala II
• 2010: Unutulmayan Rüyalar

• 1994: Canım Oğlum Canım Babacığım - 1
• 1994: Canım Oğlum Canım Babacığım - 2
• 1994: Aziz Nesin – Ali Nesin Mektuplaşmaları III, Mektuplar
• 1995: Aziz Nesin – Ali Nesin Mektuplaşmaları IV, Mektuplar
• 1995: Aziz Nesin – Tahsin Saraç Mektuplaşmaları, Mektuplar
• 1998: Aziz Nesin – Meral Çelen Mektuplaşmaları, Mektuplar

• 1990: Sora Sora Cennet Bulunur
• 1986: Soruşturmada
• 1982: Suçlanan ve Aklanan Yazılar
• 1985: Ah Biz Ödlek Aydınlar
• 1988: Korkudan Korkmak
• 1989: Bulgaristan'da Türkler Türkiye'de Kürtler
• 1997: Türkiye Şarkısı Nazım
• 1995: Çuvala Doldurulmuş Kediler
• 2011: Sanat Yazıları
• 2012: Sporcu Milletiz Vesselam
• 2014: Okuma Güncesi