biyograftam
Giriş
  1. Keşfet
  2. Edebiyat
  3. Ernst Jaeckh
Gazeteci, yazar, oryantalist, siyaset bilimci, akademisyen · 1875–1959

Ernst Jaeckh

Bilinen diğer adları: Ernst Jäckh · Ernst Jack · Ernst Jackh

Ernst Jaeckh (22 Şubat 1875, Urach, Almanya - 17 Ağustos 1959, New York, ABD), Alman yazar ve akademisyen. Almanya için I. Dünya Savaşı öncesi Türk dostluğunu, sonrasında ise liberal-demokratik bir siyasi sistemi savunmasıyla tanınmıştır.

Hayat çizgisi 9 kaynak Düzeltme öner
Hayat şeridi Bir döneme dokun, çizelge süzülsün
Kayıt yok1959–1959
187519201959
Önemli eserler İlk üretimler Önemli eserler Eğitim Önemli eserler Miras Eğitim Miras Önemli eserler Eğitim Önemli eserler İlk üretimler
01

Kısaca kimdir?

Altı çizili metnin yanındaki mühre dokun: bu bilginin hangi kaynağa dayandığını gör.

Ernst Jaeckh (22 Şubat 1875, Urach, Almanya - 17 Ağustos 1959, New York, ABD), Alman yazar ve akademisyen. Almanya için I. Dünya Savaşı öncesi Türk dostluğunu, sonrasında ise liberal-demokratik bir siyasi sistemi savunmasıyla tanınmıştır. Nazi karşıtı görüşleri nedeniyle Almanya'yı terk etmek zorunda kalarak hayatını ABD'de devam ettirmiştir.

02

Hayat çizgisi

Günü bilinmeyen olaylar bir tarihe zorlanmaz; yalnızca kaynaktaki yıl yazılır.

  1. 1875

    Ernst Jaeckh (22 Şubat 1875, Urach, Almanya - 17 Ağustos 1959, New York, ABD), Alman yazar ve akademisyen.

    Önemli eserler tek kaynak
  2. 1908

    İlk kitabı Friedrich Nietzsche und David Friedrich Strauss 1908'de yayınlandı.

    Önemli eserler tek kaynak
  3. 1909

    Özellikle 1909'da ilk baskısı yapılan ve 1911'de Berlin'de tekrar yayınlanan Der aufsteigende Halbmond: Beitraege zur Türkischen Renaissance adlı eseri büyük ilgi görmüştür.

    İlk üretimler tek kaynak
  4. 1911

    Kendi Mektuplarında Enver Paşa ismiyle Türkçeye çevrilerek basılan bu mektuplar 9 Mart 1911-13 Eylül 1913 arası tarihlidir.

    Önemli eserler tek kaynak
  5. 1912

    1912 yılında Türk-Alman Dostluk Derneği'nin kuruluşunda yer aldı.

    Önemli eserler tek kaynak
  6. 1914

    1914'te Berlin Üniversitesi Türk Tarihi Kürsüsü'nde profesörlüğe getirildi.

    Eğitim tek kaynak
  7. 1915

    Türk-Alman İttifakı yanlısı görüşlerini derli toplu ele aldığı en önemli eseri 1915 tarihli Deutscland und die Türkei isimli kitabıdır.

    Önemli eserler tek kaynak
  8. 1918

    Ernst Jaeckh'in Birinci Dünya Savaşı sırasında Alman Genelkurmayı'na teslim ettiği bu mektuplar, Almanlar tarafından bir günlüğe dönüştürülmüş ve kimi bölümleri sansürlenerek 1918 yılında Um Tripolis adıyla basılmış ve Alman subaylarına propaganda amaçlı dağıtılmıştır.

    Miras tek kaynak
  9. 1920

    1920'de Sosyal Bilgiler Yüksek Okulu'nun (Deutsche Hochschule für Politik) kuruluşunda görev aldı.

    Eğitim tek kaynak
  10. 1921

    1921'de Berlin'de öldürülen Talat Paşa'nın cenazesine Alman yetkililerin sahip çıkmamasını eleştirmiş, cenaze töreninin düzenlenmesine katkıda bulunmuş, hatta bir de konuşma yapmıştır.

    Miras tek kaynak
  11. 1932

    1932 yılında Nazilerin iktidara gelmesinin ardından Almanya'yı terk etmek zorunda kaldı ve İngiltere'ye iltica etti.

    Önemli eserler tek kaynak
  12. 1933

    Enstitü'nün 4 ayda bir çıkan dergisi The New Commonwealth Quarterly'de 1933-1938 yılları arasında yazıları yayınlandı.

    Önemli eserler tek kaynak
  13. 1940

    İkinci Dünya Savaşı'nın patlak vermesinin ardından 1940 yılında ABD'ye iltica etti ve New York Columbia Üniversitesi'nde profesör oldu.

    Eğitim tek kaynak
  14. 1944

    1944 yılında The Rising Crescent: Turkey Yesterday, Today and Tomorrow isimli kitabını yayınladı.

    Önemli eserler tek kaynak
  15. 1958

    Ölümünden bir sene önce, 1958 yılında, Türkiye'ye ilk gelişinin 50.

    İlk üretimler tek kaynak
03

Hayat hikâyesi

03.1Akademik kariyeri

22 Şubat 1875'te Almanya'nın Urach şehrinde doğdu. İlk ve orta eğitimini Blaubeuren, Kieselbronn ve Stuttgart'ta tamamladıktan sonra Stuttgart, Breslau, Cenevre, Münih, Heidelberg üniversitelerinde filoloji eğitimi aldı. İlk kitabı Friedrich Nietzsche und David Friedrich Strauss 1908'de yayınlandı.

1914'te Berlin Üniversitesi Türk Tarihi Kürsüsü'nde profesörlüğe getirildi. 1920'de Sosyal Bilgiler Yüksek Okulu'nun (Deutsche Hochschule für Politik) kuruluşunda görev aldı.

Nazilerin iktidara gelmesinin ardından Almanya'dan ayrılarak akademik yaşamına tarih profesörü olarak önce İngiltere, ardından ABD'de devam etti. Son olarak Columbia Üniversitesi'nde görev yaptı.

03.2Birinci Dünya Savaşı öncesi Türk-Alman İttifakı yanlısı

1908 Jön Türk Devrimi ile çok yakından ilgilendi ve bu gelişmeyi Almanya açısından olumlu ve iki devlet arasında bir yakınlaşma nedeni olarak gördü. Ortadoğu ve Osmanlı İmparatorluğu sorunları üzerine uzmanlaştı ve Türk-Alman ittifakının kurulmasının önde gelen savunucularından biri oldu. Özellikle 1909'da ilk baskısı yapılan ve 1911'de Berlin'de tekrar yayınlanan Der aufsteigende Halbmond: Beitraege zur Türkischen Renaissance adlı eseri büyük ilgi görmüştür.

Enver Bey'in (o dönem henüz Paşa olmamıştı) yakın dostuydu. Enver Bey ile mektuplaşmalarından edindiği bilgilerden de yararlandığı Arnavutluk isyanıyla ilgili Im Türkischen Hauptquartier durch Albanien (1911) ve Balkan Savaşlarıyla ilgili Deutschland im Orient nach dem Balkankrieg (1913) kitapları dönemin Almanya yönetiminin olası bir Türk-Alman İttifakı'na olumlu bakmasını sağlamış önemli çalışmalardır.

Ernst Jaeckh'e göre Türk-Alman İttifakı her iki devlet için de gerekliydi ve olumlu sonuçlar doğurabilecek potansiyeli barındırmaktaydı.

1912 yılında Türk-Alman Dostluk Derneği'nin kuruluşunda yer aldı. Türk-Alman İttifakı yanlısı diğer önemli akademisyenler Julius Hirsch ve Alfred Nossig ile birlikte çalışmalar gerçekleştirdi.

Türk-Alman İttifakı yanlısı görüşlerini derli toplu ele aldığı en önemli eseri 1915 tarihli Deutscland und die Türkei isimli kitabıdır.

03.3Birinci Dünya Savaşı sonrası Barış yanlısı
  1. Birinci Dünya Savaşı sırasında Alman Dışişleri Bakanlığı'nda çalışan Ernst Jaeckh, savaş sona erince Versailles, Cenova, Locarno ve Cenevre'deki Alman delegasyonlarında görev aldı. Birinci Dünya Savaşı'nın galipleriyle dostluk kurulması ve sağlanan barış ortamının korunmasını savunan görüşleri nedeniyle Nazilerin büyük eleştirilerine maruz kaldı. Bu dönemdeki çalışmalarıyla Nazi öncesi Almanya'nın önde gelen fikir adamları arasında yer aldı. Özellikle şu üç kitabı büyük ilgi gördü:
  2. 1919Deutsche Völkerbundspolitik
  3. 1929Der Völkerbundgedanke in Deutschland Waehrend des Weltkriegs
  4. 1932Deutschland im Völkerbund
  5. Friedrich Naumann ile birlikte Alman liberalizminin kurucuları arasında sayılır
03.4İkinci Dünya Savaşı öncesi Nazi karşıtı ve Alman-İngiliz dostluğu yanlısı

1932 yılında Nazilerin iktidara gelmesinin ardından Almanya'yı terk etmek zorunda kaldı ve İngiltere'ye iltica etti.

Churchill gibi isimlerin Avrupa barışını korumak amacıyla kurduğu New Commonwealth Institute (Yeni Milletler Topluluğu Enstitüsü) isimli yarı-akademik araştırma merkezinin yönetiminde yer aldı. Buradaki çalışmalarında Sovyet tehlikesine karşı İngiliz-Alman ittifakı kurulması için propaganda yürüttü. Enstitü'nün 4 ayda bir çıkan dergisi The New Commonwealth Quarterly'de 1933-1938 yılları arasında yazıları yayınlandı.

03.5İkinci Dünya Savaşı sırasında ABD'ye göç

İkinci Dünya Savaşı'nın patlak vermesinin ardından 1940 yılında ABD'ye iltica etti ve New York Columbia Üniversitesi'nde profesör oldu. Bu üniversitede Ortadoğu Araştırmaları Enstitüsü'nün kuruluş çalışmalarına katıldı.

1944 yılında The Rising Crescent: Turkey Yesterday, Today and Tomorrow isimli kitabını yayınladı. Bu kitap, İkinci Dünya Savaşı sonrası Türk-Amerikan ilişkilerinin gelişmesine büyük katkıda bulunmuştur.

17 Ağustos 1959'da New York'ta hayatını yitirdi.

03.6Enver Paşa'yla mektuplaşmaları

Ernst Jaeckh'e ait evrak uzun süre öğretim üyesi olarak çalıştığı Columbia ve Yale Üniversiteleri tarafından iki bölüm halinde paylaşılmış ve arşivlerine yerleştirilmiştir. Bu arşivde yer alan kimi mektuplar Enver Bey tarafından Ernst Jaeckh'e ve ismi bilinmeyen bir Alman kadına yazılmıştır. Kendi Mektuplarında Enver Paşa ismiyle Türkçeye çevrilerek basılan bu mektuplar 9 Mart 1911-13 Eylül 1913 arası tarihlidir. Gerek Enver Paşa gerekse Enver Paşa'nın da önemli rol oynadığı Arnavut İsyanı (1911), Trablusgarp Savaşı (1911-1912), Bâb-ı Âli Baskını (1913) ve Balkan Savaşları (1912-1913) gibi olaylar için en önemli kaynaklardan biri olarak kabul edilmektedir.

Ernst Jaeckh'in Birinci Dünya Savaşı sırasında Alman Genelkurmayı'na teslim ettiği bu mektuplar, Almanlar tarafından bir günlüğe dönüştürülmüş ve kimi bölümleri sansürlenerek 1918 yılında Um Tripolis adıyla basılmış ve Alman subaylarına propaganda amaçlı dağıtılmıştır. Türkçe baskısı 2015 yılında Enver Paşa'nın Trablusgarp Günlüğü adıyla Tarih&Kuram Yayınları tarafından yayınlanmıştır.

03.7Atatürk ve Ernst Jaeckh

Atatürk, Ernst Jaeckh hakkında şöyle demiştir:

"Kaderin savurduğu her haşin darbeye bizimle beraber katlanmakla kalmayıp bundan doğan acıları da hafifletmek için de akla gelen hiçbir yardımı esirgemeyen sadık bir dost"

Ernst Jaeckh'in Çanakkale Cephesi'nde savaşan Osmanlı askerlerine destek için topladığı 1 milyon marklık yardıma teşekkür etmek için Mustafa Kemal'in gönderdiği 2 Eylül 1915 tarihli telgrafta şöyle denmektedir:

"Gelibolu Yarımadası'nda yaralanan ve sakatlanan Osmanlı askerleri için topladığınız ianeye benim ve Mareşal Von Sanders'in teşekkürlerini sunarız. Yolladığınız bir milyon Mark'a (Jack Fonu) ismini verdik."

03.8Talat Paşa ve diğerleri

Ernst Jaeckh'in Enver Paşa dışında pek çok İttihatçıyla da şahsi dostluğu bulunmaktaydı. 1921'de Berlin'de öldürülen Talat Paşa'nın cenazesine Alman yetkililerin sahip çıkmamasını eleştirmiş, cenaze töreninin düzenlenmesine katkıda bulunmuş, hatta bir de konuşma yapmıştır.

Osmanlı'nın Birinci Dünya Savaşı'na girmesi için verdiği cihad fetvasıyla ünlü Şeyhülislam Hayri Efendi Ernst Jaeckh'e hitaben bir mektubunda şöyle demiştir:

"1911'den itibaren sizi Sadrazamın temsilcisi sıfatıyla resmen ziyaretimden beri Türkiye uğrunda sarfettiğiniz gayretleri takip etmekteyiz. Anadolu'daki faaliyetiniz sırasında yakalandığınız sıtmadan Beyoğlu Hastanesi'nde yattığınızı hatırlarsınız. Birçok Türk devlet adamından daha fazla çalıştığınızı biliyoruz. 1908'den itibaren dünya millet borçları arasında (Yükselen Hilal)i keşfettiğiniz zaman başlayan samimi anlayışınız karşısında Türkler şükran duymaktadır."

Ölümünden bir sene önce, 1958 yılında, Türkiye'ye ilk gelişinin 50. yıldönümü sebebiyle Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi tarafından kendisine fahri doktora unvanı verilmiştir.

Ölümünün ardından Türkiye'nin ABD Büyükelçisi Suat Hayri Ürgüplü gönderdiği taziye telgrafında Ernst Jaeckh'ı "Türkiye'nin gerçek bir dostu" olarak tanımlamış, cenaze töreninde ise Türkiye'nin Birleşmiş Milletler Özel Temsilcisi Seyfullah Esin bir konuşma yapmıştır.

04

Üretimleri

04.1Kitapları 12 kitap · kapaklı raf
12 kitap 1908 → 1954 · 46 yıl

Künyeler Vikipedi maddesindeki eser listesinden ayrıştırıldı. Kapağı bulunamayan kitaplar künyesinden dizildi.

05

Bağlantı atlası

Bu bağlar tahmin değil: iki kişiden birinin biyografisinde diğerinin adı geçiyor. Kanıt cümlesi her kartta yazılı.

Ernst Jaeckh Bâb-ı Âli Baskını Enver Paşa Suat Hayri Ürgüplü Ali Rıza Efendi
düz çizgi: bu biyografide anılıyorkesik çizgi: bu kişiyi anıyor
  • Ernst Jaeckh hayat hikâyesinde anıyor Bâb-ı Âli Baskını

    “Gerek Enver Paşa gerekse Enver Paşa'nın da önemli rol oynadığı Arnavut İsyanı (1911), Trablusgarp Savaşı (1911-1912), Bâb-ı Âli Baskını (1913) ve Balkan Savaşları (1912-1913) gibi...”

  • Ernst Jaeckh hayat hikâyesinde anıyor Enver Paşa

    “Kendi Mektuplarında Enver Paşa ismiyle Türkçeye çevrilerek basılan bu mektuplar 9 Mart 1911-13 Eylül 1913 arası tarihlidir.”

  • Ernst Jaeckh hayat hikâyesinde anıyor Suat Hayri Ürgüplü

    “Ölümünün ardından Türkiye'nin ABD Büyükelçisi Suat Hayri Ürgüplü gönderdiği taziye telgrafında Ernst Jaeckh'ı "Türkiye'nin gerçek bir dostu" olarak tanımlamış, cenaze töreninde ise...”

  • Ernst Jaeckh kendi hikâyesinde anılıyor Ali Rıza Efendi

    “Isaac Frederick Marcosson, Ernst Jaeckh, Andrew Mango ve diğer bazı kaynaklar Ali Rıza Efendi'nin Slav veya Arnavut kökenli olduğunu iddia etmiştir.”

06

Kaynaklar

9kaynak kaydı
4farklı yayıncı
1ansiklopedi maddesi
15zaman çizelgesi olayı
  1. K·01
    Ansiklopedi maddesiansiklopedi maddesi
    Vikipedi - Ernst Jaeckh
    tr.wikipedia.org · erişim 03.10.2026

    NotAçık kaynak ansiklopedi maddesi.

    Kaynağa git ↗
  2. K·02
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Hanioğlu, M. Şükrü, (Ed.) (1989). Kendi Mektuplarında Enver Paşa. İstanbul: Der Yayınları.
    erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  3. K·03
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Enver Paşa'nın Trablusgarp Günlüğü. İstanbul: Tarih&Kuram Yayınları. 2015. ISBN 978-605-9833-07-3.
    erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  4. K·04
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Gertz, Janet Elaine (1981). Ernst Jackh Papers. New Haven/Connecticut: Yale University Sterling Memorial Library.
    erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  5. K·05
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "Ernst Jäckh Papers". 19 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ağustos 2015.
    columbia.edu · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  6. K·06
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Arık, Prof. Dr. Kemal Arık. "Dr. Ernest Jack' e Fahri Siyasal Bilgiler Doktoru Unvanı Verilmesi Münasebetiyle Fakülte Dekanı Prof. Dr. Kemal Fikret Arık' ın Yaptığı Konuşma" (pdf). 19 Aralık 2015 tarihinde kaynağından ar...
    dergiler.ankara.edu.tr · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
  7. K·07
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Olson, Robert W. (1986). "The Remains of Talat: a Dialectic Between Republic and Empire". Die Welt des Islams. 26 (1). ss. 46-56.
    erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  8. K·08
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    Hanioğlu, M. Şükrü, (Ed.) (1989). Kendi Mektuplarında Enver Paşa. İstanbul: Der Yayınları. s. 27-28.
    erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

  9. K·09
    Akademik / Basın Kaynağıdipnot kaynağı
    "İdefix kitap satış sitesinde 'Yükselen Hilal' kitap sayfası". 19 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ağustos 2015.
    idefix.com · erişim 03.10.2026

    NotSayfa dipnotundan doğrulandı.

    Kaynağa git ↗
yayımlanmadı

Bilerek dışarıda bırakılanlar

Ölüm nedeni gibi sağlık bilgileri ve kaynağı çözümlenemeyen alanlar bu sayfada gösterilmez.

Metin lisansı

Vikipedi’den uyarlanmıştır

Bu profildeki metinler Vikipedi’deki “Ernst Jaeckh” maddesinden alınmıştır ve CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.

07

Ne değişti?

  1. Kaynak yeniden tarandı

    Profil bilgileri kaynak maddeyle yeniden karşılaştırıldı.

  2. Profil oluşturuldu

    9 kaynak ve 15 olayla ilk kayıt.

08

Düzeltme masası

Bir hata mı gördün? Üç adımda bildir. Kaynak eklersen incelemesi hızlanır.

  1. Ne yanlış?
  2. Doğrusu
  3. Kaynak

Hangi bölümde bir hata var?

Önerin editör incelemesinden geçer, otomatik yayımlanmaz. E-posta adresin yalnızca bu başvuru için kullanılır.
09

Buradan nereye?

aynı alan · edebiyat

Zeynep Tüfekçi

Akademisyen, yazar

aynı alan · edebiyat

Shlomi Shabat

Şarkıcı-şarkı yazarı Vokalist

aynı alan · edebiyat

Süleyman Fikri Erten

Öğretmen, müzeci, yazar · 1876–1962

Edebiyat alanındaki tüm profiller →