Kısaca kimdir?
Esat Oktay Yıldıran (15 Şubat 1949; Buca, İzmir - 22 Ekim 1988; Kısıklı Üsküdar, İstanbul), Türk asker. Kıbrıs Barış Harekâtı'nda görev almış ve 12 Eylül Darbesi sonrası Diyarbakır Cezaevi'nde iç güvenlik komutanı olarak görev yapmıştır. Diyarbakır Cezaevi'ndeki görev süresi boyunca tutuklulara işkence yaptırdığına dair iddialar vardır. Yıldıran, 22 Ekim 1988 günü sırtı dönük iken uğradığı suikast sonucu öldürülmüş ve Edirnekapı Şehitliği'ne defnedilmiştir.
Gündemde
Başlıklar yayın kuruluşlarının RSS akışlarından ve konu sayfalarından otomatik eşlenir; sayfa açıkken kendiliğinden yenilenir. Haberin tamamı kaynağındadır.
Hayat hikâyesi
02.1İlk yılları ve eğitimi
Esat Oktay Yıldıran, 15 Şubat 1949 tarihinde İzmir'in Buca ilçesinde doğdu. Babası, İzmir'de bir fabrikada çalışan bir işçiydi. Annesi ise ev hanımıydı. Selçuk adında bir ağabeyi vardı. Yıldıran, ilk ve orta öğrenimini Buca'da tamamladı. Lise eğitimini ise İzmir Atatürk Lisesi'nde aldı.
Lise yıllarında milliyetçi görüşlere sahip olan Yıldıran, Türk Silahlı Kuvvetleri'ne katılmaya karar verdi. 1967 yılında Kara Harp Okulu'na girdi. Harp Okulu'nda eğitim gördüğü yıllarda ideolojik olarak daha da sağa kaydı. 1970 yılında Kara Harp Okulu'ndan piyade teğmen rütbesiyle mezun oldu.
02.2Kıbrıs Barış Harekâtı
1970 yılında Kara Harp Okulu'ndan piyade teğmen rütbesiyle mezun oldu. Mezuniyetinin ardından, Ankara'da bulunan Kara Harp Akademisi'ne girdi. Kara Harp Akademisi'nde eğitim gördüğü yıllarda, 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı'na katıldı.
Kara Harp Akademisi'nden 1976 yılında kurmay yüzbaşı rütbesiyle mezun oldu. Mezuniyetinin ardından, çeşitli askerî birliklerde görev yaptı. 1980 yılında ise Diyarbakır'a atandı.
02.3Diyarbakır Cezaevi
Yıldıran, 12 Eylül Darbesi sonrası 24 Şubat 1981-1983 tarihleri arasında Diyarbakır 5 No'lu Askerî Cezaevi'nde yüzbaşı rütbesiyle güvenlik amiri olarak görev yaptı. Başçavuş Mevlüt Akkoyun'un yerine göreve geldi. Görev süresi boyunca tutuklulara işkence yaptırdığına dair iddialar vardır.
Yıldıran'ın 1980 sonrasında Diyarbakır Cezaevi'ne atanmasıyla bu cezaevinde Foucault'cu anlamda disipliner teknikler uygulanmaya başlandığına dair iddialar vardır. Türkçe bilmeyen tutuklulara 1 gecede İstiklal Marşı, Öğrenci Andı, Gençliğe Hitabe ve Atatürk İlkelerini ezberlettiğine dair söylemler vardır. Yıldıran'ın "Jo" adında bir Alman çoban köpeği vardı. İddialara göre, bu köpek mahkûmların cinsel organlarını ısırması için eğitilmişti ve tüm mahkûmlar bu köpeği selamlamakla hükümlüydü. 1980-84 yılları arasında, cezaevinde 30'dan fazla tutuklu öldü. Bazı kaynaklara göre bulunduğu dönemde bulunduğu cezaevinden 67 kişinin öldüğü, yüzlerce kişinin sakat kaldığı ileri sürüldü. Cezaevinde PKK'nın kurucularından Kemal Pir ve Mehmet Hayri Durmuş, PKK Merkez Komite Üyesi Mazlum Doğan gibi isimler de öldü. Kemal Pir, bir duruşmada kendisinin ve arkadaşlarının Yıldıran tarafından ağır işkencelere maruz bırakıldıklarını söyledikten sonra "Bir dahaki mahkemede beni sağ olarak göremeyebilirsiniz. Çünkü Oktay Yıldıran beni öldürecek. Ama siz Oktay Yıldıran'ı Avrupa'ya değil uzaya da gönderseniz, er ya da geç orada da yakalanarak öldürülecek." demiştir. Daha sonraki süreçte PKK'nın dergisi Serxwebun'da aleyhinde yayımlar yapıldı.
Yıldıran hakkında şikâyetler olmasına rağmen hiçbir soruşturma veya dava isteği kabul edilmemiştir.
02.4İstanbul 23. Piyade Tümeni
Yıldıran, Diyarbakır Cezaevi'ndeki görevinin bitişinin ardından İstanbul'a atandı. İstanbul 23. Piyade Tümeni'nde binbaşı rütbesiyle tabur komutanı olarak görev yaptı.
Üretimleri
03.1Filmografi 2 film · afişli raf
Liste Vikipedi maddesindeki filmografiden alındı. Görseli bulunamayanlar künyesinden dizildi.
Bağlantı atlası
Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.
-
Esat Oktay Yıldıran hayat hikâyesinde anıyor 12 Eylül Darbesi
“Kıbrıs Barış Harekâtı'nda görev almış ve 12 Eylül Darbesi sonrası Diyarbakır Cezaevi'nde iç güvenlik komutanı olarak görev yapmıştır.”
-
Esat Oktay Yıldıran hayat hikâyesinde anıyor Atatürk İlkeleri
“Türkçe bilmeyen tutuklulara 1 gecede İstiklal Marşı, Öğrenci Andı, Gençliğe Hitabe ve Atatürk İlkelerini ezberlettiğine dair söylemler vardır.”
-
Esat Oktay Yıldıran hayat hikâyesinde anıyor Esat Oktay
“Esat Oktay Yıldıran (15 Şubat 1949; Buca, İzmir - 22 Ekim 1988; Kısıklı Üsküdar, İstanbul), Türk asker.”
-
Esat Oktay Yıldıran hayat hikâyesinde anıyor Kara Harp Okulu
“1967 yılında Kara Harp Okulu'na girdi.”
-
Esat Oktay Yıldıran hayat hikâyesinde anıyor Kemal Pir
“Cezaevinde PKK'nın kurucularından Kemal Pir ve Mehmet Hayri Durmuş, PKK Merkez Komite Üyesi Mazlum Doğan gibi isimler de öldü.”
-
Esat Oktay Yıldıran hayat hikâyesinde anıyor Mazlum Doğan
“Cezaevinde PKK'nın kurucularından Kemal Pir ve Mehmet Hayri Durmuş, PKK Merkez Komite Üyesi Mazlum Doğan gibi isimler de öldü.”
Kaynaklar
Bu profil için henüz kaynak kaydı yok.
Bilerek dışarıda bırakılanlar
Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.
Vikipedi’den uyarlanmıştır
Bu profildeki metinler Vikipedi maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.
Ne değişti?
-
Profil oluşturuldu
0 kaynak ve 0 olayla ilk kayıt.
Düzeltme masası
Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.
- Ne yanlış?
- Doğrusu
- Kaynak
Önerin masada.
Editör ilk yanıtı en geç 5 iş günü içinde verecek. Kabul edilirse “Ne değişti?” günlüğünde görünecek.