biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Kültür & Sanat
  3. Mehmed Tahir
Kültür & Sanat · 1864–1912

Mehmed Tahir Şantaj gazeteciliği

Mehmet Tahir (1864, İstanbul - 4 Şubat 1912, Paris) Baba Tahir, Malumatçı Tahir, Mehmet Tahir bin Mehmet, Balabanzade Tahir olarak da bilinen Osmanlı gazeteci, yazar ve yayımcıdır. Osmanlı basınında kaliteli baskılı, fotoğraflı, zengin içerikli aktüalite dergi...

Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Erken yıllar1864–1912
186418901912
01

Kısaca kimdir?

Mehmet Tahir (1864, İstanbul - 4 Şubat 1912, Paris) Baba Tahir, Malumatçı Tahir, Mehmet Tahir bin Mehmet, Balabanzade Tahir olarak da bilinen Osmanlı gazeteci, yazar ve yayımcıdır. Osmanlı basınında kaliteli baskılı, fotoğraflı, zengin içerikli aktüalite dergiciliğinin, kadınlara yönelik özel ilavelerin öncüsü ve Osmanlı basınında şantaj gazeteciliğinin bilinen ilk temsilcisidir.

02

Şantaj gazeteciliği

—Şantaj gazeteciliği

Mehmet Tahir, Sultan Abdülhamit'in İstibdat Dönemi'nde yıldızı parlayan gazetecilerden biriydi. Bu dönemde basın sarayın sıkı kontrol ve baskısı altındaydı. Gazeteler basılmadan önce Sansür Kurulu'na gönderiliyor, uygun görülmeyen haberler sütunlardan çıkarılıyordu. Sultan Abdülhamit ayrıca gazetelerin yayın politikalarını cömert ödeneklerle yönlendiriyor, politikalarını destekleyen gazetecileri nişanlarla ödüllendiriyordu.

Sarayın basına dağıttığı destek iştah kabartıcıydı. Tercüman-ı Hakikat 120 bin kuruş, Saadet'e 36 bin kuruş, İstanbul'da yayımlanan Levant Herald'a 10 bin kuruş, Moniteur Oriental'e 67 bin kuruş, La Turquie'ye 84 bin kuruş ödenek bağlanmıştı. Servet-i Fünun'a ödeme yapılması amacıyla alınan karar dönemin Resmi Gazete'si Takvim-i Vekai'de yayımlanmıştı. Mehmet Tahir de ihsanlardan yararlanmak amacıyla pek çok girişimde bulundu. Geliştirdiği yöntemlerle bir süre sonra bu alanda tüm meslektaşlarını geride bıraktı.

1899'da El Malumat'ı yayımlamak üzere saraydan ayda 2 bin kuruş destek alıyordu. Malumat'ın her sayısında Sultan Abdülhamit'in hoşuna gidecek övgüler, hayır duaları yayımlayan, bunlarda dizgi hatası olmaması amacıyla her birine özel klişe hazırlatan Mehmet Tahir, habercilik ve klişe yapımı gibi masraflara katkı gerekçesiyle talepte bulunduğunda isteği yerine getiriliyordu.

Saray dışındaki kaynakları değerlendirme becerisi de kayda değerdi. Rumeli'deki Osmanlı askerlerinin üzücü durumu hakkında yayımlanan haberlerin ardından kışlık erzak göndermek amacıyla yardım kampanyası başlatıp toplanan paraya el koydu. İlan vermeyi reddeden kuruluşlar hakkında olumsuz haberler yayımladı. 28 Eylül 1899'da Üsküdar Su İdaresi hakkında yayımladığı haber şantaj gazeteciliğinin Osmanlı'daki bilinen ilk örneği olarak tarihe geçti.

Yabancılara ait özel şirkete yeni atanan müdür Mehmet Tahir'e talep ettiği aylık ödemeyi yapmayınca gazetede şehre su sağlayan Terkos Gölü'ne domuz düştüğüne ve boğularak öldüğüne dair haber yayımlandı. Abonelerine karşı zor durumda kalan şirket Malumat'a 600 lira gönderdi. Ardından gazetede konuyla ilgili ikinci haber yayımlandı. Domuzun kıyıda ölü bulunduğu, suya düşmediği açıklandı.

Tahir, köşe yazılarıyla tütün politikasına yön vermeyi, ticaretinden pay almayı denediyse de başarılı olamadı. Sirkeci'de Kemal Ömer ile Anadolu Şimendiferler Nakliyat Şirketi'ni kurup ticarete atıldı. İzin almak gereğini duymadan Heybeliada'da kumarhaneli bir otel açtı. Balo düzenlemeye başladı. Yasadışı Servet Oteli bitişiğindeki parseli işgal etti, bahçesine kattı. Israrlı şikayetler sonucunda 1903'te hakkında işlem başlatıldı. Tahir, bu olaydan kayıpsız sıyrılmak amacıyla otelin istimlak edilmesi fikrini gündeme getirdi. Soruşturma 1905'te sonuçsuz kaldı.

İstanbul Rumlarından güzellikleriyle ünlü sevgilileriyle dikkat çeken Mehmet Tahir, saray orkestrasının başkemancısı Vondra Bey'in (Charles Henri Wondra) kız kardeşi Virjini ile evlendi. Avusturya-Macaristan uyruklu eşi kanalıyla bu ülkenin vatandaşlığını almak umuduyla

Mehmed Tahir · diğer bölümler

← Mehmed Tahir profilinin tamamı

03

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Mehmed Tahir Ahmet İhsan Tokgöz Ahmet Rasim Yusuf Ak Yusuf Akçura Bursalı Mehmed Tahir B... Ömer Subhi Mehmed Tâhir Paşa (185... Mehmed Tâhir Paşa
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Mehmed Tahir hayat hikâyesinde anıyor Ahmet İhsan Tokgöz

    “Servet-i Fünun dergisinin kurucusu Ahmet İhsan Tokgöz'ün bir yakınının evindeki aydın sohbetlerine katıldı.”

  • Mehmed Tahir hayat hikâyesinde anıyor Ahmet Rasim

    “Ahmet Rasim, Mehmet Tahir'in referansıyla gazeteciliğe başladı ve bir süre sonra Malumat'ın kadrosuna katıldı.”

  • Mehmed Tahir hayat hikâyesinde anıyor Yusuf Ak

    “Yusuf Akçura, Yunus Nadi gibi geleceğin önemli isimlerinin ilk yazıları Malumat'ta yayımlandı.”

  • Mehmed Tahir hayat hikâyesinde anıyor Yusuf Akçura

    “Yusuf Akçura, Yunus Nadi gibi geleceğin önemli isimlerinin ilk yazıları Malumat'ta yayımlandı.”

  • Mehmed Tahir kendi hikâyesinde anılıyor Bursalı Mehmed Tahir Bey

    “Bursalı Mehmed Tahir Bey (22 Kasım 1861, Bursa - 28 Ekim 1925, İstanbul), biyografi ve bibliyografi çalışmalarıyla tanınan Türk yazar, araştırmacı, asker ve milletvekiliydi.”

  • Mehmed Tahir kendi hikâyesinde anılıyor Ömer Subhi

    “Vefatının ardından Bursalı Mehmed Tahir Bey tarafından 'Osmanlı Müellifleri' adlı eserde anılması, onun Osmanlı edebiyat ve fikir tarihindeki yerini tescillemiştir.”

  • Mehmed Tahir kendi hikâyesinde anılıyor Mehmed Tâhir Paşa (1850 ölümlü)
  • Mehmed Tahir kendi hikâyesinde anılıyor Mehmed Tâhir Paşa
04

Kaynaklar

0kaynak kaydı
0farklı yayıncı
0ansiklopedi maddesi
0zaman çizelgesi olayı

Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.

yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

05

Ne değişti?

  1. Profil oluşturuldu

    0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.

06

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
07

Buradan nereye?

Kültür & Sanat alanındaki tüm profiller →