Kısaca kimdir?
İdris-i Bitlisî veya Bitlisli İdris (y. 1452–1457, Bitlis – 1520, İstanbul), Kürt kökenli Osmanlı devlet adamı, tarihçi ve edebiyatçıdır. Özellikle Yavuz Sultan Selim devrinde Osmanlı İmparatorluğu'nun doğu siyasetinde önemli rol oynamıştır.
Tıp, kozmoloji, felsefe, tasavvuf, siyaset, ahlak ve tarih gibi değişik alanlarda, çoğu Farsça olmak üzere, Arapça ve Türkçe telif, tercüme ve şerh niteliğinde birçok eseri vardır. Bitlisî, asıl ününü Osmanlı sultanı II. Bayezid'in emriyle Farsça kaleme aldığı, Osmanlı tarihi alanındaki Heşt Behişt (Sekiz Cennet) adlı eseri ile elde etmiştir. Bu eserle birlikte Osmanlı tarih yazıcılığında İran ekolünü başlatmış, tarihe edebiyatı sokup süslü yazma geleneğinin ilk temsilcisi olmuştur.
Adı, lakabı ve mahlasları
—Adı, lakabı ve mahlasları
Adı bazı kaynaklarda İdris-i Bitlisî, bazılarında Mevlânâ İdris, bazılarında da Molla İdris şeklinde geçer. Hakîmüddin ve Kemâleddin unvanlarıyla da anılmaktadır. Farsça, Arapça ve Türkçe yazmış olduğu şiirlerinde kendi adını (İdris) mahlas olarak kullanmıştır.
İdris-i Bitlisî · diğer bölümler
Üretimleri
Münâžara-i 'Işķ bâ 'Aķl. Tasavvuf ve felsefe ile ilgili bir Farsça eserdir.
Ķānûn-ı Şâhenşâhî. Siyasetname türünde Farsça eserdir.
Risâle fi’n-nefs . Ruh konuları ile ilgili Arapça felsefi eserdir.
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
İdris-i Bitlisî hayat hikâyesinde anıyor Ali Paşa
“Hac yolculuğu sırasında Şam'da vefat eden Ebülfazl Mehmed Efendi'nin makam türbesi banisi olduğu Cihangir Defterdar Cami bahçesinden kaldırılarak Tophane, Kılıç Ali Paşa Cami hazir...”
-
İdris-i Bitlisî hayat hikâyesinde anıyor Heşt Behişt
“Bayezid'in emriyle Farsça kaleme aldığı, Osmanlı tarihi alanındaki Heşt Behişt (Sekiz Cennet) adlı eseri ile elde etmiştir.”
-
İdris-i Bitlisî hayat hikâyesinde anıyor Kılıç Ali Paşa
“Hac yolculuğu sırasında Şam'da vefat eden Ebülfazl Mehmed Efendi'nin makam türbesi banisi olduğu Cihangir Defterdar Cami bahçesinden kaldırılarak Tophane, Kılıç Ali Paşa Cami hazir...”
-
İdris-i Bitlisî hayat hikâyesinde anıyor Osmanlı Hanedanı
“Bayezid'in Osmanlı hanedanına yakışır büyük bir Farsça tarih yazmasını istemesi üzerine kaleme aldığı Heşt Behişt adlı eserini otuz ayda tamamladı; 1506'da padişaha sundu.”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.