Karahasanköy Muharebesi

Müşir Mehmed Ali Paşa'nın genel önderliğinde olan ve Tuna cephesi'ndeki art arda Türk zaferleriyle sonuçlanan muharebelerin ardından 30 Ağustos sabahında başlatılan kanat saldırı operasyonudur.

Sabah 11’e doğru Stepan Leonov'un [ru] birliği, Karahasan [bg] köyü’nün doğu kıyısındaki ikinci mevzide konuşlandı. Binbaşı Meçislav Leontyeviç Zavoyski (Rusça: Завойского Мечислава Леонтьевича) komutasındaki bir tabur, Karahasan köyü’nün kuzeyindeki koruluğu kontrol etmekteydi; Binbaşı Şlupoviç (Rusça: Шлюповича) komutasındaki 7 bölük ve 6 top, köyün bulunduğu tepelerin doğu yamaçlarını işgal etti; Binbaşı İgovski’nin komutasındaki 3 bölük ve 4 top, koruluğun doğu kıyısında mevzilendi. Atamantsev birliğinin bir süvari bölüğü, Sadina'nın [bg] batısındaki tepelerden sol kanadı gözlemliyordu. Geri kalan süvari birlikleri (4 bölük ve bir yüzbaşı), Glazenap komutasında Rus kuvvetlerinin sağ kanadını koruyordu. Bu sırada öğle saatlerinde Asaf Paşa’nın tümeninden bir tugay Keçeler koyü'nü ele geçirdi ve Karahasan köyünde bulunan Zavoyski’ye bir dizi saldırı gerçekleştirdi, ancak ilk etapta püskürtüldü. Bir saat sonra Osmanlı askerleri merkeze de saldırılar başlattı. Köyler altı kez el değiştirdi; Zaraysk askerleri'nin son güçleriyle savunma yaptığından Bulgarlar, Zaraysk Piyade Alayı'na duydukları minnetin göstergesi olarak Karahasan köyü’nün adını savaştan sonra Zaraevo'ya değiştirmiştir.

Öğlen 4. civarında Leonov’un birliği yeni bir tehlikeyle karşı karşıya kaldı: O ana kadar Başlar’da hareketsiz olan Sabit Paşa’nın tugayı taarruza geçti ve Spalahar Tepeleri’nden bir başka tugay daha aşağı inmeye başladı. Böylece Türkler muharebeye bir tümen kuvveti daha yollamış oldu. Bu şartlar altında Leonov’un mevzisini tutması mümkün değildi, ancak savunma emri bulunduğundan gelen takviye birliklerini (Morşantsev birliğinden gelen 9 bölük) sevk etti: bir tabur Zavoyski’nin emrine, 2 bölük ise merkezin güçlendirilmesine gönderildi. Çarpışma yeniden şiddetlendi ve General Leonov iki saat daha direndi. Saat 6. Sularında Sabit Paşa’nın tugayının ilerleyişi geri çekilme yolunu tehdit etmeye başladığında Leonov, birliklerine Gagovo'ya [bg] çekilme emri verdi. Geri çekilme düzenli şekilde gerçekleşti, ancak bazı zorluklar yaşandı. Sağ kanatta ve merkezde çekilmekte olan topçu birlikleri önemli destek sağladı; sol kanatta ise çarpışmanın sonuna doğru topçu bulunmaması nedeniyle Zavoyski, Osmanlı askerlerini karşı saldırı ile durdurmak zorunda kaldı. Saat 9. aralarında Leonov’un tüm birliği Gagovo’da toplandı ve Kara Lom boyunca süvari birlikleri bırakıp nehrin ötesine püskürtüldü.

Osmanlı'nın muharebede sırasında Karahasan köyünün etrafında 12.000 askeri vardı, ancak hepsi muharebeye katılmamıştır. Stepan Leonov'un emrinde is 3.500 asker vardı; 3.000 piyade, 500 süvari. Rus kaynaklarına göre muharebe sonucunda Leonov'un birlikleri'nin kayıpları: 4 orta rütbeli subay ve 105 düşük rütbeli asker öldürüldü, 22 subay ve 359 düşük rütbeli asker yaralandı. İngiliz kaynaklarına göre Rusların ölü sayısı en az 500 idi.