Mahmud Muhtar Katırcıoğlu Hayatı

Doğum tarihi konusunda kızı Emine Fuat Tugay 11 Aralık 1866'yı, babası Ahmed Muhtar Paşa ise 6 Aralık 1867 tarihini işaret eder. Genel kabule göre 1867 tarihinde İstanbul'da doğmuştur, 93 Harbi'nde Kafkas Cephesi Komutanı ve Sadrazam Ahmed Muhtar Paşa'nın oğludur. Soyu 17. yüzyıl Osmanlı paşalarından ve Celali isyanlarına da katılmış Katırcıoğlu Mehmed Paşa'ya dayanmaktadır. Mekteb-i Sultani'de yatılı okuduktan sonra 1885'te Harbiye'ye girdi, daha sonra Almanya'ya gönderilerek 1888'de Metz Harbiyesi'ni bitirdi. Teğmen olarak Prusya Kraliyet Ordusu'nda görev aldı. İstanbul'a döndüğünde Harbiye'de, Erkân-ı Harbiye'nin Görevleri dersini okuttu.

1897 Osmanlı-Yunan Savaşı'nda miralay rütbesiyle Velestin, Çatalca ve Dömeke savaşlarında bulundu. 1900 yıllarında Fransız Büyük Manevraları'nda Osmanlı Ordusu'nu temsil etti. Aynı yıl piyade dairesi ikinci başkanlığına getirildi. 1908'de İkinci Meşrutiyet'in ilânından sonra ferik-î evvel rütbesi ile Hassa Ordusu Birinci Fırkası'nın komutanlığına getirildi, 31 Mart Vakası'nın bastırılmasında başarılar gösterdi.

1909 yılında rütbe tasfiyesi kanunuyla generalliği alınarak rütbesi Miralaylığa düşürüldü. Bu karardan sonra 17 Eylül 1909 tarihinde Aydın valiliğine atandı. Bahriye Nazırlığından istifa etmiş olan Salih Paşa yerine 2 Ekim 1910 tarihinde dönemin Harbiye Nazırı Mahmud Şevket Paşa'nın itirazlarına rağmen bahriye nazırlığına getirildi ve generalliği 1911'de geri verilerek Mirliva rütbesine terfi etti. İbrahim Hakkı Paşa kabinesiyle birlikte nazırlık görevinden de ayrıldı. 1912 ortalarında babası Gazi Ahmet Muhtar Paşa reisliğindeki kabinede tekrar bahriye nazırlığına getirildi, Balkan Savaşları'nde Şark Ordusu'na bağlı 3. Ordu'yu komuta etti. Kırkkilise Muharebesi, Lüleburgaz Muharebesi ve Birinci Çatalca Muharebesi'nde çarpışmalara katıldı. Birinci Çatalca Muharebesi'nde savaş esnasında savunmadaki birliklerini denetlerken Bulgar saldırısı neticesi ağır şekilde yaralandı ve gazi unvanıyla görevinden ayrıldı. 1913'te Berlin'e büyükelçi olarak tayin edildi.

Esasen kendisi St. Petersburg (Rusya) büyükelçiliğini daha çok istese de dönemin sadrazâmı Mahmud Şevket Paşa onu fazla Rus taraftarı bulduğu için Almanya'nın İstanbul Büyükelçisi Wangenheim'ın da fikri alınarak Berlin büyükelçiliğine tayin edildi.

1914 yılında Mirliva rütbesiyle askerlikten emekliliğini isteyen Mahmud Muhtar Paşa, Enver Paşa ile anlaşmazlıklarından dolayı 1915 yılında Berlin Büyükelçiliğinden de alınarak bütün görevlerini terk etmiş oldu. Almanya ve İsviçre'de yaşamaya devam eden Paşa 1922'ye kadar İstanbul'a dönmedi. 1922'de yeniden İstanbul'a dönüşünden sonra 1929'da hakkında dava açılması ve açılan davanın aleyhine sonuçlanması sonucu "Adalet olmayan bir memlekette yaşayamayacağını" söyleyerek bir daha dönmemek üzere Türkiye'yi terk etti.İskenderiye, Mısır ve Avrupa'da yaşadı. 1935 yılında İskenderiye'den Napoli'ye giderken yolda gemide öldü. Kahire'de defnedildi.