Heşt Behişt Yazılışı

II. Bayezid, Safevî saltanatının İran’da hâkim olmasından sonra Akkoyunlu sarayından ayrılıp Osmanlı Devleti’ne iltica eden İdris’i özel nişancısı olarak hizmetine almıştı. Onu devletin kuruluşundan 1502/1503 yılına kadar olan Osmanlı hanedanının tarihini Farsça olarak, belagatli bir dille, Cüveynî, Vassaf, Yezdî ve Timurî’nin üslubuna benzer şekilde yazmakla görevlendirdi. Her cüzü yazdıkça padişahın huzurunda eserini harfi harfine okuyan İdris, eseri iki yıl altı ay gibi kısa bir sürede tamamladı. 1506/1507’de eseri padişaha takdim edip karşılığında elli bin akçe aldı.

Kitabı görenler eserde bazı noksanlıklar ve hatalar olduğunu, İran hükümdarlarına çok fazla yer verilip bunların övüldüğünü, sekizinci bölümün dibace kısmının eksik olduğu, belâgata fazla önem verilip gereksiz yere sözün uzatıldığını belirtmişlerdi. İdris, bu eleştirilerden etkilenen padişahın vaadini yerine getirmeyip küçük bir tahsisat vermekle yetinmesinden şikayetçi olmuştur. Padişaha gücenen İdris hac iznini aldıktan sonra Mekke’ye gitti. Bir daha dönmemeye karar vermişti.

Kendisine verilen vaatlerin yerine getirilmediği gerekçesiyle sekizinci bölümün dibâcesini yazmadığını belirten İdris, Yavuz Sultan Selim’in tahta çıkmasından sonra İstanbul’a dönmüş; eserin başına mensur bir dibace ve sonuna manzum bir hatime ekleyip şikayetname ile birlikte padişaha sunmuştur.